Mazkur maqolada zamonaviy yapon tilida inkor ma’nosini ifodalovchi –な いで va –なくて konstruksiyalarining morfologik-sintaktik hamda semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot obyekti sifatida Shinkai Makotoning “小説・秒速5 センチメートル” asarida uchraydigan inkor konstruksiyalari tanlandi. Maqolada –ないで konstruksiyasi harakatni bajarmasdan ikkinchi harakatning amalga oshishi, harakat tarzi, iltimos va ogohlantirish ma’nolarini ifodalashi, –なくて konstruksiyasi esa sabab, izoh, kontrast va emotsional holat bilan bog‘liq ma’nolarni shakllantirishi ko‘rsatiladi. Tahlilda yapon tilining tavsifiy grammatikasi, qo‘shma gaplar nazariyasi va struktur-semantik yondashuvga tayanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, –ないで va –なくて shakllari tashqi jihatdan –ない inkor shakliga asoslansa-da, ularning sintaktik vazifasi va semantik markazi bir xil emas. –ないで ko‘proq harakatning bajarilmagan holati bilan asosiy harakatni bog‘lasa, –なくて bajarilmagan harakat yoki mavjud bo‘lmagan holatni keyingi predikatdagi hissiy, baholovchi yoki natijaviy mazmunning sababi sifatida ko‘rsatadi.
| Mualliflar | Nilufar, Tursunova |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-15 |
| Jild | 8 |
| Son | 06 |
| Betlar | 189-199 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i06.023 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i06.023 · Maqolaning asl sahifasi
yapon tili, inkor kategoriyasi, –ないで, –なくて, fe’l inkori, qo‘shma gap, sababiy munosabat, struktur-semantik tahlil, Shinkai Makoto.
Mazkur maqolada A. Yo‘ldoshevning nasriy asarlarida, xususan “Puankare”, “Kasofat raqamlar”, “Parim bo‘lsa” hikoyalarida qo‘llangan antroponimlar lingvopetik, leksik-semantik va etnomadaniy jihatdan tahlil qilinadi…
Mazkur maqolada o‘zbek, ingliz va rus tillarida komplimentning milliy- madaniy xususiyatlari qiyosiy lingvomadaniy va pragmatik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Kompliment nutqiy muloqotning muhim elementi sifatida…
Ushbu maqola o'zbek she'riyatida nominativ allyuziyalarning lingvopragmatik va kulturologik jihatlarini keng qamrovli tarzda tadqiq etishga bag'ishlangan. Nominativ allyuziya – bu she'riy matnda inson ismlari, geografik…
Maqolada mashina tarjima tizimlaridagi muammolar hamda neyron mashina tarjimaga o‘tish jarayoni o’rganiladi. Mazkur tarjima tizimlarining mustaqil ish metodlari va qiyoslash tizimi tahlil etiladi.
Ushbu maqolada Ingliz sharqshunosligida Reynold Nikolson ilmiy asarlari va tarjima talqinlari o‘rni va ahamyati batafsil yoritilgan. Ular “Devon Shams Tabriziy”, “Ma’snavi”, “Avliyo xotiralari”, “Arablar adabiyoti…
Ushbu maqolada oʻzbek adabiyotining yirik namoyandasidan biri — Tohir Malik ijodida tarixiylik kontseptining badiiy talqini va yozuvchi asarlaridagi terminlar tizimi adabiyotshunoslik hamda lingvistik yondashuv asosida…
Ushbu maqola o’zbek tilshunosligida irreal so’roq gaplarning lisoniy tabiati va ritorik so’roq gaplarning pragmatik imkoniyatlarini tadqiq etishga qaratilgan. Pragmalingvistika va nutqiy aktlar nazariyasiga tayangan…
Ushbu maqolada amerikalik yozuvchi Sherwood Anderson (1876-1941) asarlarining o‘zbek tiliga tarjimasida yuzaga keladigan lingvomadaniy qiyinchiliklar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotda Anderson ijodining…
Mazkur maqolada sun’iy intellekt vositalari yordamida lingvistik ko‘rsatkichlarni aniqlashning zamonaviy algoritmlari va texnik usullari tahlil qilinadi. Xususan, morfologik, sintaktik va semantik tahlil jarayonlarining…
Mazkur maqolada Agata Kristi detektiv diskursida xotin-qizlar nutqiy xususiyatlarining o‘quvchi idrokini chalg‘itish va boshqarishdagi pragmatik funksiyasi hamda uning o‘zbekcha tarjimada qayta yaratilishi masalalari…