Ushbu maqola o’zbek tilshunosligida irreal so’roq gaplarning lisoniy tabiati va ritorik so’roq gaplarning pragmatik imkoniyatlarini tadqiq etishga qaratilgan. Pragmalingvistika va nutqiy aktlar nazariyasiga tayangan holda, maqolada lisoniy shakl (so’roq) va pragmatik mazmun (tasdiq, inkor, buyruq, hissiyot ifodasi) o’rtasidagi asimmetriya tahlil qilinadi. Badiiy matnlar va jonli so’zlashuv nutqidan olingan misollar asosida ritorik so’roq gaplarning illokutiv va perlokutiv xususiyatlari ochib berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko’rsatadiki, irreal so’roq gaplar kommunikativ jarayonda ma’lumot olish emas, balki tinglovchiga ta’sir o’tkazish, implitsit ma’noni yetkazish kabi pragmatik vazifalarni bajaradi.
| Mualliflar | Ochilova, Habiba Akramovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-15 |
| Jild | 8 |
| Son | 06 |
| Betlar | 223-229 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i06.027 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i06.027 · Maqolaning asl sahifasi
irreal so’roq, ritorik gap, pragmatika, nutqiy akt, illokutiv kuch, perlokutiv ta’sir, pragmatik asimmetriya, implikatura, diskurs.
Mazkur maqolada sun’iy intellekt vositalari yordamida lingvistik ko‘rsatkichlarni aniqlashning zamonaviy algoritmlari va texnik usullari tahlil qilinadi. Xususan, morfologik, sintaktik va semantik tahlil jarayonlarining…
Ushbu maqolada Ingliz sharqshunosligida Reynold Nikolson ilmiy asarlari va tarjima talqinlari o‘rni va ahamyati batafsil yoritilgan. Ular “Devon Shams Tabriziy”, “Ma’snavi”, “Avliyo xotiralari”, “Arablar adabiyoti…
Idioms constitute one of the most culturally significant components of language, reflecting the historical, cognitive, and social experiences of a speech community. The present study investigates the translation and…
Ushbu maqola o'zbek she'riyatida nominativ allyuziyalarning lingvopragmatik va kulturologik jihatlarini keng qamrovli tarzda tadqiq etishga bag'ishlangan. Nominativ allyuziya – bu she'riy matnda inson ismlari, geografik…
Zamonaviy tilshunoslikning antropotsentrik paradigmasida konsept (lingvokonsept) va konseptual maydon tushunchalari inson xulq-atvori, madaniyati va kognitiv faoliyatini tushunishda fundamental asos hisoblanadi…
Mazkur maqolada A. Yo‘ldoshevning nasriy asarlarida, xususan “Puankare”, “Kasofat raqamlar”, “Parim bo‘lsa” hikoyalarida qo‘llangan antroponimlar lingvopetik, leksik-semantik va etnomadaniy jihatdan tahlil qilinadi…
Mazkur maqolada qishloq xo‘jaligi terminologiyasining lingvistik xususiyatlari, shakllanish manbalari, semantik va struktur jihatlari tahlil qilinadi. Termin va terminologiya tushunchalarining nazariy asoslari…
Mazkur maqolada zamonaviy yapon tilida inkor ma’nosini ifodalovchi –な いで va –なくて konstruksiyalarining morfologik-sintaktik hamda semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot obyekti sifatida Shinkai Makotoning…
Maqolada frazeologik birliklarning elektron lugʻatlarda izohlanishi va tasniflanishi bilan bogʻliq nazariy va amaliy muammolar tahlil qilinadi. Bosma frazeologik lugʻatlardan elektron formatga oʻtish davrida yuzaga…
Mazkur maqolada o‘zbek, ingliz va rus tillarida komplimentning milliy- madaniy xususiyatlari qiyosiy lingvomadaniy va pragmatik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Kompliment nutqiy muloqotning muhim elementi sifatida…