Qishloq xo‘jaligi terminlarining kognitiv-semantik modeli (nemis, ingliz, rus va o‘zbek tillari misolida)

Mirmuxsin Mirolimovich , Xamidov

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada nemis, ingliz, rus va o‘zbek tillarida seleksiya va urug‘chilik terminlarining integral va differensial xususiyatlari kognitiv tilshunoslik yondashuvi asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda terminlarning konseptual tuzilishi, ularning semantik, strukturaviy va tipologik xususiyatlari qiyosiy aspektda o‘rganiladi. Shuningdek, terminlarning shakllanish mexanizmlari va tillararo o‘xshash hamda farqli jihatlari ko‘rib chiqiladi

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

terminologiya, kognitiv tilshunoslik, seleksiya, urug‘chilik, konsept, freym, kompozitsiya, affiksatsiya, qiyosiy tilshunoslik.

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

@article{mirmuxsinmirolimovichxamidov2026,
  title = {QISHLOQ XO‘JALIGI TERMINLARINING KOGNITIV-SEMANTIK MODELI (NEMIS, INGLIZ, RUS VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA)},
  author = {Mirmuxsin Mirolimovich , Xamidov},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {3},
  pages = {402-411},
  url = {https://journals-kokandsu.uz/index.php/kspi/article/view/3141}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

• O‘zbek an’anaviy xonandaligida ustoz-shogird an’anasining badiiy-ijrochilik tamoyillari

  Turdiyev, Sh. · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-07-13

  Mazkur maqolada o‘zbek an’anaviy xonandalik san’atida ustoz-shogird an’anasining badiiy-ijrochilik tamoyillari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida maqom, katta ashula va mumtoz ijrochilik maktablarining shakllanishida…

• Bezak san`atining turlari va ramziy mazmuni

  Turdaliyeva, Dildora Alisher qizi · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-07-13

  Ushbu maqolada bezak turlarining har birini alohida ko‘rib chiqamiz va ularning ramziy tilini o‘qishga harakat qilamiz. Bezak — bu shunchaki ko‘zni quvontiruvchi naqsh emas. Har bir bezak o‘zida bir tilni yashiradi…

• Shahrisabz kashta, so‘zanalari va iroqi do‘ppilaridagi naqsh kompozitsiyasining estetik hamda semantik xususiyatlari

  Xudoyberdiyeva, Xulkar Zoxid qizi · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-07-13

  Ushbu maqola orqali Shahrisabz kashtachilik san’ati, so‘zana va iroqi do‘ppilaridagi naqshlarning tarixiy shakllanishi, rivojlanish bosqichlari hamda badiiy- estetik xususiyatlari tadqiq etilgan. Shahrisabz…

• The bright star of uzbek national opera art – halima nosirova

  Achildiyeva, Muyassarkhon Adiljonovna, Mirzayeva, Gulsevar Murodjonovna · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-07-13

  This article scientifically highlights the role of the great artist Halima Nosirova in the formation and development of Uzbek opera art. Her vocal mastery, contributions to the integration of national and European…

• Musiqa savodxonligi faoliytida xorijiy tajribalardan foydalanish imkoniyatlari

  Qudratova, Elnoza Ismatillayevna · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-07-13

  maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarida musiqa savodi faoliyatini zamonaviy yondashuvlar, ilg‘or xorijiy mamlakatlarning tajribalaridan foydalangan holda tashkil etish vazifalari haqida so‘z yuritiladi.

• Korpus lingvistikasi: tasnif va tahlil

  Parvina, Olimzoda · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-06-27

  Mazkur maqolada korpus lingvistikasining nazariy asoslari hamda korpuslarning qo‘llanishiga ko‘ra tasnifi yoritilgan. Yozma, og‘zaki, elektron, tarixiy (diaxronik), ixtisoslashgan, umumiy, taqqoslanadigan, o‘rganuvchi…

• Alisher Navoiy “Hayrat ul-abror” asarida sinonimik qatorlarning lingvistik xususiyatlari

  Shahzoda Faxriddin qizi, Sobirova · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-06-27

  Ushbu maqolada Alisher Navoiyning Hayrat ul-abror asarida qo‘llangan sinonimik qatorlar lingvistik va badiiy jihatdan tahlil qilinadi. Asardagi ma’no nozikliklarini ifodalashda sinonim so‘zlarning o‘rni, ularning…

• O‘zbek tili uslubiyati va qo‘llanish usullari

  Mubinaxon Muxtorjon qizi, Mehmonova · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-06-27

  Mazkur ilmiy ishda O‘zbek tili uslubiyati tushunchasini nazariy va metodologik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida mazkur kategoriya ijtimoiy - falsafiy hodisa sifatida ko‘rib chiqarilib, uning mazmuni…

• Sehrli raqamlarning funksional-semantik universalligi

  Munisa Fahriddin qizi, Sayfiddinova · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-06-27

  Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz xalq ertaklarida uchraydigan sehrli raqamlarning funksional-semantik xususiyatlari qiyosiy-tipologik asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotda folklor matnlarida faol qo‘llanuvchi 3, 7 va 40…

• “Do‘st-dushman” binar oppozitsiyasining leksik-semantik

  Hilola Vali qizi, Vosiyeva · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-06-27

  O‘zbek xalq paremalarida “do‘st” va “dushman” binar oppozitsiyasining leksik-semantik, pragmatik hamda lingvomadaniy xususiyatlarini tizimli va kompleks yondashuv asosida o‘rganildi. “Do‘st-dushman” qarama-qarshiligi…

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Mirmuxsin Mirolimovich , Xamidov — boshqa maqolalari

• Turli tizimli tillarda qishloq xo‘jaligi terminlarining yasalish modellari: tipologik tahlil (nemis, ingliz, rus va o‘zbek tillari misolida)

  Xamidov, Mirmuxsin Mirolimovich · Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-06-05

  Mazkur maqolada nemis, ingliz, rus va o‘zbek tillarida seleksiya va urug‘chilik terminlarining yasalish modellari qiyosiy-tipologik asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotda terminlarning morfologik, strukturaviy va semantik…

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

• Sun'iy intellekt va interaktiv platformalar yordamida falsafa darslarida talabalar tanqidiy fikrlashini takomillashtirish metodikasi

  BIYBALAEV, ISLOMBEK · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Seminar oldidan talaba telefonini ochib, chat oynasiga "Iroda erkinligi bormi?" degan savolni yozadi. Bir necha soniyadan keyin ekranda kirish, uch argument, qarshi fikr va xulosadan iborat silliq matn paydo…

• Raqamli ta'lim muhitida falsafiy munozara orqali talabalarning tanqidiy fikrlash kompetensiyasini rivojlantirish

  BIYBALAEV, ISLOMBEK · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Qadimgi Afinada falsafa auditoriyada emas, agorada – bozor maydonida tug'ilgan: Sokrat o'tkinchilarni to'xtatib, ularga "adolat nima?", "fazilatni o'rgatish mumkinmi?" kabi savollar berar, suhbatdoshi esa o'zi…

• Kasbiy ta’lim muassasalarida ish beruvchi vakillarining amaliyot jarayonidagi ta’siri

  SODIQOVA, GULNORA · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Kasbiy ta’lim tizimi har bir davlatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, unda talabalarning kasbiy tayyorgarligi va ishchi bozoriga mos malakalarini shakllantirish asosiy vazifa…

• Ish beruvchi va kasbiy ta’lim muassasalari o‘rtasida hamkorlik mexanizmlarini rivojlantirish

  SODIQOVA, GULNORA · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Kasbiy ta’lim tizimi har bir davlatning iqtisodiy rivojlanishi va mehnat bozorining malakali kadrlar bilan ta’minlanishida markaziy o‘rin tutadi. Zamonaviy global iqtisodiyot sharoitida kasbiy ta’limning…

• Rinolaliyali bolalar nutqini rivojlantirishda raqamli ta’lim vositalaridan foydalanish imkoniyatlari

  UMARALIYEVA, SAYYORA · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 9/2026 ISSN: 3060-527X yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilangan. Jumladan, “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun [1], “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi…

• Masofaviy talabalarning kompetentlik xususiyatlarini shakllantirishning psixologik-pedagogik asoslari

  UMARALIYEV, SHOXRUXBEK · Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-10-23

  Kirish. Raqamli texnologiyalarning ta’lim tizimiga jadal integratsiyalashuvi oliy ta’lim jarayonining mazmuni, tashkiliy shakllari va pedagogik yondashuvlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Masofaviy ta’lim ana shu…

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari