Ushbu maqolada mashhur mutafakkir Sa’duddin Taftazoniy tomonidan yozilgan «Muxtasaru-l-ma’oniy» asarining balog‘at ilmidagi o‘rni, nazariy asoslari va tahliliy xususiyatlari keng qamrovli tadqiq qilinadi. Asarning yaratilish tarixi, uning yozilish sabablari, tarkibiy tuzilishi va «Mutavval» asari bilan qiyosiy jihatlari o‘rganiladi. Taftazoniy o‘zining bu asarida balog‘at ilmining ma’oniy, bayon va badi’ tarmoqlariga oid masalalarni qisqacha, lekin chuqur ilmiy tahlillar bilan yoritgan. Ayniqsa, itnob, tashbih, istiora, kinoya, qasr, insho, e’tiroz, ijoz, musovot, lafziy va ma’naviy san’atlar kabi balog‘at san’atlari muallif tomonidan o‘ziga xos metodologik yondashuvda sharhlangan. Maqolada Taftazoniy «Muxtasaru-l-ma’oniy» asarida ilgari yozgan «Mutavval» asaridan farqli ravishda qanday ixcham va soddalashtirilgan uslubda bayon qilganini ko‘rsatadi. Shuningdek, fors va arab balog‘ati o‘rtasidagi bog‘liqlik, ilmlararo aloqalar hamda Taftazoniy tomonidan ilgari surilgan ba’zi original fikr va qarashlar ham yoritiladi. Asarning qo‘lyozma nusxalari, ular saqlanayotgan ilmiy muassasalar va nashr tarixiga oid ma’lumotlar ham batafsil tahlil etilgan. Mazkur maqola balog‘at ilmining rivojlanishida Taftazoniy merosining tutgan o‘rni, uning ilmiy maktabi va nazariy qarashlarining dolzarbligini ochib beradi hamda bugungi tadqiqotlar uchun boy manba bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | ASKAROV, Abdurashid |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2026-08-17 |
| Jild | 5 |
| Son | 2 |
| Betlar | 51-61 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.65944/6c9j0n44 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.65944/6c9j0n44 · Maqolaning asl sahifasi
Sa’duddin Taftazoniy, balog‘at, Muxtasaru-l-ma’oniy, Mutavval, Sharhu-l-miftoh, ma’oniy, bayon, arab adabiyoti
| APA | ASKAROV, Abdurashid (2026). «MUXTASARU-L-MA’ONIY» BALOG‘AT ILMI RIVOJIDA MUHIM MANBA. Мотуридийлик, 5(2), 51-61. https://doi.org/10.65944/6c9j0n44 |
|---|---|
| GOST (OAK) | ASKAROV, Abdurashid «MUXTASARU-L-MA’ONIY» BALOG‘AT ILMI RIVOJIDA MUHIM MANBA // Мотуридийлик. – 2026. – T. 5, № 2. – B. 51-61. – DOI: 10.65944/6c9j0n44. |
| MLA | ASKAROV, Abdurashid. “«MUXTASARU-L-MA’ONIY» BALOG‘AT ILMI RIVOJIDA MUHIM MANBA.” Мотуридийлик, 5(2), 51-61, 2026. https://doi.org/10.65944/6c9j0n44 |
| Chicago | ASKAROV, Abdurashid. “«MUXTASARU-L-MA’ONIY» BALOG‘AT ILMI RIVOJIDA MUHIM MANBA.” Мотуридийлик, 5(2), 51-61 (2026). https://doi.org/10.65944/6c9j0n44 |
| Harvard | ASKAROV, Abdurashid (2026) ‘«MUXTASARU-L-MA’ONIY» BALOG‘AT ILMI RIVOJIDA MUHIM MANBA’, Мотуридийлик, 5(2), 51-61. https://doi.org/10.65944/6c9j0n44 |
| BibTeX | @article{askarovabdurashid2026,
title = {«MUXTASARU-L-MA’ONIY» BALOG‘AT ILMI RIVOJIDA MUHIM MANBA},
author = {ASKAROV, Abdurashid},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2026},
volume = {5},
number = {2},
pages = {51-61},
doi = {10.65944/6c9j0n44},
url = {https://doi.org/10.65944/6c9j0n44}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ушбу мақолада ҳадис илмида энг нуфузли тўпламлардан бири бўлган Имом Муслимнинг «Саҳиҳи Муслим» асарининг яратилиш жараёни, унда жамланган ҳадисларнинг саҳиҳлигини таъминлашда қўлланган методлар, ҳамда асар…
Maqola XIX–XX asrlarda Hindiston yarimorolida hadis ilmining rivojiga ta’sir ko‘rsatgan asosiy omillar, harakatlar va ulamolarning ilmiy faoliyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda «ahli hadis», «barlaviya»…
In modern times, experts estimate that 83 per cent of the world’s population face serious restrictions on freedom of thought, conscience and religion. Persecution, repression and discrimination based on religion, belief…
Ушбу мақола экстремистик гуруҳларнинг ижтимоий тармоқларда хотин-қизларни қандай қилиб нишонга олиши жараёнларини таҳлил қилишга қаратилган. Сўнгги йилларда интернет экстремистлар учун ёллаш ва радикаллашув воситасига…
Мазкур мақолада Муҳаммад Ҳаким Термизийнинг «Таҳсил назоир ал-Қуръон» асарининг мавжуд қўлёзмалари манбашунослик жиҳатдан таҳлил қилинади. Тадқиқотда асарнинг ҳозирги кунгача маълум бўлган икки нусхаси – Искандария…
This article is dedicated to the content of the famous jurist Burhān al-Dīn al-Marghīnānī’s work al-Hidāya and its role and significance in the development of Islamic jurisprudence. The book provides a scholarly…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article explores the rhetoric of Arabic language, comprehension of its contents: ilmul maani, ilmul bayan, ilmul ,badi, the history of the occurrence of these sciences, and its role on studying the oral and written…
This article explores the rhetoric of arabic language, comprehension of its contents: ilmul maani, ilmul bayan, ilmul ,badi, the history of the occurrence of these sciences, and its role on studying the oral and written…
Мақолада буюк олим Саъдуддин Тафтазонийнинг (1322–1390) балоғат илми (маоний, баён, бадиъ) ривожига қўшган ҳиссаси, унинг “Мутаввал”, “Мухтасар ал-маъон” каби асарлари таҳлил қилинган. Унинг ҳаёти, таҳсил олган…
Mazkur maqolada Movarounnahr hududidan yetishib chiqqan balogʻat (nutq goʻzalligi va badiiy ifoda) ilmi olimlarining ilmiy merosi, ularning Sharq va jahon adabiy-estetik tafakkuri rivojiga qoʻshgan hissasi tahlil…
Mazkur maqolada arab tilining balog‘at fani, uning tarkibidagi bayon, maoniy va badi’ ilmlari, ushbu ilmlarning yuzaga kelish tarixi, hamda, ularning ajdodlardan qolgan og‘zaki va yozma ma’naviy merosni o‘rganishdagi…