Ushbu maqolada mashhur mutafakkir Sa’duddin Taftazoniy tomonidan yozilgan «Muxtasaru-l-ma’oniy» asarining balog‘at ilmidagi o‘rni, nazariy asoslari va tahliliy xususiyatlari keng qamrovli tadqiq qilinadi. Asarning yaratilish tarixi, uning yozilish sabablari, tarkibiy tuzilishi va «Mutavval» asari bilan qiyosiy jihatlari o‘rganiladi. Taftazoniy o‘zining bu asarida balog‘at ilmining ma’oniy, bayon va badi’ tarmoqlariga oid masalalarni qisqacha, lekin chuqur ilmiy tahlillar bilan yoritgan. Ayniqsa, itnob, tashbih, istiora, kinoya, qasr, insho, e’tiroz, ijoz, musovot, lafziy va ma’naviy san’atlar kabi balog‘at san’atlari muallif tomonidan o‘ziga xos metodologik yondashuvda sharhlangan. Maqolada Taftazoniy «Muxtasaru-l-ma’oniy» asarida ilgari yozgan «Mutavval» asaridan farqli ravishda qanday ixcham va soddalashtirilgan uslubda bayon qilganini ko‘rsatadi. Shuningdek, fors va arab balog‘ati o‘rtasidagi bog‘liqlik, ilmlararo aloqalar hamda Taftazoniy tomonidan ilgari surilgan ba’zi original fikr va qarashlar ham yoritiladi. Asarning qo‘lyozma nusxalari, ular saqlanayotgan ilmiy muassasalar va nashr tarixiga oid ma’lumotlar ham batafsil tahlil etilgan. Mazkur maqola balog‘at ilmining rivojlanishida Taftazoniy merosining tutgan o‘rni, uning ilmiy maktabi va nazariy qarashlarining dolzarbligini ochib beradi hamda bugungi tadqiqotlar uchun boy manba bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | ASKAROV, Abdurashid |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2026-08-17 |
| Jild | 5 |
| Son | 2 |
| Betlar | 51-61 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.65944/6c9j0n44 |
DOI: 10.65944/6c9j0n44 · Maqolaning asl sahifasi
Sa’duddin Taftazoniy, balog‘at, Muxtasaru-l-ma’oniy, Mutavval, Sharhu-l-miftoh, ma’oniy, bayon, arab adabiyoti
This article is dedicated to the content of the famous jurist Burhān al-Dīn al-Marghīnānī’s work al-Hidāya and its role and significance in the development of Islamic jurisprudence. The book provides a scholarly…
Мазкур мақолада Муҳаммад Ҳаким Термизийнинг «Таҳсил назоир ал-Қуръон» асарининг мавжуд қўлёзмалари манбашунослик жиҳатдан таҳлил қилинади. Тадқиқотда асарнинг ҳозирги кунгача маълум бўлган икки нусхаси – Искандария…
Ушбу мақола экстремистик гуруҳларнинг ижтимоий тармоқларда хотин-қизларни қандай қилиб нишонга олиши жараёнларини таҳлил қилишга қаратилган. Сўнгги йилларда интернет экстремистлар учун ёллаш ва радикаллашув воситасига…
In modern times, experts estimate that 83 per cent of the world’s population face serious restrictions on freedom of thought, conscience and religion. Persecution, repression and discrimination based on religion, belief…
Maqola XIX–XX asrlarda Hindiston yarimorolida hadis ilmining rivojiga ta’sir ko‘rsatgan asosiy omillar, harakatlar va ulamolarning ilmiy faoliyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda «ahli hadis», «barlaviya»…
Ушбу мақолада ҳадис илмида энг нуфузли тўпламлардан бири бўлган Имом Муслимнинг «Саҳиҳи Муслим» асарининг яратилиш жараёни, унда жамланган ҳадисларнинг саҳиҳлигини таъминлашда қўлланган методлар, ҳамда асар…
Maqolada islom tarixining yoritilishidagi asosiy muammo – tarixiy manbalar va asarlarning VII asrdagi voqealardan ancha keyin, asosan VIII-XII asrlarda yozilganligiga e’tibor qaratiladi. VII asr hodisalari bevosita…
Ushbu maqola Amir Temurning harb siyosatida maxfiy xizmat tizimining tutgan o‘rni va ahamiyatini arab manbalari asosida o‘rganishga bag‘ishlangan. Har qanday harbiy yurish muvaffaqiyati, avvalo, dushman hududining…
Ушбу мақолада буддавийлик таълимотидаги аскетик ҳаёт тарзи Тҳеравада ва Тибет (Важраяна) анъаналари мисолида қиёсий-таҳлилий ўрганилади. Шунингдек, аскетизмнинг «ўрта йўл» (Мажжҳима Патипада) тамойилига асосланиши…
This study puts digital dictionaries to the test of actual experimentation, moving them from the realm of theoretical discussions about their nature, features, and preparation, to the field of practical application…