Türk halkları İslam dinine geçtikleri ilk günlerden itibaren ibadet ve genel olarak hukuki ilişkilerde Hanefi mezhebini ve itikadi konularda da Maturidi düşünce okulunu takip ettiler. Onlar tarfından geliştirilmiş Hanefi-Maturidi öğretilerinde aklın dini bilginin kaynağı olduğu, örfün hüccet olarak geçerliliği, insan sevgisi, insanın cüzi bir iradeye sahip olduğu, diyanet-siyaset ayrımı ve amelin imandan bir parça olmadığı gibi kavramlara özel önem verilir. Bu makalede, Türk halklarının İslam’a geçiş süreci, Hanefi okulunun Orta Asya’da yayılmasında Ebu Hanife’nin talebelerinin rolü, Karahanlı ve Selçuklu dönemlerinde Hanefi öğretilerinin gelişimi, Maturidi okulunun oluşumu ve özellikleri, İmam Maturidi’nin akidevi konularda ortaya koyduğu görüşler, Maturidiliğin Türk halkları için itikadi bir mezhebe dönüşmesi gibi konular yansıtılmış. Günümüzde Müslümanların ve insanlığın dini sorunlarını çözebilmek ve şiddet eğilimli selefi-radikal eğilimlerle mücadele edebilmek için, mutedilliğe dayalı Ehl-i Sünnet inancını takip etmenin ve onu geniş alanda yaymanın önemi vurgulanmıştır.
| Mualliflar | Kutlu, Sönmez |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-04-12 |
| Jild | 1 |
| Son | 1 |
| Betlar | 61-70 |
| Til | Ingliz |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
Türkî kavimler, İslam, Hanefilik, Maturidilik, Akıl, Akıl Taraftarlığı ve Türk Müslümanlığı
| APA | Kutlu, Sönmez (2025). TÜRKİ KAVİMLERİN DİN ANLAYIŞININ KURUCU UNSURLARI: HANEFİLİK VE MATURİDİLİK. Мотуридийлик, 1(1), 61-70. https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/78 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Kutlu, Sönmez TÜRKİ KAVİMLERİN DİN ANLAYIŞININ KURUCU UNSURLARI: HANEFİLİK VE MATURİDİLİK // Мотуридийлик. – 2025. – T. 1, № 1. – P. 61-70. |
| MLA | Kutlu, Sönmez. “TÜRKİ KAVİMLERİN DİN ANLAYIŞININ KURUCU UNSURLARI: HANEFİLİK VE MATURİDİLİK.” Мотуридийлик, 1(1), 61-70, 2025. https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/78 |
| Chicago | Kutlu, Sönmez. “TÜRKİ KAVİMLERİN DİN ANLAYIŞININ KURUCU UNSURLARI: HANEFİLİK VE MATURİDİLİK.” Мотуридийлик, 1(1), 61-70 (2025). https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/78 |
| Harvard | Kutlu, Sönmez (2025) ‘TÜRKİ KAVİMLERİN DİN ANLAYIŞININ KURUCU UNSURLARI: HANEFİLİK VE MATURİDİLİK’, Мотуридийлик, 1(1), 61-70. https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/78 |
| BibTeX | @article{kutlusnmez2025,
title = {TÜRKİ KAVİMLERİN DİN ANLAYIŞININ KURUCU UNSURLARI: HANEFİLİK VE MATURİDİLİK},
author = {Kutlu, Sönmez},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {1},
number = {1},
pages = {61-70},
url = {https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/78}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ушбу мақолада Қуръонда ижтимоий-ҳуқуқий муносабатларга оид ижара шартномаси билан боғлиқ оятлар ўрганилди. Мазкур мавзуни ўрганишнинг аҳамиятли томони шундаки, инсонлар ўртасидаги ўзаро ижтимоий-ҳуқуқий муносабатларни…
Мақолада исломда халқаро муносабатларни тартибга солиш илми бўлган “сияр” тармоғининг шаклланиши ва ривожланиши ҳамда ўзига хос хусусиятлари хақида маълумот берилган. Сияр тармоғи дастлаб Муҳаммад алайҳиссаломнинг ҳаёт…
Маълумки, замонавий сиёсий, ижтимоий ва хатто иқтисодий жараёнларда дин омили муҳим роль ўйнамоқда. Мазкур омилдан ижобий фойдаланиш жамиятнинг маънан ривожланиши, салбий ёки ғаразли маънода ишлатиш таназзулга олиб…
Мазкур мақолада “символ”, “рамз”, “белги” ва “рамзлар мажмуи” сўзларининг луғавий ва истилоҳий маъноларини ёритиш билан бир қаторда, ушбу йўналишда илмий-тадқиқот олиб борган хорижлик олим ва мутахассислар томонидан…
Мақолада Мовароуннаҳрда калом илмининг ривожига Абу Мансур Мотуридийнинг қўшган ҳиссаси ва мотуридия калом мактаб вакилларининг айрим янги асарлари таҳлили берилган. Муҳим манба сифатида Ибн Яҳё (X аср)нинг “Шарҳ жумал…
Мaзкур мaқолaдa мотуридия тaълимотининг aсосчиси, aҳли суннa вaл жaмоaнинг буюк мутaкaллим оли-ми – Aбу Мaнсур Мотуридий яшaгaн дaврдa унинг шогирдлaри томонидaн ёзилгaн aқоид (кaлом) илмигa оид aсaрлaр, уларнинг дунё…
Аутентичность учения Абу Мансура ал-Матуриди в богословии обосновывается его связью с Пророком Мухаммадом, основными источниками ислама, а также принципом рациональности. Благодаря этим особен-ностям учение богослова…
In this article, the current study of the doctrine of Maturidism is discussed dividing it into four parts. The first part is entitled “The Five Truths” and it deals with some of the truths that have caused the doctrine…
Rey/Akıl Taraftarlığı zihniyetinin temsilcilerinden Ebû Hanîfe ve İmam Mâturîdî; fıkıhta Hanefilik ve itikatta Maturidiliğin oluşmasına öncülük etmiş iki önemli düşünürdür. Onlar dinde kolaylık, akılcılık ve imanda…
Абу Мансур Мотуридий Мовароуннаҳр илмий муҳитига сезиларли таъсир кўрсатган муфассир, фақиҳ ва ҳидоят имоми ҳисобланади. У ҳанафийлик мазҳаби негизида “усул ад-дин”, “усул ал-фиқҳ” фан тармоқларини ривожланишига ҳисса…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.