“Сияр” илмининг ривожланиши ва ўзига хос хусусиятлари

ЖЎРАЕВ, Шукрулло

Мотуридийлик · 2025-yil

Annotatsiya

Мақолада исломда халқаро муносабатларни тартибга солиш илми бўлган “сияр” тармоғининг шаклланиши ва ривожланиши ҳамда ўзига хос хусусиятлари хақида маълумот берилган. Сияр тармоғи дастлаб Муҳаммад алайҳиссаломнинг ҳаёт йўлини баён қилган. Бундан ташқари, “сияр” уруш ва тинчлик ҳолатларида мусулмонларнинг ўзга дин вакиллари билан олиб борадиган муносабатларини тартибга солувчи қоидалар илми ҳисобланади. Хусусан, мусуслмонлар ва ғайридинлар ўртасида тузилган уруш ва тинчлик шартномалари, уруш олиб боришда амал қилиш керак бўлган инсонпарварлик тамойиллари, ўзга давлатларга элчилар юбориш тартиби, усулмонлар диёрида яшовчи ўзга дин вакилларининг ҳуқуқ ва мажбуриятларига доир фиқҳий қоидалар сияр илми орқали ўрганилган. “Сияр” илмининг ривожланиши давр тақозоси ҳисобаланди. Чунки араб халифалигининг кенгайиши натижасида турли дин ва миллат вакиллари билан алоқаларни йўлга қўйиш зарурати вужудга келди. Бу эса олимларнинг “сияр” бўйича асарлар ёзишларига сабаб бўлди. Хусусан, Имом Абу Ҳанифа, Имом Шаъбий, Имом Муҳаммад, Авзоъий, Саврий ва Фазорий каби фақиҳлар ҳам бу мавзуда асарлар ёзганлар. “Сияр” илмини ўрганган фақиҳлар ўз асарларида унинг ўзига хос хусусиятларини ҳам кўрсатиб берганлар. Хусусан, фақиҳлар исломдаги халқаро муносабатлар ахлоқ тамойилларига таянишини таъкидлаганлар.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarЖЎРАЕВ, Шукрулло
JurnalМотуридийлик
NashriyotЎзбекистон Халқаро ислом академияси
ISSN2181-1881, 2181-189X
Nashr sanasi2025-02-06
Jild1
Son2
Betlar90-97
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIslomshunoslik
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Kalit so‘zlar

сияр, ислом халқаро ҳуқуқи, халқаро муносабатлар, сунна, фиқҳ, ҳудуд, мазҳаб, ақида, ахлоқ, аҳд

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAЖЎРАЕВ, Шукрулло (2025). “СИЯР” ИЛМИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. Мотуридийлик, 1(2), 90-97. https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/74
GOST (OAK)ЖЎРАЕВ, Шукрулло “СИЯР” ИЛМИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ // Мотуридийлик. – 2025. – T. 1, № 2. – B. 90-97.
MLAЖЎРАЕВ, Шукрулло. ““СИЯР” ИЛМИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ.” Мотуридийлик, 1(2), 90-97, 2025. https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/74
ChicagoЖЎРАЕВ, Шукрулло. ““СИЯР” ИЛМИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ.” Мотуридийлик, 1(2), 90-97 (2025). https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/74
HarvardЖЎРАЕВ, Шукрулло (2025) ‘“СИЯР” ИЛМИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ’, Мотуридийлик, 1(2), 90-97. https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/74
BibTeX
@article{article2025,
  title = {“СИЯР” ИЛМИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ},
  author = {ЖЎРАЕВ, Шукрулло},
  journal = {Мотуридийлик},
  year = {2025},
  volume = {1},
  number = {2},
  pages = {90-97},
  url = {https://maturidijournal.org/index.php/moturidiylik/article/view/74}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мотуридийлик jurnalidan boshqa maqolalar

Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

ЖЎРАЕВ, Шукрулло — boshqa maqolalari

Islomshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

Islomshunoslik sohasidagi OAK jurnallari