ANNOTATSIYA Har qanday til birligi muayyan bir uslub doirasida, aynan badiiy uslub tarkibida qo‘llanganda, albatta, biror badiiy maqsad uchun xizmat qiladi. Muallif ulardan o‘z qahramonining xarakterini individuallashtirishda, uning boshqalarnikiga o‘xshamagan xususiyatlarini ochib berishda, eng muhimi, uni xalqqa yaqinlashtirishda ustalik bilan foydalanadi. Ba’zan esa qahramon nutqida o‘zi ifodalaydigan ma’nosidan tashqari boshqa xil ma’no qirralarini ham ifodalashi mumkin. Badiiy asarda xilma-xil uslub namunalarining uchrashi uning mazmuniy ko‘lamini yanada kengaytiradi. Bu esa, albatta, yozuvchining badiiy mahoratiga ham bog‘liq. Badiiy asar tarkibida xalqona iboralar, o‘xshatish va payrovlar, nozik qochirimlar, tasviriy ifodalar, hikmatli so‘z va maqol-u matallarning qo‘llanilishi bir tarafdan muallifning so‘zga chechanligi, qalami o‘tkirligini ko‘rsatsa, ikkinchi tarafdan asarda tilga olingan xalqning madaniy tafakkuri, mentaliteti, urf-odatlari va olamni qanday idrok etishi haqida ma’lumot berishga xizmat qiladi. Biz ham o‘z tadqiqotimizda “suv” leksemasi asosida shakllangan til birliklarini tadqiq etdik. Ularni mazmuniy guruhlarga ajratgan holda etnolingvistik jihatdan tadqiq etishga harakat qildik. Yuqorida sanab o‘tilgan til birliklarining aksariyat qismi suv leksemasi asosida shakllangani bizning e’tiborimizni o‘ziga tortdi. Ularning ayrimlari xalq tilida qanday bo‘lsa, shundayligicha qo‘llangani holda, ayrimlari muallifning badiiy tafakkur mahsuli o‘laroq qahramon nutqida ishlatilgan. Ajdodlarning dono-yu donishmandligini avlodlarga yetkazib beruvchi, asrlar davomida olingan hayotiy saboqlarni keyingi avlodga o‘rgatuvchi janr xalq maqollaridir. Donishmand xalqimiz boshidan o‘tkazmagan va xulosa chiqarmagan biror gapini maqolga solmagan. Kalit so‘zlar: maqol, hikmatli so‘z, lingvomadaniyat, etnolingvistik tahlil, ko‘chma ma’no.
| Mualliflar | Hayitova , M. |
|---|---|
| Jurnal | Тил, таълим ва таржима |
| Nashriyot | Самарқанд ДУ |
| ISSN | 2181-0796 |
| Nashr sanasi | 2025-06-14 |
| Jild | 6 |
| Son | 1 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
| APA | Hayitova , M. (2025). O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA SUV LEKSEMASI ASOSIDA SHAKLLANGAN BARQAROR BIRLIKLAR (MAQOLLAR)NING ETNOLINGVISTIK TADQIQI. Тил, таълим ва таржима, 6(1). https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11562 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Hayitova , M. O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA SUV LEKSEMASI ASOSIDA SHAKLLANGAN BARQAROR BIRLIKLAR (MAQOLLAR)NING ETNOLINGVISTIK TADQIQI // Тил, таълим ва таржима. – 2025. – T. 6, № 1. |
| MLA | Hayitova , M. “O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA SUV LEKSEMASI ASOSIDA SHAKLLANGAN BARQAROR BIRLIKLAR (MAQOLLAR)NING ETNOLINGVISTIK TADQIQI.” Тил, таълим ва таржима, 6(1), 2025. https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11562 |
| Chicago | Hayitova , M. “O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA SUV LEKSEMASI ASOSIDA SHAKLLANGAN BARQAROR BIRLIKLAR (MAQOLLAR)NING ETNOLINGVISTIK TADQIQI.” Тил, таълим ва таржима, 6(1) (2025). https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11562 |
| Harvard | Hayitova , M (2025) ‘O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA SUV LEKSEMASI ASOSIDA SHAKLLANGAN BARQAROR BIRLIKLAR (MAQOLLAR)NING ETNOLINGVISTIK TADQIQI’, Тил, таълим ва таржима, 6(1). https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11562 |
| BibTeX | @article{hayitovam2025,
title = {O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA SUV LEKSEMASI ASOSIDA SHAKLLANGAN BARQAROR BIRLIKLAR (MAQOLLAR)NING ETNOLINGVISTIK TADQIQI},
author = {Hayitova , M.},
journal = {Тил, таълим ва таржима},
year = {2025},
volume = {6},
number = {1},
url = {https://tadqiqot.uz/index.php/language/article/view/11562}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada Samarqand viloyati qarluq shevalariga doir birliklarning oʻzbek adabiyotidagi talqiniga toʻxtalib oʻtilgan. Oʻtgаn аsrning boshlаridа yurtimiz ozodligi, millаtimizning mа’rifаti, tаrаqqiyoti…
АННОТАЦИЯ В исследовании изучаются лексико-семантические особенности немецкой гастрономической лексики с учётом тематической классификации. В статье также акцентируется внимание на особенностях орфографической адаптации…
АННОТАЦИЯ Статья посвящена повести русского писателя XX века Валентина Григорьевича Распутина «Живи и помни» и анализу её философских аспектов. Знаменитая повесть В. Распутина, которая поднимает тему измены родине…
ANNOTASIYA Mazkur maqolada frazeologik birliklarning varianlilik xususiyatlari tahlil qilingan. Xususan, frazeologik iboralarning variantlikka munosabatini ifodalanayotgan ma’nolarining soʻzlari va frazeologik birliklar…
ANNOTATSIYA Ushbu maqola Italiya maqollarida gender qarama-qarshiligining lingvomadaniy tahliliga bag‘ishlangan. Tadqiqotda ayol va erkak obrazlari o‘rtasidagi antonimik korrelatsiya semantik jihatdan tahlil qilinib…
ANNOTATSIYA Mifologik-diniy qarashlar umumjamiyatda turli dinlarning va mazkur dinlarga mansub kishilarning o‘zaro hamdo‘stlik munosabatida, e’tiqodidan qat’iy nazar, insoniy tushunchalarda mushtarak va hamfikr…
ANNOTATSIYA Maqolada frazemalarning so‘z turkumlariga bo‘linishi, ular orasidagi farqli jihatlar, o‘zbek tilshunosligida mazkur masalaga yondashuvlar va o‘tkazilgan tadqiqotlar, iboralar ma’nosi va ularning qo‘llanish…
АННОТАЦИЯ Основное предназначение языка – быть средством коммуникации, средством сообщения мыслей об окружающей действительности, а также средством накопления и хранения таких мыслей, знаний. Но кроме названных функций…
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysining o‘zbek xalqida to‘y nikoh qurish bilan bog‘liq holda uch ko‘rinishda amalga oshirilishi, shuningdek jamoaviy nishonlanadigan to‘y marosimlari jarayonida ijro etiladigan…
АННОТАЦИЯ В статье рассматривается использование кинопедагогики как эффективного средства развития русской речи на материале произведений Чингиза Айтматова. Анализируются методические подходы к работе с реализацией…
Тил, таълим ва таржима — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…