Ushbu maqolada Muhammad ibn Ya’qub al-Firuzobodiy ash-Shiroziyning ilmiy-biografik portreti hamda “Al-Qomus al-Muhit” lug‘atining manbalari va metodologik qurilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot lug‘atning qofiya (Sharqiy) tartib usuli, ixchamlashtirish strategiyasi va uning semantik oqibatlarini yoritadi. Maqola markazida “al-adhdod” (enantiosemiya) hodisasining lug‘atda qayd etilishi, qadimiy tilshunoslar qarashlari va zamonaviy talqinlar o‘rtasidagi munosabat turadi. Al-Firo‘zabodiyning qarama-qarshi ma’nolilikni ko‘pincha lahjaviy tafovut, predlog boshqaruvi hamda sintaktik qurilish bilan izohlashga moyil yondashuvi ko‘rsatib beriladi. Natijada “Al-Qomus al-Muhit” enantiosemiya mexanizmlarini o‘rganishda nazariy va amaliy ahamiyatga ega manba sifatida asoslanadi.
| Mualliflar | Sotvoldiyev, Sirojiddin |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 162-166 |
| Til | O‘zbek |
arab lug‘atshunosligi, semantik munosabatlar, mushtaraklik, qofiya tartibi, lahjaviy tafovut, predlog boshqaruvi, sintaktik qurilish, kontekstual dalil, lug‘at metodologiyasi, semantik tasnif., Arabic lexicography, semantic relations, polysemy, rhyme-based ordering, dialectal variation, prepositional government, syntactic patterning, contextual evidence, lexicographic methodology, semantic classification.
Ushbu maqola o‘zbek frazeologiyasining o‘ziga xos qatlami bo‘lgan geofrazeologizmlarni, ya‘ni tarkibida toponim qatnashgan iboralar, lingvokulturologik va semantik jihatdan tadqiq etadi. Tadqiqotda toponimlarning…
Ushbu maqolada xurofot fenomeni lingvistik va madaniy kontekstda tahlil qilinadi. Unda xurofotning kelib chiqishi, mohiyati va uning mif, din hamda xalq an’analari bilan o‘zaro bog‘liqligi yoritiladi. Turli davr…
Ushbu maqolada akademik va ilmiy muloqotda odob-axloq normalarining lingvopragmatik xususiyatlari har tomonlama tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ilmiy maqolalar, taqrizlar va akademik yozishmalardagi…
Gul komponentiga ega frazeologik birliklar obrazli tilning alohida va madaniy jihatdan yuklangan qatlamini tashkil etadi; ular inson kognitsiyasi va kommunikatsiyasida gullarga nisbatan shakllangan chuqur ramziy…
Maqolada Amerika kriminal badiiy diskursida “adolat” konseptining rasmiy va norasmiy modellari o‘rtasidagi oppozitsiyaning kognitiv-pragmatik xususiyatlarini aniqlash maqsad qilindi. Tadqiqotning asosiy vazifasi badiiy…
Ushbu maqolada kognitiv tilshunoslikning vujudga kelish tarixi, nazariy asoslari va tilning inson ongini aks ettiruvchi asosiy vosita sifatidagi roli tahlil qilinadi. Muallif tilshunoslikdagi an’anaviy yondashuvlardan…
Ushbu maqolada o’zbek tilining izohli lug’atida aks etgan konnotativ ma’no ifodalovchi leksik birliklar chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot davomida 46 ta leksik birlik tanlab olinib. Ular dennotativ va konnotativ…
Maqolada ingliz va o‘zbek tili harbiy terminologiyasi tizimining tarixiy taraqqiyotini o‘rganish, mavjud tizimni mavzuiy guruhlar bo‘yicha tadqiq qilishda sof lingvistik ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, har ikki til…
Mazkur maqolada ingliz tilidagi media matnlar misolida mediadiskursda illokutiv aktlarning pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi mediakommunikatsiyada nutqiy akt nazariyasining, xususan…
Maqolada jahon miqyosida voqelikning o‘zgarishida namoyon bo‘layotgan tillarni o‘qitishda kommunikativ yondashuvning paydo bo‘lishiga hissa qo‘shgan asosiy omil ko‘rib chiqilgan. Odamlar turli tillarda, xususan…