Maqolada Amerika kriminal badiiy diskursida “adolat” konseptining rasmiy va norasmiy modellari o‘rtasidagi oppozitsiyaning kognitiv-pragmatik xususiyatlarini aniqlash maqsad qilindi. Tadqiqotning asosiy vazifasi badiiy matnda “adolat” tushunchasining turli kontekstlarda qanday realizatsiya qilinishini hamda uning diskurs doirasida qanday semantik va pragmatik mazmun kasb etishini ko‘rsatishdan iborat. Tadqiqot materiali sifatida amerikalik yozuvchi Mario Fransis Pyuzoning “The Godfather”, “The Sicilian”, “Omerta” va “The Last Don” romanlari tanlandi, chunki ushbu asarlarda kriminal diskursga xos til birliklari tizimli ravishda qo‘llanadi. Tadqiqotda kognitiv-semantik, diskursiv hamda pragmatik tahlil metodlaridan foydalanildi. Tahlil jarayonida “adolat” konseptini ifodalovchi leksik birliklar, dialoglar, baholash ifodalari va narrativ vaziyatlar o‘rganildi hamda rasmiy va norasmiy adolat modellari o‘zaro taqqoslandi. Shuningdek, “adolat” konseptining turli nutq vaziyatlarida qanday pragmatik mazmun kasb etishi aniqlashga alohida e’tibor qaratildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, kriminal badiiy diskursda “adolat” konsepti yagona ma’noga ega bo‘lmay, u rasmiy huquqiy tizim bilan bog‘liq model hamda norasmiy ijtimoiy-guruhiy model doirasida namoyon bo‘ladi. Rasmiy adolat sud, qonun va davlat bilan bog‘liq holda ifodalansa, norasmiy adolat sadoqat, hokimiyat, oila va guruh qoidalari bilan bog‘lanadi. Tadqiqot natijasida kriminal badiiy diskursda “adolat” konseptining oppozitsion tuzilishga ega ekani hamda uning mazmuni nutq vaziyati va kommunikativ kontekstga bog‘liq holda shakllanishi aniqlandi. Bu esa “adolat” konseptosferasining diskurs doirasida ko‘p qatlamli va pragmatik xarakterga ega ekanligini ko‘rsatadi.
| Mualliflar | Azizov, Solijon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 146-153 |
| Til | O‘zbek |
kriminal badiiy diskurs, “adolat” konsepti, konseptosfera, kognitiv-pragmatik tahlil, rasmiy adolat, norasmiy adolat, diskurs tahlili, semantik maydon, lingvopragmatika, oppozitsiya, badiiy matn, Mario Pyuzo., crime fiction discourse, “justice” concept, conceptosphere, cognitive-pragmatic analysis, formal justice, informal justice, discourse analysis, semantic field, linguopragmatics, opposition, literary text, Mario Puzo.
Ushbu maqolada o’zbek tilining izohli lug’atida aks etgan konnotativ ma’no ifodalovchi leksik birliklar chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot davomida 46 ta leksik birlik tanlab olinib. Ular dennotativ va konnotativ…
Ushbu maqolada akademik va ilmiy muloqotda odob-axloq normalarining lingvopragmatik xususiyatlari har tomonlama tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ilmiy maqolalar, taqrizlar va akademik yozishmalardagi…
Mazkur maqolada ingliz tilidagi media matnlar misolida mediadiskursda illokutiv aktlarning pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi mediakommunikatsiyada nutqiy akt nazariyasining, xususan…
Ushbu maqola o‘zbek frazeologiyasining o‘ziga xos qatlami bo‘lgan geofrazeologizmlarni, ya‘ni tarkibida toponim qatnashgan iboralar, lingvokulturologik va semantik jihatdan tadqiq etadi. Tadqiqotda toponimlarning…
Ushbu maqolada reklama tushunchasiga oid bir qator ta’riflar keltiriladi. Ushbu tadqiqotning asosiy o‘zbek tilidagi reklama nutqining o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash hamda reklama matnlarida til qanday funksional…
Ushbu maqolada Muhammad ibn Ya’qub al-Firuzobodiy ash-Shiroziyning ilmiy-biografik portreti hamda “Al-Qomus al-Muhit” lug‘atining manbalari va metodologik qurilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot lug‘atning qofiya (Sharqiy)…
Mazkur maqolada antroponimlarni chogʻishtirma aspektda o‘rganishning nazariy va metodologik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi jahon tilshunosligida antroponimlarning kontrastiv tadqiq etilishining…
Ushbu maqolada xurofot fenomeni lingvistik va madaniy kontekstda tahlil qilinadi. Unda xurofotning kelib chiqishi, mohiyati va uning mif, din hamda xalq an’analari bilan o‘zaro bog‘liqligi yoritiladi. Turli davr…
Mazkur maqolada agrar diskursning lingvistik va sotsiokognitiv xususiyatlari zamonaviy diskurs tahlili metodlari asosida o‘rganiladi. Maqolada agrar diskurs qishloq xo‘jaligi sohasida shakllanayotgan kommunikativ…
Gul komponentiga ega frazeologik birliklar obrazli tilning alohida va madaniy jihatdan yuklangan qatlamini tashkil etadi; ular inson kognitsiyasi va kommunikatsiyasida gullarga nisbatan shakllangan chuqur ramziy…