Ingliz va o‘zbek tillarida gul komponentli frazeologizmlar: kognitiv-semantik tipologiya

Xazratqulova, Feruza

FarDU ilmiy xabarlari · 2020-yil

Annotatsiya

Gul komponentiga ega frazeologik birliklar obrazli tilning alohida va madaniy jihatdan yuklangan qatlamini tashkil etadi; ular inson kognitsiyasi va kommunikatsiyasida gullarga nisbatan shakllangan chuqur ramziy assotsiatsiyalarni aks ettiradi. Ushbu tadqiqot ingliz va o‘zbek tillaridagi gul komponentli frazeologizmlarning qiyosiy kognitiv-semantik tahlilini taqdim etadi; ma’lumotlar nufuzli bir tilli va ikki tilli frazeologik lug‘atlar, adabiy korpuslar hamda og‘zaki folklor manbalaridan yig‘ildi. Konseptual metafora nazariyasi va kognitiv semantika prinsiplari asosida har ikki tilda muntazam uchraydigan konseptual domenlar — go‘zallik, muhabbat, hayotiylik (jo‘shqinlik), o‘tkinchilik va axloqiy fazilat — aniqlanadi. Tahlil, shuningdek, madaniyatga xos sezilarli tafovutlarni ko‘rsatadi: ingliz frazeologizmlari ko‘pincha G‘arb madaniy narrativlari shakllantirgan tarixiy, adabiy va botanika an’analariga tayanadigan bo‘lsa, o‘zbek frazeologizmlari agrar hayot, folklor va islomiy ramziylik bilan chambarchas bog‘liq. Natijalar umuminsoniy va madaniyatga bog‘liq metaforik xaritalashlarning birgalikda mavjudligini yoritadi hamda til shakli, kognitiv jarayonlar va madaniy dunyoqarash o‘zaro aloqasiga doir muhim xulosalar beradi. Tadqiqot turli tillar bo‘yicha frazeologizmlar tipologiyasiga hissa qo‘shishi bilan birga, intermadaniy kommunikatsiya va tarjimashunoslikda gul ramziyligining ahamiyatini ta’kidlaydi. Ish kognitiv lingvistika, tillararo semantika va amaliy yo‘nalishlar — leksikografiya, ikki tilli ta’lim hamda intermadaniy pragmatika — uchun ham dolzarb metodik va amaliy oqibatlarga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXazratqulova, Feruza
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2020-01-01
Jild7
Son2
Betlar13-20
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

gul komponentli frazeologizmlar; kognitiv semantika; konseptual metafora; tillararo tipologiya; madaniy lingvistika; ingliz–o‘zbek qiyosi; obrazli til., floral idioms; cognitive semantics; conceptual metaphor; cross-linguistic typology; cultural linguistics; English-Uzbek comparison; figurative language.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAXazratqulova, Feruza (2020). INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GUL KOMPONENTLI FRAZEOLOGIZMLAR: KOGNITIV-SEMANTIK TIPOLOGIYA. FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 13-20. https://journal.fdu.uz/main/article/6911
GOST (OAK)Xazratqulova, Feruza INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GUL KOMPONENTLI FRAZEOLOGIZMLAR: KOGNITIV-SEMANTIK TIPOLOGIYA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2020. – T. 7, № 2. – B. 13-20.
MLAXazratqulova, Feruza. “INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GUL KOMPONENTLI FRAZEOLOGIZMLAR: KOGNITIV-SEMANTIK TIPOLOGIYA.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 13-20, 2020. https://journal.fdu.uz/main/article/6911
ChicagoXazratqulova, Feruza. “INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GUL KOMPONENTLI FRAZEOLOGIZMLAR: KOGNITIV-SEMANTIK TIPOLOGIYA.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 13-20 (2020). https://journal.fdu.uz/main/article/6911
HarvardXazratqulova, Feruza (2020) ‘INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GUL KOMPONENTLI FRAZEOLOGIZMLAR: KOGNITIV-SEMANTIK TIPOLOGIYA’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 13-20. https://journal.fdu.uz/main/article/6911
BibTeX
@article{xazratqulovaferuza2020,
  title = {INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA GUL KOMPONENTLI FRAZEOLOGIZMLAR: KOGNITIV-SEMANTIK TIPOLOGIYA},
  author = {Xazratqulova, Feruza},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2020},
  volume = {7},
  number = {2},
  pages = {13-20},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/6911}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2020-yil arxivi

Xazratqulova, Feruza — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari