Gul komponentiga ega frazeologik birliklar obrazli tilning alohida va madaniy jihatdan yuklangan qatlamini tashkil etadi; ular inson kognitsiyasi va kommunikatsiyasida gullarga nisbatan shakllangan chuqur ramziy assotsiatsiyalarni aks ettiradi. Ushbu tadqiqot ingliz va o‘zbek tillaridagi gul komponentli frazeologizmlarning qiyosiy kognitiv-semantik tahlilini taqdim etadi; ma’lumotlar nufuzli bir tilli va ikki tilli frazeologik lug‘atlar, adabiy korpuslar hamda og‘zaki folklor manbalaridan yig‘ildi. Konseptual metafora nazariyasi va kognitiv semantika prinsiplari asosida har ikki tilda muntazam uchraydigan konseptual domenlar — go‘zallik, muhabbat, hayotiylik (jo‘shqinlik), o‘tkinchilik va axloqiy fazilat — aniqlanadi. Tahlil, shuningdek, madaniyatga xos sezilarli tafovutlarni ko‘rsatadi: ingliz frazeologizmlari ko‘pincha G‘arb madaniy narrativlari shakllantirgan tarixiy, adabiy va botanika an’analariga tayanadigan bo‘lsa, o‘zbek frazeologizmlari agrar hayot, folklor va islomiy ramziylik bilan chambarchas bog‘liq. Natijalar umuminsoniy va madaniyatga bog‘liq metaforik xaritalashlarning birgalikda mavjudligini yoritadi hamda til shakli, kognitiv jarayonlar va madaniy dunyoqarash o‘zaro aloqasiga doir muhim xulosalar beradi. Tadqiqot turli tillar bo‘yicha frazeologizmlar tipologiyasiga hissa qo‘shishi bilan birga, intermadaniy kommunikatsiya va tarjimashunoslikda gul ramziyligining ahamiyatini ta’kidlaydi. Ish kognitiv lingvistika, tillararo semantika va amaliy yo‘nalishlar — leksikografiya, ikki tilli ta’lim hamda intermadaniy pragmatika — uchun ham dolzarb metodik va amaliy oqibatlarga ega.
| Mualliflar | Xazratqulova, Feruza |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 13-20 |
| Til | Ingliz |
gul komponentli frazeologizmlar; kognitiv semantika; konseptual metafora; tillararo tipologiya; madaniy lingvistika; ingliz–o‘zbek qiyosi; obrazli til., floral idioms; cognitive semantics; conceptual metaphor; cross-linguistic typology; cultural linguistics; English-Uzbek comparison; figurative language.
Ushbu maqolada xurofot fenomeni lingvistik va madaniy kontekstda tahlil qilinadi. Unda xurofotning kelib chiqishi, mohiyati va uning mif, din hamda xalq an’analari bilan o‘zaro bog‘liqligi yoritiladi. Turli davr…
Ushbu maqolada kognitiv tilshunoslikning vujudga kelish tarixi, nazariy asoslari va tilning inson ongini aks ettiruvchi asosiy vosita sifatidagi roli tahlil qilinadi. Muallif tilshunoslikdagi an’anaviy yondashuvlardan…
Ushbu maqolada Muhammad ibn Ya’qub al-Firuzobodiy ash-Shiroziyning ilmiy-biografik portreti hamda “Al-Qomus al-Muhit” lug‘atining manbalari va metodologik qurilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot lug‘atning qofiya (Sharqiy)…
Maqolada ingliz va o‘zbek tili harbiy terminologiyasi tizimining tarixiy taraqqiyotini o‘rganish, mavjud tizimni mavzuiy guruhlar bo‘yicha tadqiq qilishda sof lingvistik ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, har ikki til…
Ushbu maqola o‘zbek frazeologiyasining o‘ziga xos qatlami bo‘lgan geofrazeologizmlarni, ya‘ni tarkibida toponim qatnashgan iboralar, lingvokulturologik va semantik jihatdan tadqiq etadi. Tadqiqotda toponimlarning…
Maqolada jahon miqyosida voqelikning o‘zgarishida namoyon bo‘layotgan tillarni o‘qitishda kommunikativ yondashuvning paydo bo‘lishiga hissa qo‘shgan asosiy omil ko‘rib chiqilgan. Odamlar turli tillarda, xususan…
Ushbu maqolada akademik va ilmiy muloqotda odob-axloq normalarining lingvopragmatik xususiyatlari har tomonlama tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ilmiy maqolalar, taqrizlar va akademik yozishmalardagi…
Mazkur maqolada zamonaviy antropotsentrik tilshunoslikning muhim kategoriyalaridan biri bo‘lgan lisoniy shaxs fenomenining poetik matndagi voqelanishi Siddiq Mo‘min she’riyati misolida tadqiq etiladi. Shoir ijodida…
Maqolada Amerika kriminal badiiy diskursida “adolat” konseptining rasmiy va norasmiy modellari o‘rtasidagi oppozitsiyaning kognitiv-pragmatik xususiyatlarini aniqlash maqsad qilindi. Tadqiqotning asosiy vazifasi badiiy…
Ushbu maqolada kommunikativ jarayonlarda bolalikning geshtalt xususiyatlari tahlil qilinadi. Geshtalt yondashuvi nuqtayi nazaridan bolalik insonning tashqi muhit bilan o‘zaro ta’sirini va o‘zining ichki tajribasini…