Ushbu maqolada kognitiv tilshunoslikning vujudga kelish tarixi, nazariy asoslari va tilning inson ongini aks ettiruvchi asosiy vosita sifatidagi roli tahlil qilinadi. Muallif tilshunoslikdagi an’anaviy yondashuvlardan voz kechib, tilni insonning kognitiv faoliyati bilan bog‘liq holda o‘rganuvchi “antropotsentrik paradigma”ni yoritib beradi. Tadqiqotda G. Miller, J. Bruner, V. Maslova va N. Alefirenko kabi olimlarning ilmiy qarashlari, shuningdek, kognitiv terminologiya va “konsept” tushunchasining mohiyati ko‘rib chiqiladi. Maqolada tilning nafaqat muloqot vositasi, balki axborotni qayta ishlash va dunyoni anglashning murakkab tizimi ekanligi dalillangan.
| Mualliflar | Allambergenova, Muqaddas |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 21-25 |
| Til | O‘zbek |
Kognitiv tilshunoslik, antropotsentrik paradigma, konsept, til va tafakkur, kognitivizm, terminologiya, dunyo manzarasi, bilimlar tizimi, lingvokognitiv tahlil, aqliy jarayonlar., Cognitive linguistics, anthropocentric paradigm, concept, language and thinking, cognitivism, terminology, worldview, system of knowledge, linguocognitive analysis, mental processes.
Gul komponentiga ega frazeologik birliklar obrazli tilning alohida va madaniy jihatdan yuklangan qatlamini tashkil etadi; ular inson kognitsiyasi va kommunikatsiyasida gullarga nisbatan shakllangan chuqur ramziy…
Maqolada ingliz va o‘zbek tili harbiy terminologiyasi tizimining tarixiy taraqqiyotini o‘rganish, mavjud tizimni mavzuiy guruhlar bo‘yicha tadqiq qilishda sof lingvistik ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, har ikki til…
Ushbu maqolada xurofot fenomeni lingvistik va madaniy kontekstda tahlil qilinadi. Unda xurofotning kelib chiqishi, mohiyati va uning mif, din hamda xalq an’analari bilan o‘zaro bog‘liqligi yoritiladi. Turli davr…
Maqolada jahon miqyosida voqelikning o‘zgarishida namoyon bo‘layotgan tillarni o‘qitishda kommunikativ yondashuvning paydo bo‘lishiga hissa qo‘shgan asosiy omil ko‘rib chiqilgan. Odamlar turli tillarda, xususan…
Ushbu maqolada Muhammad ibn Ya’qub al-Firuzobodiy ash-Shiroziyning ilmiy-biografik portreti hamda “Al-Qomus al-Muhit” lug‘atining manbalari va metodologik qurilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot lug‘atning qofiya (Sharqiy)…
Mazkur maqolada zamonaviy antropotsentrik tilshunoslikning muhim kategoriyalaridan biri bo‘lgan lisoniy shaxs fenomenining poetik matndagi voqelanishi Siddiq Mo‘min she’riyati misolida tadqiq etiladi. Shoir ijodida…
Ushbu maqola o‘zbek frazeologiyasining o‘ziga xos qatlami bo‘lgan geofrazeologizmlarni, ya‘ni tarkibida toponim qatnashgan iboralar, lingvokulturologik va semantik jihatdan tadqiq etadi. Tadqiqotda toponimlarning…
Ushbu maqolada kommunikativ jarayonlarda bolalikning geshtalt xususiyatlari tahlil qilinadi. Geshtalt yondashuvi nuqtayi nazaridan bolalik insonning tashqi muhit bilan o‘zaro ta’sirini va o‘zining ichki tajribasini…
Ushbu maqolada akademik va ilmiy muloqotda odob-axloq normalarining lingvopragmatik xususiyatlari har tomonlama tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi ilmiy maqolalar, taqrizlar va akademik yozishmalardagi…
Ushbu tadqiqotda kvant-kimyoviy tahlillar zamonaviy nazariy yondashuvlardan biri bo‘lgan Zichlik funksional nazariyasi (Density Functional Theory, DFT) asosida olib borildi. Hisoblashlar 6-311++G(d,2p) bazis to‘plamida…