Maqolada qora qaragʻay (Pinus nigra) ninalari va poʻstlogʻidagi ikkilamchi metabolitlarning kimyoviy tarkibi hamda fitofag hasharotlarning ushbu kimyoviy himoyaga moslashuvlari ilmiy adabiyot asosida umumlashtirilgan. Qaragʻay himoyasi asosini uchuvchan mono- va seskviterpenlar, diterpen smola kislotalari va fenol birikmalar tashkil etishi koʻrsatilgan. Hasharotlar bu toʻsiqni detoksikatsiya fermentlari (P450, GST, esterazalar), terpenlarni feromonga aylantirish va sekvestratsiya, ommaviy hujum hamda agregatsiya feromonlari va mikrobial simbioz orqali yengib oʻtadi. Asosiy xulosa — daraxt toksinlari koʻpincha hasharot tomonidan oʻz manfaatiga aylantiriladi; bu koevolyutsion bosimning yorqin namunasidir.
| Mualliflar | Zokirova, Gulnora, Shirmatova, Madinabonu |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 2 |
| Betlar | 14-20 |
| Til | O‘zbek |
Pinus nigra, terpenoidlar, smola kislotalari, detoksikatsiya, agregatsiya feromoni, sekvestratsiya, ichak mikrobiomi, koevolyutsiya., Pinus nigra, terpenoids, resin acids, detoxification, aggregation pheromone, sequestration, gut microbiome, coevolution.
Mazkur maqolada Master Adaptive Learner (MAL) texnologiyasining tibbiyot ta’limi talabalarining deontologik kompetentligini rivojlantirishdagi didaktik imkoniyatlari tahlil qilingan. Zamonaviy tibbiyot va tibbiy…
Maqolada global iqlim isishi va muzliklarning jadal erishi sharoitida O‘rta Osiyo, xususan, O‘zbekistonga daxldor transchegaraviy daryo havzalaridagi to‘g‘onli va morena-muzlik ko‘llarining gidrologik xajmi, genetik…
Maqolada O‘zbek tili elektron korpusi asosida yozma matnlarni ovozga aylantiruvchi tizimlar (TTS – matndan nutqqa, ASR – nutqni avtomatik tanish) uchun zarur bo‘lgan lingvistik asoslar tadqiq etiladi. Tadqiqotning…
Ushbu maqola cho'kishga moyil bo'lgan lyoss tuproqlarda qurilgan 5-9 qavatli binolarning poydevorlari uchun tuproq va shag'al yostiqchalarini loyihalash usulini ishlab chiqadi va asoslaydi. To'g'ri tanlangan yostiqcha…
Ushbu ishda uch o‘lchovli fazoda uchta singulyar koeffitsientga ega elliptik tipdagi differensial tenglama uchun Dirixle masalasining xos qiymatlari va xos funksiyalari topilgan. Masala markazi koordinatalar boshida…
O‘zbekistonning adir iqlimi sharoitida g‘o‘za (Gossypium hirsutum L., Andijon-36 navi) ildiz tizimida umumiy azot va erkin aminokislotalar (EAK) miqdorining ontogenezning asosiy fazalaridagi mavsumiy dinamikasi…
Maqolada Sirdaryo viloyatining tabiiy-turistik salohiyati, uning hududiy tarkibi va hozirgi rivojlanish holati ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida hududning geografik o‘rni, tabiiy resurslari, gidrologik…
Ushbu maqolada robototexnika ta’limida sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalangan holda interaktiv o‘quv dasturini yaratish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotda adaptiv ta’lim trayektoriyalari, virtual…
Ushbu maqolada mamlakatimizda nogironligi bo‘lgan bolalar bilan ijtimoiy ish olib borishda qo‘llaniladigan ijtimoiy maslahat va moslashuv texnologiyalarining nazariy va amaliy asoslari tahlil qilingan. Maqolada…
Ushbu tadqiqotda CsPbI₂Br perovskit yordamida 100 °C qizdirish orqali α-fazani hosil qilish qiyin bo’lib, shu muammoni bartaraf etish uchun PbI₂ o’rniga modifkatsiya qilingan HPbI₃ ishlatildi. Natijada CsPbI₂Br…