Qora qaragʻay (pinus nigra) kimyoviy tarkibi va fitofag hasharotlarning unga fiziologik, kimyoviy, etologik hamda ekologik moslashuvi

Zokirova, Gulnora, Shirmatova, Madinabonu

FarDU ilmiy xabarlari · 2020-yil

Annotatsiya

Maqolada qora qaragʻay (Pinus nigra) ninalari va poʻstlogʻidagi ikkilamchi metabolitlarning kimyoviy tarkibi hamda fitofag hasharotlarning ushbu kimyoviy himoyaga moslashuvlari ilmiy adabiyot asosida umumlashtirilgan. Qaragʻay himoyasi asosini uchuvchan mono- va seskviterpenlar, diterpen smola kislotalari va fenol birikmalar tashkil etishi koʻrsatilgan. Hasharotlar bu toʻsiqni detoksikatsiya fermentlari (P450, GST, esterazalar), terpenlarni feromonga aylantirish va sekvestratsiya, ommaviy hujum hamda agregatsiya feromonlari va mikrobial simbioz orqali yengib oʻtadi. Asosiy xulosa — daraxt toksinlari koʻpincha hasharot tomonidan oʻz manfaatiga aylantiriladi; bu koevolyutsion bosimning yorqin namunasidir.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZokirova, Gulnora, Shirmatova, Madinabonu
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2020-01-01
Jild7
Son2
Betlar14-20
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Pinus nigra, terpenoidlar, smola kislotalari, detoksikatsiya, agregatsiya feromoni, sekvestratsiya, ichak mikrobiomi, koevolyutsiya., Pinus nigra, terpenoids, resin acids, detoxification, aggregation pheromone, sequestration, gut microbiome, coevolution.

Iqtibos keltirish

APAZokirova, Gulnora, & Shirmatova, Madinabonu (2020). QORA QARAGʻAY (PINUS NIGRA) KIMYOVIY TARKIBI VA FITOFAG HASHAROTLARNING UNGA FIZIOLOGIK, KIMYOVIY, ETOLOGIK HAMDA EKOLOGIK MOSLASHUVI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 14-20. https://journal.fdu.uz/main/article/7037
GOST (OAK)Zokirova, Gulnora, Shirmatova, Madinabonu QORA QARAGʻAY (PINUS NIGRA) KIMYOVIY TARKIBI VA FITOFAG HASHAROTLARNING UNGA FIZIOLOGIK, KIMYOVIY, ETOLOGIK HAMDA EKOLOGIK MOSLASHUVI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2020. – T. 7, № 2. – B. 14-20.
MLAZokirova, Gulnora, and Shirmatova, Madinabonu. “QORA QARAGʻAY (PINUS NIGRA) KIMYOVIY TARKIBI VA FITOFAG HASHAROTLARNING UNGA FIZIOLOGIK, KIMYOVIY, ETOLOGIK HAMDA EKOLOGIK MOSLASHUVI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 14-20, 2020. https://journal.fdu.uz/main/article/7037
ChicagoZokirova, Gulnora, and Shirmatova, Madinabonu. “QORA QARAGʻAY (PINUS NIGRA) KIMYOVIY TARKIBI VA FITOFAG HASHAROTLARNING UNGA FIZIOLOGIK, KIMYOVIY, ETOLOGIK HAMDA EKOLOGIK MOSLASHUVI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 14-20 (2020). https://journal.fdu.uz/main/article/7037
HarvardZokirova, Gulnora, and Shirmatova, Madinabonu (2020) ‘QORA QARAGʻAY (PINUS NIGRA) KIMYOVIY TARKIBI VA FITOFAG HASHAROTLARNING UNGA FIZIOLOGIK, KIMYOVIY, ETOLOGIK HAMDA EKOLOGIK MOSLASHUVI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(2), 14-20. https://journal.fdu.uz/main/article/7037
BibTeX
@article{zokirovagulnora2020,
  title = {QORA QARAGʻAY (PINUS NIGRA) KIMYOVIY TARKIBI VA FITOFAG HASHAROTLARNING UNGA FIZIOLOGIK, KIMYOVIY, ETOLOGIK HAMDA EKOLOGIK MOSLASHUVI},
  author = {Zokirova, Gulnora and Shirmatova, Madinabonu},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2020},
  volume = {7},
  number = {2},
  pages = {14-20},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7037}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2020-yil arxivi

Zokirova, Gulnora — boshqa maqolalari