O‘zbekistonning transchegaraviy daryo havzalaridagi to‘g‘onli ko‘llarning gidrologik xavfliligini baholash va monitoring qilish

Pirnazarov, Ravshan

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada global iqlim isishi va muzliklarning jadal erishi sharoitida O‘rta Osiyo, xususan, O‘zbekistonga daxldor transchegaraviy daryo havzalaridagi to‘g‘onli va morena-muzlik ko‘llarining gidrologik xajmi, genetik tasnifi va o‘pirilish xavfi (GLOF) tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida 16 ta daryo havzasidagi 300 dan ortiq tog‘ ko‘llarining ma’lumotlari umumlashtirilib, ularning xavflilik darajasi integral baholash uslubiyoti asosida differensiallashtirilgan. Sentinel-2 va Landsat-9 sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari hamda dala tadqiqotlari asosida Piskom, Isfayramsoy, So‘x va Shohimardonsoy havzalaridagi ko‘llar dinamikasi (Shovurko‘l, Ixnoch, Tegirmoch ko‘llari guruhi) atroflicha o‘rganilgan. Farg‘ona viloyati aholi punktlari va infratuzilmasiga bevosita xavf soluvchi 23 ta eng beqaror ko‘lning xavflilik kategoriyalari aniqlangan. Maqola yakunida Alp va Himolay xalqaro tajribalariga tayangan holda, transchegaraviy havzalarda IoT datchiklariga asoslangan real vaqt rejimidagi kosmik monitoring tizimini joriy etish hamda muhandislik-drenaj choralarini ko‘rish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarPirnazarov, Ravshan
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-06-30
Jild7
Son3
Betlar192-201
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-10-10

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

to‘g‘onli ko‘llar, morena-muzlik ko‘llari, iqlim isishi, o‘pirilish xavfi (GLOF), Isfayramsoy, Piskom, masofadan zondlash, kosmik monitoring, integrallashgan baholash., dammed lakes, moraine-glacial lakes, climate warming, outburst risk (GLOF), Isfayramsay, Pskem, remote sensing, space monitoring, integral assessment.

Iqtibos keltirish

APAPirnazarov, Ravshan (2026). O‘ZBEKISTONNING TRANSCHEGARAVIY DARYO HAVZALARIDAGI TO‘G‘ONLI KO‘LLARNING GIDROLOGIK XAVFLILIGINI BAHOLASH VA MONITORING QILISH. FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 192-201. https://journal.fdu.uz/main/article/7039
GOST (OAK)Pirnazarov, Ravshan O‘ZBEKISTONNING TRANSCHEGARAVIY DARYO HAVZALARIDAGI TO‘G‘ONLI KO‘LLARNING GIDROLOGIK XAVFLILIGINI BAHOLASH VA MONITORING QILISH // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 3. – B. 192-201.
MLAPirnazarov, Ravshan. “O‘ZBEKISTONNING TRANSCHEGARAVIY DARYO HAVZALARIDAGI TO‘G‘ONLI KO‘LLARNING GIDROLOGIK XAVFLILIGINI BAHOLASH VA MONITORING QILISH.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 192-201, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7039
ChicagoPirnazarov, Ravshan. “O‘ZBEKISTONNING TRANSCHEGARAVIY DARYO HAVZALARIDAGI TO‘G‘ONLI KO‘LLARNING GIDROLOGIK XAVFLILIGINI BAHOLASH VA MONITORING QILISH.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 192-201 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7039
HarvardPirnazarov, Ravshan (2026) ‘O‘ZBEKISTONNING TRANSCHEGARAVIY DARYO HAVZALARIDAGI TO‘G‘ONLI KO‘LLARNING GIDROLOGIK XAVFLILIGINI BAHOLASH VA MONITORING QILISH’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 192-201. https://journal.fdu.uz/main/article/7039
BibTeX
@article{pirnazarovravshan2026,
  title = {O‘ZBEKISTONNING TRANSCHEGARAVIY DARYO HAVZALARIDAGI TO‘G‘ONLI KO‘LLARNING GIDROLOGIK XAVFLILIGINI BAHOLASH VA MONITORING QILISH},
  author = {Pirnazarov, Ravshan},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {3},
  pages = {192-201},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7039}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pirnazarov, Ravshan — boshqa maqolalari