<p><em>Maqolada paremik birlik hisoblangan maqollar, ularning lingvopoetik tahliliga doir nazariy fikrlar bayon qilingan. Xalq og‘zaki ijodining keng tarqalgan turlaridan biri maqoldir. Maqol og‘zaki ijodimizning kichik janrlaridan biridir. Maqollar hajm jihatdan qisqa bo‘lsa-da, fikr va mazmun keng qamrovli bo‘ladi. Maqol o‘z tabiatiga ko‘ra xalqaro janrlardan biridir. Dunyoda o‘z maqollariga ega bo‘lmagan xalqning o‘zi yo‘q.Chunki har bir xalq hayotiy tajribalarini maqollar shaklida avlodlarga qoldiradi. </em><em>Nutq jarayonida maqollardan foydalanish muhim ahamiyatga egadir. Maqollarda adresatning hukm, mulohaza, pand-nasihatli fikri ixcham va aniq ifodalanadi.</em></p> <p><em>Nutqda maqol va matallardan foydalanish nutqning ta’sirchanligini oshiradi. Shuning uchun ham maqollar g‘oyatda keng tarqalgan bo‘lib, asrlar davomida jonli so‘zlashuvda, badiiy, tarixiy asarlarda, publitsistikada doimiy ravishda qo‘llanilib kelingan va hozirda ham bu jarayon davom etmoqda. “Devonu lug‘otit turk” asarida ham bir qancha maqollar tilga olingan bo‘lib, ushbu maqolada metaforik xarakterga ega bo‘lgan maqollar tahlilga tortilgan. Ularning hozirgi o‘zbek adabiy tilida uchraydigan variantlari keltirilgan. </em></p>
| Mualliflar | O‘rinboyeva, E’zozxon, Jo‘raboyeva, Gulrux |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-09-12 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Til | O‘zbek |
: lingvopoetika, maqol, sema, metafora, konnotativ ma’no, qarama-qarshilik munosabati, yashirin (implitsit) ma’no., linguopoetics, proverb, sema, metaphor, connotative meaning, opposition relation, hidden (implicit) meaning.
Ushbu mаqоlаdа pоetik mаtnlаrdа shаkl vа mаzmun uyg‘unligi, оlаmning kоnseptuаl vа lisоniy mаnzаrаsining she’riy mаtnlаrdаgi vizuаl-grаfik ifоdаsi hаmdа muаllifning bоrliq hаqidаgi tаsаvvurlаrini turli grаfik shаkldа…
Odatda, adabiyotshunoslikda ko‘p qo‘llaniladigan allegorik ko‘chim tilshunoslikda kam o‘rganilgan. Allegoriya to‘g‘risida bugunganqadar juda ko‘p bahs va munozaralar bo‘lib kelgan va hamon davom etmoqda. Ushbu maqola…
Ushbu maqolada zamonaviy tilshunoslikning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan kognitiv lingvistika sohasi haqida ma’lumot beriladi. Turli tizimli tillar ingliz va o‘zbek tillarida “hayot\o‘lim” konseptini…
Ushbu maqolada gapning shakliy va mazmuniy tuzilishi, gaplarga xos shakl va mazmun nomutanosibligini yuzaga keltiruvchi asosiy omillar, xususan paradigmаtik va sintagmаtik nomutanosiblik haqida fikr yuritiladi…
Mazkur maqolada qator tilshunos olimlarning so‘z va so‘z birikmalari xususidagi ilmiy-nazariy qarashlari o‘rganib chiqilgan holda, tilshunoslikda so‘z va so‘z birikmalarining xususiyatlari chuqur tadqiq qilinib, so‘z va…
Sa’diy Sheroziy hayoti davomida ko‘plab asarlar yozib qoldirdi. Ularning ichida “Guliston” asari alohida o‘rin tutadi. Bu asar o‘rta asrlardayoq dunyo xalqlarining diqqatini o‘ziga qaratgan. Uning tadqiq etilishi…
Maqolada Nosiriddin Burhoniddin o‘g‘li Rabg‘uziy tomonidan yozilgan va eski o‘zbek tili xususiyatlarini o‘zida aks ettirgan “Qisasi Rabg‘uziy” asarida qo‘llangan ko‘makchilar tahlil etilgan. Nosiriddin Rabg‘uziy…
Maqolada kognitologiyava uning o‘rganish predmetlari, kognitiv faoliyat va uning tilshunoslik bilan aloqasi haqida so‘z boradi. Kоgnitiv tilshunоslikdа еng аsоsiу о‘rgаnilаdigаn аtаmа – konsept hamda uning pаrеmiуаlаr…
Jahon tilshunosligida yangi deya e’tirof etilayotgan lingvistik genderologiya yo‘nalishi, antropotsentrik paradigmaning tarkibiy qismi sifatida o‘zining taraqqiyot bosqichini bosib o‘tdi. Til ilmida olib borilayotgan…
Ushbu maqolada Mizoolim Mushrifning “Ansob us-salotin va tavorix ul-havoqin” asaridagi izofiy birikmalarning qo‘llanilishiga doir nazariy masalalar atroflicha tahlil qilingan. Fors-tojik tili XIX asr o‘rtalarida ham…