Ushbu maqolada gapning shakliy va mazmuniy tuzilishi, gaplarga xos shakl va mazmun nomutanosibligini yuzaga keltiruvchi asosiy omillar, xususan paradigmаtik va sintagmаtik nomutanosiblik haqida fikr yuritiladi. Sintagmatik nomutanosiblik uyushiq va ajratilgan bo‘lakli, undalmali, kirish va kiritmali, ustama predikatsiyali gap qurilmalarida mavjudligi, bunday qurilmalarda gap tarkibining shakliy-grammatik birliklari bilan semantik birliklari miqdori muvofiq bo‘lmasligi, ma’lum propozitsiya gap orqali, oborotlar orqali, sodda gap tarkibidagi ayrim so‘zlar va grammatik shakllar orqali ifodalanib, shu sodda gapni mazmunan murakkablashtirishi, sodda gaplarga xos ortiqchalik, ko‘pincha, gap sintaktik tuzilishida asemantik shakliy lug‘aviy birliklar hisobiga vujudga kelishi, ega, kesim, to‘ldiruvchi, aniqlovchi va o‘rin ergash gapli qo‘shma gaplarda sodda gaplarda ham ifodalanishi mumkin bo‘lgan oddiy mazmun murakkab shaklda – polipredikativ qurilmalarda berilishi, lisoniy tejamlilik lisoniy ortiqchalikning zid tushunchasi bo‘lib, unda semantik butunlikning shakliy-grammatik birliklari uning ma’noviy-semantik birliklariga nisbatan kam bo‘lishi, gap semantik qurilishining ba’zi birliklari gap grammatik qurilishida moddiy qiyofaga ega bo‘lmasligi badiiy asarlardan olingan misollar asosida yoritiladi.
| Mualliflar | Rozikova, Gulbahor |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2024-09-12 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Betlar | 302-302 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
gap, shakliy va mazmuniy mutanosiblik, shakliy va mazmuniy nomutanosiblik, gapning grammatik imkoniyati, gapning semantik imkoniyati, paradigmаtik nomutanosiblik; sintagmаtik nomutanosiblik, ortiqchalik, tejamlilik, monosubyektlilik, polisubyektlilik, asemantik shakliy birliklar., sentence, form and content proportionality, formality and content disparity, grammatical possibility of sentence, semantic possibility of sentence, paradigmatic imbalance; syntagmatic imbalance, redundancy, thrift, monosubjectivity, polysubjectivity, asemantic form units.
| APA | Rozikova, Gulbahor (2024). GAPLARGA XOS SINTAGMATIK NOMUTANOSIBLIKNI YUZAGA KELTIRUVCHI OMILLAR. FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 302-302. https://journal.fdu.uz/main/article/2540 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Rozikova, Gulbahor GAPLARGA XOS SINTAGMATIK NOMUTANOSIBLIKNI YUZAGA KELTIRUVCHI OMILLAR // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – T. 30, № 3. – B. 302-302. |
| MLA | Rozikova, Gulbahor. “GAPLARGA XOS SINTAGMATIK NOMUTANOSIBLIKNI YUZAGA KELTIRUVCHI OMILLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 302-302, 2024. https://journal.fdu.uz/main/article/2540 |
| Chicago | Rozikova, Gulbahor. “GAPLARGA XOS SINTAGMATIK NOMUTANOSIBLIKNI YUZAGA KELTIRUVCHI OMILLAR.” FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 302-302 (2024). https://journal.fdu.uz/main/article/2540 |
| Harvard | Rozikova, Gulbahor (2024) ‘GAPLARGA XOS SINTAGMATIK NOMUTANOSIBLIKNI YUZAGA KELTIRUVCHI OMILLAR’, FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 302-302. https://journal.fdu.uz/main/article/2540 |
| BibTeX | @article{rozikovagulbahor2024,
title = {GAPLARGA XOS SINTAGMATIK NOMUTANOSIBLIKNI YUZAGA KELTIRUVCHI OMILLAR},
author = {Rozikova, Gulbahor},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2024},
volume = {30},
number = {3},
pages = {302-302},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/2540}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada disleksiyaning ta'lim jarayonlaridagi ahamiyatini ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot zamonaviy jamiyatda o‘qish faoliyatining ahamiyatini tahlil qiladi va disleksiya muammosini turli fanlar kontekstida ko‘rib…
Mazkur maqolada tasvir nutq tipining o‘zigaxos jihatlari til va nutq munosabatlari, tilning ijtimoiy xodisa sifatidagi maqomi, uning mavhum mohiyat sifatida imkoniyatga ega ekanligi hamda bu imkoniyat nutqda namoyon…
Ushbu maqolada Mizoolim Mushrifning “Ansob us-salotin va tavorix ul-havoqin” asaridagi izofiy birikmalarning qo‘llanilishiga doir nazariy masalalar atroflicha tahlil qilingan. Fors-tojik tili XIX asr o‘rtalarida ham…
Maqolada kognitologiyava uning o‘rganish predmetlari, kognitiv faoliyat va uning tilshunoslik bilan aloqasi haqida so‘z boradi. Kоgnitiv tilshunоslikdа еng аsоsiу о‘rgаnilаdigаn аtаmа – konsept hamda uning pаrеmiуаlаr…
Sa’diy Sheroziy hayoti davomida ko‘plab asarlar yozib qoldirdi. Ularning ichida “Guliston” asari alohida o‘rin tutadi. Bu asar o‘rta asrlardayoq dunyo xalqlarining diqqatini o‘ziga qaratgan. Uning tadqiq etilishi…
Odatda, adabiyotshunoslikda ko‘p qo‘llaniladigan allegorik ko‘chim tilshunoslikda kam o‘rganilgan. Allegoriya to‘g‘risida bugunganqadar juda ko‘p bahs va munozaralar bo‘lib kelgan va hamon davom etmoqda. Ushbu maqola…
Maqolada paremik birlik hisoblangan maqollar, ularning lingvopoetik tahliliga doir nazariy fikrlar bayon qilingan. Xalq og‘zaki ijodining keng tarqalgan turlaridan biri maqoldir. Maqol og‘zaki ijodimizning kichik…
Ushbu mаqоlаdа pоetik mаtnlаrdа shаkl vа mаzmun uyg‘unligi, оlаmning kоnseptuаl vа lisоniy mаnzаrаsining she’riy mаtnlаrdаgi vizuаl-grаfik ifоdаsi hаmdа muаllifning bоrliq hаqidаgi tаsаvvurlаrini turli grаfik shаkldа…
Ushbu maqolada zamonaviy tilshunoslikning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan kognitiv lingvistika sohasi haqida ma’lumot beriladi. Turli tizimli tillar ingliz va o‘zbek tillarida “hayot\o‘lim” konseptini…
Mazkur maqolada qator tilshunos olimlarning so‘z va so‘z birikmalari xususidagi ilmiy-nazariy qarashlari o‘rganib chiqilgan holda, tilshunoslikda so‘z va so‘z birikmalarining xususiyatlari chuqur tadqiq qilinib, so‘z va…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillarida sinekdoxa orqali ifodalangan qism–butun munosabatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda sinekdoxaning semantik tabiati, uning til tizimidagi o‘rni hamda…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…