<p><em>Odatda, adabiyotshunoslikda ko‘p qo‘llaniladigan allegorik ko‘chim tilshunoslikda kam o‘rganilgan. Allegoriya to‘g‘risida bugunganqadar juda ko‘p bahs va munozaralar bo‘lib kelgan va hamon davom etmoqda. Ushbu maqola orqali allegoriyaning tilshunoslikda qachon paydo bo‘lgani hamda uning tilshunoslikdagi ahamiyatini ochishga harakat qildik. Allegoriya ko‘p ilmiy adabiyotlarda O‘rta asrlar va Uyg‘onish davrida keng tarqalgan mavjudlik qadriyatlarining majoziy ifodasi deb ta’riflanadi. Allegoriya atamasining kelib chiqishi va uning tarixiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, bu atama Rim ritorikasida birinchi marta Sitseronning “Orator” risolasida tilga olingan. Uning talqiniga ko‘ra, allegoriya tralatio, ya’ni koʻchirish, metafora tushunchalarini oʻz ichiga olgan va “...koʻp sonli metaforalar oqimi” (fluxerunt continuae plures tralationes”) allegoriyaning yuzaga chiqishiga asos bo‘lishini ta’kidlab o‘tgan. Bu fikr keyinchalik ritorikada allegoriya atamasi keng tarqalib ketishiga hamda shu talqinda tushunilishiga sabab bo‘lgan.</em></p>
| Mualliflar | Quldashev, Nizomidin, Mahmudova, Fotima |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashr sanasi | 2024-09-12 |
| Jild | 30 |
| Son | 3 |
| Til | O‘zbek |
allegoriya, majoziy ifodasi, koʻchirish, metafora, metaforalar oqimi, troplar, falsafiy-allegorik, til sintezi, diskursiv talqin, argumentatsiya, sintagmatik munosabat, paradigmatik munosabat., allegory, figurative expression, transference, metaphor, flow of metaphors, tropes, philosophical-allegorical, language synthesis, discursive interpretation, argumentation, syntagmatic relationship, paradigmatic relationship.
Maqolada paremik birlik hisoblangan maqollar, ularning lingvopoetik tahliliga doir nazariy fikrlar bayon qilingan. Xalq og‘zaki ijodining keng tarqalgan turlaridan biri maqoldir. Maqol og‘zaki ijodimizning kichik…
Ushbu maqolada gapning shakliy va mazmuniy tuzilishi, gaplarga xos shakl va mazmun nomutanosibligini yuzaga keltiruvchi asosiy omillar, xususan paradigmаtik va sintagmаtik nomutanosiblik haqida fikr yuritiladi…
Ushbu mаqоlаdа pоetik mаtnlаrdа shаkl vа mаzmun uyg‘unligi, оlаmning kоnseptuаl vа lisоniy mаnzаrаsining she’riy mаtnlаrdаgi vizuаl-grаfik ifоdаsi hаmdа muаllifning bоrliq hаqidаgi tаsаvvurlаrini turli grаfik shаkldа…
Sa’diy Sheroziy hayoti davomida ko‘plab asarlar yozib qoldirdi. Ularning ichida “Guliston” asari alohida o‘rin tutadi. Bu asar o‘rta asrlardayoq dunyo xalqlarining diqqatini o‘ziga qaratgan. Uning tadqiq etilishi…
Ushbu maqolada zamonaviy tilshunoslikning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan kognitiv lingvistika sohasi haqida ma’lumot beriladi. Turli tizimli tillar ingliz va o‘zbek tillarida “hayot\o‘lim” konseptini…
Maqolada kognitologiyava uning o‘rganish predmetlari, kognitiv faoliyat va uning tilshunoslik bilan aloqasi haqida so‘z boradi. Kоgnitiv tilshunоslikdа еng аsоsiу о‘rgаnilаdigаn аtаmа – konsept hamda uning pаrеmiуаlаr…
Mazkur maqolada qator tilshunos olimlarning so‘z va so‘z birikmalari xususidagi ilmiy-nazariy qarashlari o‘rganib chiqilgan holda, tilshunoslikda so‘z va so‘z birikmalarining xususiyatlari chuqur tadqiq qilinib, so‘z va…
Ushbu maqolada Mizoolim Mushrifning “Ansob us-salotin va tavorix ul-havoqin” asaridagi izofiy birikmalarning qo‘llanilishiga doir nazariy masalalar atroflicha tahlil qilingan. Fors-tojik tili XIX asr o‘rtalarida ham…
Maqolada Nosiriddin Burhoniddin o‘g‘li Rabg‘uziy tomonidan yozilgan va eski o‘zbek tili xususiyatlarini o‘zida aks ettirgan “Qisasi Rabg‘uziy” asarida qo‘llangan ko‘makchilar tahlil etilgan. Nosiriddin Rabg‘uziy…
Mazkur maqolada tasvir nutq tipining o‘zigaxos jihatlari til va nutq munosabatlari, tilning ijtimoiy xodisa sifatidagi maqomi, uning mavhum mohiyat sifatida imkoniyatga ega ekanligi hamda bu imkoniyat nutqda namoyon…