Somatizmlar inson tana a’zolarining nomlarini oʻzida aks ettiruvchi leksik birlik boʻlib, ular mustaqil ma’no anglatuvchi otlar sifatida oʻrganiladi. Asosan, otlarga xos soʻroq, grammatik koʻrsatkichlar, ya’ni egalik va kelishik qoʻshimchalarini qabul qilib kelib, otlar kabi predmet tushunchasini anglatib, turlanadi. Aniq otlar sifatida namoyon boʻladi. Ammo bizning tadqiq obyektimiz somatizmlar emas, balki somatizmlar harakatini ifodalovchi leksemalar – fe’llardir. Somatizmlar tilda oʻz oʻrniga ega lisoniy birliklar boʻlib, muayyan leksik tizimni tashkil etadi. Ularning til va nutqdagi oʻrni yaqqol koʻzga tashlanib turadi. Somatizmlar barcha xalqlarning til tizimida inson tana a’zolarini ifodalashga xizmat qiladi. Jumladan, ingliz va oʻzbek tillarida ham ular yaxlit tizim sifatida mavjud boʻlib, makro va mikro semantik maydonlarni hosil qiladi. Haqiqatan ham, somatizmlar alohida leksik-semantik guruhni tashkil qiluvchi birliklar boʻlib, lisoniy tizimda oʻz oʻrniga ega. Bu lugʻaviy ma’noviy guruhga mansub birliklar semantik jihatdan mustaqil paradigma tashkil qiladi. Oʻzbek tilida somatizmlar, ular vositasida shakllangan frazeologik birliklar va maqollar tadqiqiga oid ishlar talaygina. Quyida mazkur ishlarning mazmuni, tadqiq obyekti va predmeti, xulosalarining umumiy sharhini keltiramiz.
| Mualliflar | Avezova, Nigora |
|---|---|
| Jurnal | Lingvospektr |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети, “Modern Scientific Research” MChJ |
| ISSN | 3060-4958 |
| Nashr sanasi | 2024-11-26 |
| Jild | 2 |
| Son | 1 |
| Betlar | 11-14 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-29 |
somatizmlar, leksik-semantik guruh, semantik maydon, leksik birlik, noverbal, muloqot vositasi, somatik ibora
| APA | Avezova, Nigora (2024). Oʻzbek tilida somatik leksikologiyaning oʻrganilishi. Lingvospektr, 2(1), 11-14. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/91 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Avezova, Nigora Oʻzbek tilida somatik leksikologiyaning oʻrganilishi // Lingvospektr. – 2024. – T. 2, № 1. – B. 11-14. |
| MLA | Avezova, Nigora. “Oʻzbek tilida somatik leksikologiyaning oʻrganilishi.” Lingvospektr, 2(1), 11-14, 2024. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/91 |
| Chicago | Avezova, Nigora. “Oʻzbek tilida somatik leksikologiyaning oʻrganilishi.” Lingvospektr, 2(1), 11-14 (2024). https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/91 |
| Harvard | Avezova, Nigora (2024) ‘Oʻzbek tilida somatik leksikologiyaning oʻrganilishi’, Lingvospektr, 2(1), 11-14. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/91 |
| BibTeX | @article{avezovanigora2024,
title = {Oʻzbek tilida somatik leksikologiyaning oʻrganilishi},
author = {Avezova, Nigora},
journal = {Lingvospektr},
year = {2024},
volume = {2},
number = {1},
pages = {11-14},
url = {https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/91}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
В статье рассматриваются общие аспекты и становление организации дистанционных олимпиад в Узбекистане. Анализируется процесс внедрения дистанционных форматов в образовательную систему, включая причины и последствия…
This article explores the development of a methodology for teaching the Russian language through blended learning approaches. It examines the integration of traditional face-to-face instruction with online learning…
Статья посвящена формированию навыков делового общения на русском языке у студентов экономических специальностей. В ней рассматриваются основные аспекты, способствующие развитию коммуникативных компетенций, необходимых…
This article examines the roles of parallel and diachronic corpora in linguistic research, focusing on their characteristics, methodologies for compilation, and applications in translation studies and historical…
Uzbek literature, with its deep historical roots and vibrant cultural heritage, showcases a remarkable array of artistic stylistic devices that enrich its narrative and poetic forms. This article explores the various…
Tilshunoslikda diskurs va semantika tushunchalari til va ma’no oʻrtasidagi murakkab oʻzaro bogʻliqlikni oʻrganishda muhim ahamiyat kasb etadi. Diskurs faqatgina matn va kontekstni emas, balki ularning ijtimoiy-madaniy…
Oʻzbek va ingliz tillaridagi urologik va ginekologik terminlarni ilmiy oʻrganishlarimiz natijasida har ikki tilda ham omonimlik xususiyatlari mavjud ekanligini aniqladik. Shu sababli mazkur maqolada omonimiya hodisasini…
Ushbu maqolada qadimgi ingliz va lotin tillaridan kelib chiqqan urologiya va akusher-ginekologiyaga oid terminlar tahlilga tortilgan va ma’nolari yoritib berilgan.
Ushbu maqolada ingliz va fransuz tillari sohiblari ongida Angliya, AQSh, Avstraliya va Fransiya shaharlari nomlaridan shakllangan avtostereotiplarning semantik qiymatlari tahlil qilinadi. Avtostereotiplarning turgʻun…
This study presents a comparative linguistic and cultural analysis of the concept of "family" in two distinct languages: Uzbek and English. By examining proverbs from both languages, it seeks to identify and elucidate…
Lingvospektr — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…