OZIQ-OVQAT SANOATI KORXONALARIDA IQTISODIY SAMARADORLIKNI CHEGARAVIY TAHLIL ASOSIDA BAHOLASH

Abdibositova , Muxlisaxon

Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada oziq-ovqat sanoati korxonalarida iqtisodiy samaradorlikni chegaraviy (frontier) tahlil asosida baholash va xorijiy tajriba benchmarkingiga tayangan holda oshirishning yaxlit metodologiyasi ishlab chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi - an'anaviy bir omilli koeffitsientlarga asoslangan baholash usullarining tarmoqqa xos to'rt cheklovini aniqlash, samaradorlikni uch chegara (texnologik imkoniyat, xomashyo bazasining fizik chegarasi, institutsional talablar) kesishmasida shakllanadigan holat sifatida qayta talqin qilish, shu asosda oltita mezon (zaruriy va yetarli shartlar)dan iborat baholash tizimini hamda xorijiy tajribani institutsional filtr orqali tekshirib, mahalliy sharoitga moslashtirilgan beshta ustuvor yo'nalishni shakllantirishdan iborat. Tadqiqotda chegaraviy tahlil nazariyasi (DEA, SFA), kompozit indikatorlar qurish metodologiyasi (normallashtirish, nokompensator geometrik agregatsiya, entropiya vaznlash) hamda to'rt filtrli institutsional transfer tahlili qo'llanildi. Natijada zaruriy va yetarli shartlarga ajratilgan oltita mezondan iborat baholash tizimi va besh davlat (Niderlandiya, Daniya, Polsha, Turkiya, Janubiy Koreya) tajribasi asosida shakllantirilgan, mezonlar tizimiga bog'langan hamda 2030-yilgacha mo'ljallangan aniq maqsadli qiymatlarga ega beshta ustuvor yo'nalish taklif etildi. Olingan natijalar O'zbekiston oziq-ovqat sanoati korxonalari boshqaruvida samaradorlikni baholash va oshirish bo'yicha amaliy qarorlar qabul qilish uchun ilmiy asoslangan metodologik vosita bo'lib xizmat qilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbdibositova , Muxlisaxon
JurnalРақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари
Nashr sanasi2026-04-14
Jild6
Son1
Betlar490-497

Kalit so‘zlar

iqtisodiy samaradorlik, oziq-ovqat sanoati, chegaraviy tahlil, kompozit indeks, benchmarking, institutsional filtr, ustuvor yo'nalishlar

Ilmiy soha

Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари jurnalidan boshqa maqolalar

Рақамли иқтисодиёт ва ахборот технологиялари — barcha maqolalar