Ушбу тадқиқот ўпка туберкулёзи рецидивини эрта прогнозлашнинг илмий-концептуал асосларини ишлаб чиқишга бағишланган. Рецидив хавфи даволашдан кейин сақланиб қоладиган микобактериал популяция, ўпка тўқимасидаги қолдиқ структуравий ўзгаришлар, қўзғатувчининг дори воситаларига чидамлилиги, иммун регуляциянинг бузилиши ҳамда экзоген қайта инфекцияланиш каби ўзаро боғлиқ омиллар мажмуаси билан белгиланиши кўрсатилган. Эндоген реактивация ва экзоген реинфекцияни фарқлаш рецидивнинг патогенетик механизмларини тўғри баҳолаш ва профилактика чораларини мақсадли ташкил этишда муҳим аҳамият касб этади. Прогностик модель учун якуний нуқта самарали кимётерапия курси тугалланганидан кейин ривожланган фаол туберкулёзнинг такрорий эпизоди сифатида белгиланиши, дастлабки хавф баҳоси эса даволаш курси якунланган вақтда амалга оширилиши мақсадга мувофиқлиги асосланган. Рецидивларнинг катта қисми даволашдан кейинги дастлабки 24 ойда кузатилиши сабабли икки йиллик кузатув даври мақбул прогноз горизонти сифатида кўриб чиқилган. Рецидив хавфини баҳолашда касалликнинг оғирлиги ва қолдиқ ўзгаришлари, бактериологик жавоб, дорига сезувчанлик, даволашнинг узлуксизлиги, беморнинг иммун-метаболик ҳолати, чекиш, ижтимоий ва эпидемиологик омиллар, шунингдек, иммунологик ва молекуляр-генетик маркерларни комплекс ҳисобга олиш зарурлиги кўрсатилган. Прогностик моделни ишлаб чиқишда кўп омилли регрессия, ички валидация, ташқи валидация, калибровка ва дискриминация кўрсаткичларидан комплекс фойдаланиш мақсадга мувофиқ. Тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси шароитида рецидив хавфи юқори бўлган беморларни эрта аниқлаш, даволашдан кейинги дифференциал тиббий кузатувни ташкил этиш, ўзгартириш мумкин бўлган хавф омилларини коррекция қилиш ва диагностик ресурслардан оқилона фойдаланишга қаратилган прогностик моделни ишлаб чиқиш зарурлигини асослайди.
| Mualliflar | Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashriyot | EMU University |
| ISSN | 2181-4007 |
| Nashr sanasi | 2026-10-31 |
| Son | 38 |
| Betlar | 267-273 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Tibbiyot |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-11-01 |
ўпка туберкулёзи, туберкулёз рецидиви, эрта прогнозлаш, прогностик модель, хавф предикторлари, клиник-фенотипик омиллар, иммунологик маркерлар, молекуляр-генетик маркерлар, реактивация, реинфекция, ташқи валидация.
| APA | Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. (2026). ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2026. – № 38. – B. 267-273. |
| MLA | Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. “ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121 |
| Chicago | Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. “ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121 |
| Harvard | Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О (2026) ‘ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ},
author = {Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О.},
journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
year = {2026},
number = {38},
pages = {267-273},
url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Sensorineural hearing loss (SNHL) in pediatric patients severely impacts speech, cognitive, and social development. Late diagnosis, particularly in mild-to-moderate forms, restricts the window for optimal…
Dolzarbligi. Fallo tetradasi jarrohlik korreksiyasidan keyin o‘ng qorincha sistolik faoliyatini baholash operatsiyadan keyingi miokard disfunksiyasini erta aniqlash va bemorlarni kuzatish taktikasini to‘g‘ri belgilashda…
Проведено проспективное исследование 118 детей в возрасте от 6 месяцев до 10 лет: 62 ребенка с внебольничной пневмонией на фоне нарушений микронутритивного статуса (первая группа), 31 ребенок с внебольничной пневмонией…
Привычное невынашивание беременности (ПНБ) остается одной из актуальных проблем репродуктивной медицины и встречается приблизительно у 1–2% пар. Повторные потери беременности имеют существенные медицинские и…
Послеродовые изменения тазового дна и вульвовагинальной области могут сопровождаться стрессовым недержанием мочи, снижением силы мышц тазового дна, диспареунией, нарушением сексуальной функции и ухудшением качества…
Сахарный диабет 2 типа (СД2) является одним из ведущих факторов риска развития хронической сердечной недостаточности (ХСН) и неблагоприятного прогноза при уже имеющейся ХСН. В настоящем обзоре обобщены современные…
Несмотря на то, что механизмы действия отдельных интерлейкинов при раке щитовидной железы (РЩЖ) были описаны в некоторых исследованиях, до сих пор неясна роль этих и других цитокинов в прогрессировании новообразований…
Natijalar tahlili shuni ko‘rsatdiki, qalqonsimon bez saratoni bilan kasallangan bemorlarda jins tafovutlariga qarab, nazorat guruhiga nisbatan IL-10, IL-6 va TNF-α zardob konsentratsiyalarining statistik jihatdan…
Metabolic syndrome is a complex metabolic disorder characterized by insulin resistance and an increased risk of cardiovascular diseases and type 2 diabetes. The present study aimed to evaluate the effects of different…
Maqolada bronxial astma va interstitsial o‘pka fibrozini tashxislashda qo‘llaniladigan zamonaviy instrumental tekshiruv usullari klinik tajriba va keng adabiyotlar tahlili asosida yoritilgan. Spirometriya…
Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
НАЦИОНАЛЬНЫЕ КЛИНИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ДИАГНОСТИКЕ И ЛЕЧЕНИЮ НЕАЛКОГОЛЬНОЙ ЖИРОВОЙ БОЛЕЗНИ ПЕЧЕНИ
Objective. To evaluate the effectiveness of modern approaches for restoring reproductive function in women with premature ovarian insufficiency based on a comprehensive clinical and laboratory assessment of ovarian…
Infertility remains one of the most important challenges in modern reproductive medicine and requires an individualized approach to improve the effectiveness of assisted reproductive technologies (ART). The aim of this…
Мазкур тадқиқот Жанубий Оролбўйи ҳудудида экологик омиллар, жумладан, тузли чанг ва минерал аэрозолларнинг нафас йўлларига таъсири натижасида юзага келиши мумкин бўлган патоморфологик ўзгаришларни экспериментал…
Введение. Изучение кишечного барьера и микробиоты представляет интерес для комплексной характеристики детей с расстройствами аутистического спектра (РАС). Цель исследования. Охарактеризовать клинико-лабораторные…
Background: Giardiasis remains one of the most common intestinal protozoal infections in children and continues to pose important diagnostic and therapeutic challenges because of intermittent cyst excretion, overlap…