Ўпка туберкулёзи рецидивининг эрта хавфини прогнозлаш моделини ишлаб чиқиш

Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О.

Гуманитар ва табиий фанлар журнали · 2026-yil

Annotatsiya

Ушбу тадқиқот ўпка туберкулёзи рецидивини эрта прогнозлашнинг илмий-концептуал асосларини ишлаб чиқишга бағишланган. Рецидив хавфи даволашдан кейин сақланиб қоладиган микобактериал популяция, ўпка тўқимасидаги қолдиқ структуравий ўзгаришлар, қўзғатувчининг дори воситаларига чидамлилиги, иммун регуляциянинг бузилиши ҳамда экзоген қайта инфекцияланиш каби ўзаро боғлиқ омиллар мажмуаси билан белгиланиши кўрсатилган. Эндоген реактивация ва экзоген реинфекцияни фарқлаш рецидивнинг патогенетик механизмларини тўғри баҳолаш ва профилактика чораларини мақсадли ташкил этишда муҳим аҳамият касб этади. Прогностик модель учун якуний нуқта самарали кимётерапия курси тугалланганидан кейин ривожланган фаол туберкулёзнинг такрорий эпизоди сифатида белгиланиши, дастлабки хавф баҳоси эса даволаш курси якунланган вақтда амалга оширилиши мақсадга мувофиқлиги асосланган. Рецидивларнинг катта қисми даволашдан кейинги дастлабки 24 ойда кузатилиши сабабли икки йиллик кузатув даври мақбул прогноз горизонти сифатида кўриб чиқилган. Рецидив хавфини баҳолашда касалликнинг оғирлиги ва қолдиқ ўзгаришлари, бактериологик жавоб, дорига сезувчанлик, даволашнинг узлуксизлиги, беморнинг иммун-метаболик ҳолати, чекиш, ижтимоий ва эпидемиологик омиллар, шунингдек, иммунологик ва молекуляр-генетик маркерларни комплекс ҳисобга олиш зарурлиги кўрсатилган. Прогностик моделни ишлаб чиқишда кўп омилли регрессия, ички валидация, ташқи валидация, калибровка ва дискриминация кўрсаткичларидан комплекс фойдаланиш мақсадга мувофиқ. Тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси шароитида рецидив хавфи юқори бўлган беморларни эрта аниқлаш, даволашдан кейинги дифференциал тиббий кузатувни ташкил этиш, ўзгартириш мумкин бўлган хавф омилларини коррекция қилиш ва диагностик ресурслардан оқилона фойдаланишга қаратилган прогностик моделни ишлаб чиқиш зарурлигини асослайди.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarПарпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О.
JurnalГуманитар ва табиий фанлар журнали
NashriyotEMU University
ISSN2181-4007
Nashr sanasi2026-10-31
Son38
Betlar267-273
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-11-01

Kalit so‘zlar

ўпка туберкулёзи, туберкулёз рецидиви, эрта прогнозлаш, прогностик модель, хавф предикторлари, клиник-фенотипик омиллар, иммунологик маркерлар, молекуляр-генетик маркерлар, реактивация, реинфекция, ташқи валидация.

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APAПарпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. (2026). ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121
GOST (OAK)Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2026. – № 38. – B. 267-273.
MLAПарпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. “ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121
ChicagoПарпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О. “ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121
HarvardПарпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О (2026) ‘ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (38), 267-273. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121
BibTeX
@article{article2026,
  title = {ЎПКА ТУБЕРКУЛЁЗИ РЕЦИДИВИНИНГ ЭРТА ХАВФИНИ ПРОГНОЗЛАШ МОДЕЛИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ},
  author = {Парпиева Н.Н., Онгарбайев Д.О.},
  journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
  year = {2026},
  number = {38},
  pages = {267-273},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/7121}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Гуманитар ва табиий фанлар журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari