Maqolada “kalambur” va “so‘z o‘yini” atamalarining mazmuniy hajmi, o‘zaro munosabati va farqlovchi belgilari lingvistik jihatdan tahlil qilinadi. Ishning maqsadi bu ikki tushuncha sinonim yoki yo‘qligini aniqlashdir. Tadqiqotda ta’rifiy, komponent, kontekstual va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanildi. Tahlil o‘zbek tili materialidan olingan sakkizta namunadan iborat pilot tanlama asosida o‘tkazildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, “so‘z o‘yini” kengroq, jins tushunchasi bo‘lib, tilning fonetik, grafik, morfologik va semantik darajalaridagi ijodiy o‘yinlarni qamrab oladi. “Kalambur” esa uning semantik asosga qurilgan, bir nutqiy parchada ikki ma’noning faollashuviga tayanadigan xususiy turidir. Demak, ikki tushuncha o‘zaro giponimik (tur-jins) munosabatda turadi va to‘liq sinonim emas. Shuningdek, maqolada kalambur va so‘z o‘yini o‘rtasidagi munosabat o‘zbek tili materiallari asosida qiyosiy tahlil qilinib, ularni farqlashga xizmat qiluvchi semantik, strukturaviy va pragmatik mezillar aniqlashtirilgan. Mumtoz Sharq poetikasidagi tajnis san’atining kalambur bilan mushtarak va farqli jihatlari yoritilib, olingan xulosalarning terminologik, leksikografik, tarjimashunoslik va ta’limiy ahamiyati asoslangan.
| Mualliflar | Islomova , Madina |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashriyot | Қўқон университети |
| ISSN | 2181-1695 |
| Nashr sanasi | 2026-10-05 |
| Jild | 19 |
| Betlar | 98-102 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-18 |
kalambur, so‘z o‘yini, tajnis, polisemiya, omonimiya, paronimiya, til o‘yini, giponimiya
| APA | Islomova , Madina (2026). KALAMBUR VA SO‘Z O‘YINI: TERMINOLOGIK CHEGARALAR. Қўқон университети хабарномаси, 19, 98-102. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1856 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Islomova , Madina KALAMBUR VA SO‘Z O‘YINI: TERMINOLOGIK CHEGARALAR // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 19. – B. 98-102. |
| MLA | Islomova , Madina. “KALAMBUR VA SO‘Z O‘YINI: TERMINOLOGIK CHEGARALAR.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 98-102, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1856 |
| Chicago | Islomova , Madina. “KALAMBUR VA SO‘Z O‘YINI: TERMINOLOGIK CHEGARALAR.” Қўқон университети хабарномаси, 19, 98-102 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1856 |
| Harvard | Islomova , Madina (2026) ‘KALAMBUR VA SO‘Z O‘YINI: TERMINOLOGIK CHEGARALAR’, Қўқон университети хабарномаси, 19, 98-102. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1856 |
| BibTeX | @article{islomovamadina2026,
title = {KALAMBUR VA SO‘Z O‘YINI: TERMINOLOGIK CHEGARALAR},
author = {Islomova , Madina},
journal = {Қўқон университети хабарномаси},
year = {2026},
volume = {19},
pages = {98-102},
url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1856}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada tun va yolg‘izlik konseptlarining G‘arb va Sharq badiiy tafakkuridagi ekzistensial interpretatsiyasi qiyosiy-ekzistensial yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tun va yolg‘izlikning insonning ichki…
Proverbs condense a community's shared experience into stable, figurative sayings, which makes them a valuable source for cognitive-linguistic research on how abstract concepts are understood. ACHIEVEMENT is a central…
This paper presents a comprehensive comparative analysis of the linguocultural and semantic features of modern terminology in English and Uzbek. In the contemporary era of rapid technological advancement, globalization…
This article explores the growth and structure of Uzbekistan`s digital economy between 2015 and 2024 using official gross value added statistics. The study uses descriptive statistics, compound annual growth rates. The…
Mazkur maqolada oliy ta’lim jarayonida talabalarda kasbiy etika va ijtimoiy muomala madaniyatini rivojlantirishning pedagogik asoslari hamda samarali strategiyalari tahlil qilinadi. Zamonaviy mehnat bozorida…
Ushbu maqolada tilning ruhiy ijtimoiy hodisa ekanligi haqida so‘z boradi va nazariy tilshunoslik asoschisi Vilhelm fon Humboltning bu boradagi fikrlari tahlil qilinadi. Uning ta’limotiga ko‘ra til mazmun mohiyatiga…
Maqolada mavsumiy mahsulot ishlab chiqaruvchi yirik sanoat korxonasining mavsumiy moliyaviy ehtiyojlarini qoplash manbalari va qarzdorlik dinamikasi “Maxam-Chirchiq” AJning 2021–2026-yillardagi yillik hisobotlari, oylik…
Ushbu maqolada talabalarni kelajakdagi kasbiy faoliyatga tayyorlash jarayonida interfaol pedagogik texnologiyalardan foydalanishning nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Zamonaviy oliy ta’lim sharoitida mutaxassisning…
Статья посвящена анализу национально-этического идеала героя в романе Т. К. Каипбергенова «Сказание о Маман-бии» – первой книге дилогии «Дастан о каракалпаках». Актуальность исследования обусловлена недостаточной…
Ushbu maqolada pedagogik tajriba-sinov ishlarining vazifalari, ushbu jarayоnda olib boriladigan zamonaviy ta’lim texnologiyalari vositasida bo‘lajak pedagoglarning metodik kompetentligini rivojlantirish uchun…
Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada yozma nutq ko‘nikmasini rivojlantirishning nazariy asoslari va amaliy strategiyalari tahlil qilinadi. Janíková tasnifi asosida yozishdan oldingi (rejalashtirish, fikr to‘plash) strategiyalar nemis tili…
Language learning is one of the most valuable parts of modern education. It gives learners many opportunities in academic, professional, social, cultural, and personal life. Learning a foreign language is not only the…
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi istorizmlarning lingvistik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Istorizmlar tarixiy davrlarda mavjud bo‘lgan, ammo hozirgi kunda iste’moldan chiqqan yoki faol…
Ushbu maqolada tarixiy o‘tmishga oid so‘zlarning badiiy asarlar leksikasida tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Tarixiy leksika xalqning madaniy merosi, turmush tarzi, ijtimoiy-siyosiy hayoti va milliy qadriyatlarini aks…
Student motivation remains a key challenge in English as a Foreign Language (EFL) instruction, particularly in Central Asian contexts such as Uzbekistan, where education is undergoing rapid digital transformation. This…
In the modern globalized world, learning more than one foreign language has become an important educational and professional need. Although many learners believe that studying two languages at the same time may cause…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…