The article examines the linguistic mechanisms through which axiological meanings are structured, preserved and reactivated in English and Uzbek paremiological discourse. The study proceeds from the premise that a proverb cannot be reduced either to a concise moral statement or to a passive repository of ethnocultural information, because its evaluative force emerges only when a culturally recognizable scenario is connected with a concrete communicative situation. The theoretical framework integrates frame semantics, cognitive linguistics, linguoculturology and pragmatics. The empirical base is formed from English and Uzbek paremiographic sources, while the analytical procedure combines frame- semantic reconstruction, contextual interpretation, comparative-typological analysis and cognitive-pragmatic description. The results demonstrate that apparently different proverbial images may organize equivalent evaluative scenarios, whereas formally similar units may diverge in the configuration of social roles, presuppositions and communicative force. Particular attention is paid to the axiological domains of foresight, labour, speech responsibility, solidarity, experience and interpersonal conduct. On the basis of the analysis, the article proposes a frame- based account of axiological coding in which proverbial meaning is treated as the interaction of a situational frame, culturally profiled value, inferential pattern and discourse function. Such an approach makes it possible to distinguish genuinely comparable conceptual structures from superficial lexical similarity and provides a methodologically consistent basis for contrastive paremiology.
| Mualliflar | Abdimurodov, Doston Dilmurod o'g'li |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashriyot | Қўқон давлат педагогика институти |
| ISSN | 3030-3958 |
| Nashr sanasi | 2026-10-09 |
| Jild | 8 |
| Son | 9 |
| Betlar | 848-857 |
| Til | Ingliz |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.70728/b.series.fil.v08.i09.118 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-10 |
DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i09.118 · Maqolaning asl sahifasi
paremiology, proverb, axiological code, frame semantics, cognitive pragmatics, linguoculturology, cultural model, English, Uzbek, discourse.
| APA | Abdimurodov, Doston Dilmurod o'g'li (2026). FRAME-SEMANTIC AND COGNITIVE-PRAGMATIC MODELLING OF AXIOLOGICAL CODES IN ENGLISH AND UZBEK PAREMIOLOGICAL DISCOURSE. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 848-857. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.118 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Abdimurodov, Doston Dilmurod o'g'li FRAME-SEMANTIC AND COGNITIVE-PRAGMATIC MODELLING OF AXIOLOGICAL CODES IN ENGLISH AND UZBEK PAREMIOLOGICAL DISCOURSE // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 9. – P. 848-857. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i09.118. |
| MLA | Abdimurodov, Doston Dilmurod o'g'li. “FRAME-SEMANTIC AND COGNITIVE-PRAGMATIC MODELLING OF AXIOLOGICAL CODES IN ENGLISH AND UZBEK PAREMIOLOGICAL DISCOURSE.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 848-857, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.118 |
| Chicago | Abdimurodov, Doston Dilmurod o'g'li. “FRAME-SEMANTIC AND COGNITIVE-PRAGMATIC MODELLING OF AXIOLOGICAL CODES IN ENGLISH AND UZBEK PAREMIOLOGICAL DISCOURSE.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 848-857 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.118 |
| Harvard | Abdimurodov, Doston Dilmurod o'g'li (2026) ‘FRAME-SEMANTIC AND COGNITIVE-PRAGMATIC MODELLING OF AXIOLOGICAL CODES IN ENGLISH AND UZBEK PAREMIOLOGICAL DISCOURSE’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 848-857. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.118 |
| BibTeX | @article{abdimurodovdostondilmurodogli2026,
title = {FRAME-SEMANTIC AND COGNITIVE-PRAGMATIC MODELLING OF AXIOLOGICAL CODES IN ENGLISH AND UZBEK PAREMIOLOGICAL DISCOURSE},
author = {Abdimurodov, Doston Dilmurod o'g'li},
journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
year = {2026},
volume = {8},
number = {9},
pages = {848-857},
doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i09.118},
url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.118}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada dizlaliyada fonologik oppozitsiyalar buzilishi tilshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Dizlaliya — normal eshitish va artikulyatsion apparat saqlangan holda tovush talaffuzining buzilishi bo‘lib, u…
Cross-linguistic comparisons of generative artificial intelligence prompts frequently associate English imperatives with communicative efficiency and Uzbek request constructions with politeness. Such comparisons require…
Ushbu maqolada xorijiy turkologlarning, xususan, K.Menges va M.Erdalning tadqiqotlari asosida qadimgi turkiy tilni o‘rganish masalalari ilmiy-tahliliy jihatdan yoritilgan. Tadqiqotda qadimgi turkiy tilning grammatik…
Maqolada paremiologik birlikning morfologik va sintaktik xususiyatlari tahlil qilinadi. Markaziy tezis quyidagicha: paremiya turg‘un birlik bo‘lgani uchun o‘z tarkibidagi grammatik shakllarni jonli nutqdagi…
Mazkur maqolada turkiy xalqlar og‘zaki epik an’anasining muhim namunalaridan biri bo‘lgan “Oshiq G‘arib va Shohsanam” dostonining qoraqalpoq va turkman versiyalari poetikasi psixologik yondashuv asosida…
Maqolada Samarqand vohasidagi Toyloq shevasining hududiy tarqalishi, dialektologik o‘rni hamda fonetik, leksik-frazeologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot 2025-2026-yillarda Toyloq tumani qishloqlarida olib…
Maqolada XIX asr fransuz romanida argo birliklarini matnga kiritish usullari tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali V. Hugo, E. Sue, H. de Balzac va É. Zola asarlaridan olingan, asl matn bilan solishtirib tekshirilgan…
Gillian Flynn’s 2006 novel, Sharp Objects, is a psychological thriller exploring trauma, self-harm, and intergenerational abuse through Camille Preaker’s perspective. The novel reveals Camille’s struggles with…
Ushbu maqolaning ilmiy ahamiyati shundaki, unda ayrim shaxslar yoki millat vakillarining assotsiativ portretini modellashtirish masalasi hamda assotsiativ tajriba asosida muayyan tushunchaning til jamoasi ongida…
Mazkur maqolada o‘zbek mumtoz adabiyotimiz vakillaridan biri Hofiz Xorazmiy adabiy merosi, turkiy adabiyot takomilida shoirning o‘rni va ahamiyati haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, ijodkorning mumtoz adabiyotimizda…
Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article investigates the pragmalinguistic and linguocultural features of English advertising slogans. It focuses on how slogans compress commercial value into short verbal formulas through imperative force…
This article examines the role of leaderboards and rewards in shaping group interaction in English for Specific Purposes (ESP) classrooms. With the growing use of gamification in education, ESP teaching is increasingly…
This article offers a comparative analysis of how the linguocultural code is activated in the paremiological funds of English and Uzbek. The main purpose is to identify which cultural scripts, evaluative orientations…
Maqolada 2028-yilgi Olimpiya o‘yinlariga saralash davri sharoitida malakali dzyudochilarni xalqaro musobaqalarga tayyorlash tizimini takomillashtirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston terma jamoasining…
Maqolada malakali dzyudochilarni tayyorlashda texnik-taktik mahoratni takomillashtirish mexanizmlariga innovatsion yondashuv asoslab berilgan. O‘zbekiston terma jamoasining 2023–2025-yillardagi jahon chempionatlaridagi…
В тезисе рассматриваются онлайн-проекты как эффективный механизм формирования профессиональных навыков у будущих учителей русского языка в условиях цифровизации образования. Анализируются возможности проектной…
Maqolada ingliz tilini o‘qitishda turli metodlarning elementlarini o‘quv maqsadi asosida uyg‘unlashtirish masalasi nazariy va metodik jihatdan ko‘rib chiqiladi. Aralash metod tushunchasi miqdoriy va sifat tadqiqotlarini…
Maqolada sun’iy intellekt (SI) ta’sirida ta’lim paradigmasining raqamli bosqichdan intellektual transformatsiya bosqichiga o‘tishi, o‘qituvchi va o‘quvchi rollarining o‘zgarishi hamda inson markazli yondashuv sharoitida…
Har bir bola dunyoni o‘ziga xos tarzda his qiladi, anglaydi va kashf etadi. Autizm spektri buzilishi bo‘lgan bolalar uchun esa atrof-muhitdagi tovushlar, yorug‘lik, teginish va harakatlar turlicha sezilishi mumkin. Shu…