O‘zbek, turk va ingliz tillaridagi “Non” komponentli maqollarning qiyosiy-kognitiv tahlili

Tosheva, Dildora Abdumalikovna

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada o‘zbek, turk va ingliz tillaridagi “non” komponentli maqollar qiyosiy-kognitiv yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi non obrazining uch til paremiologik manzarasida qanday konseptuallashishini aniqlash, universal va milliy xos kognitiv belgilarni ajratishdan iborat. Material tavsifiy, konseptual, freym-semantik hamda chog‘ishtirma metodlar yordamida o‘rganildi. Tahlil natijasida “non” konseptining “hayotiy ehtiyoj”, “mehnat va daromad”, “qadriyat va tejamkorlik”, “ijtimoiy barqarorlik” freymlari orqali tuzilishi aniqlandi. O‘zbek maqollarida nonning sakral-aksiologik maqomi va jamoaviy farovonlik belgisi, turk maqollarida tirikchilik uchun kurash hamda kasbiy mahorat, ingliz maqollarida esa minimal yetarlilik, murosaga tayyorlik va moddiy-ma’naviy ehtiyojlar muvozanati kuchliroq namoyon bo‘ladi. Uchala tilda ham non biologik oziq nomidan inson hayotining bazaviy sharti va mehnat samarasini anglatuvchi kognitiv timsolga ko‘chadi. Natijalar gastronimik paremiologiya, kognitiv semantika va tarjimashunoslik tadqiqotlarida qo‘llanishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTosheva, Dildora Abdumalikovna
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-10-09
Jild8
Son9
Betlar477-484
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.70728/b.series.fil.v08.i09.065
Indeksga qo‘shilgan2026-10-10

DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i09.065 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

gastronim, maqol, non konsepti, qiyosiy-kognitiv tahlil, konseptual metafora, freym, milliy-madaniy kod.

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APATosheva, Dildora Abdumalikovna (2026). O‘ZBEK, TURK VA INGLIZ TILLARIDAGI “NON” KOMPONENTLI MAQOLLARNING QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 477-484. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.065
GOST (OAK)Tosheva, Dildora Abdumalikovna O‘ZBEK, TURK VA INGLIZ TILLARIDAGI “NON” KOMPONENTLI MAQOLLARNING QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 9. – B. 477-484. – DOI: 10.70728/b.series.fil.v08.i09.065.
MLATosheva, Dildora Abdumalikovna. “O‘ZBEK, TURK VA INGLIZ TILLARIDAGI “NON” KOMPONENTLI MAQOLLARNING QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 477-484, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.065
ChicagoTosheva, Dildora Abdumalikovna. “O‘ZBEK, TURK VA INGLIZ TILLARIDAGI “NON” KOMPONENTLI MAQOLLARNING QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 477-484 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.065
HarvardTosheva, Dildora Abdumalikovna (2026) ‘O‘ZBEK, TURK VA INGLIZ TILLARIDAGI “NON” KOMPONENTLI MAQOLLARNING QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(9), 477-484. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.065
BibTeX
@article{toshevadildoraabdumalikovna2026,
  title = {O‘ZBEK, TURK VA INGLIZ TILLARIDAGI “NON” KOMPONENTLI MAQOLLARNING QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI},
  author = {Tosheva, Dildora Abdumalikovna},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {9},
  pages = {477-484},
  doi = {10.70728/b.series.fil.v08.i09.065},
  url = {https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.065}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari