Oliy ta’lim muassasalarida universitet avtonomiyasi va strategik boshqaruv: institutsional avtonomiyaning boshqaruv samaradorligiga ta’sir mexanizmlari

ABDUGANIYEVA, SEVARA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi kunda oliy ta’lim tizimida yuz berayotgan institutsional, texnologik va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar universitetlarni boshqarishning an’anaviy ma’muriy modelini qayta ko‘rib chiqishni talab etmoqda. Globallashuv, raqamlashtirish, xalqaro ta’lim makonining kengayishi, mehnat bozori talablarining tez o‘zgarishi hamda oliy ta’lim xizmatlariga bo‘lgan ehtiyojning ortishi universitetlarning mustaqil qaror qabul qilish imkoniyatlarini kengaytirish masalasini dolzarb ilmiy-amaliy muammolardan biriga aylantirmoqda. Shu nuqtayi nazardan, universitet avtonomiyasi nafaqat oliy ta’lim muassasasining huquqiy mustaqilligi, balki uning strategik maqsadlarni mustaqil belgilashi, resurslarni samarali taqsimlashi, akademik va tashkiliy qarorlarni tezkor qabul qilishi hamda natijalar uchun institutsional javobgarlikni o‘z zimmasiga olishi bilan bog‘liq kompleks boshqaruv mexanizmi sifatida namoyon bo‘ladi. Xalqaro tadqiqotlarda universitet avtonomiyasi odatda akademik, tashkiliy, moliyaviy va kadrlar avtonomiyasi kabi asosiy yo‘nalishlarda o‘rganiladi. OECD tadqiqotlarida oliy ta’lim boshqaruvida institutsional avtonomiya davlat tomonidan tartibga solish, moliyalashtirish va hisobdorlik mexanizmlari bilan o‘zaro bog‘liq holda qaralishi ta’kidlangan. Bunda universitetlarga operatsion faoliyat bo‘yicha kengroq vakolat berilishi ularning resurslardan foydalanish va tashqi muhitdagi o‘zgarishlarga tezkor javob berish imkoniyatlarini kengaytirishi mumkinligi qayd etiladi [1]. Yevropa universitetlari assotsiatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan yondashuvlarda ham universitet avtonomiyasi tashkiliy, moliyaviy, kadrlar va akademik o‘lchamlardan tashkil topgan ko‘p komponentli institut sifatida baholanadi [2]. Oliy ta’lim muassasalarida kadrlar siyosatining mustaqilligi ham boshqaruv samaradorligining muhim omillaridan biridir. Universitetning professor-o‘qituvchilar va boshqaruv xodimlarini tanlash, ularning …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarABDUGANIYEVA, SEVARA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-23
Son9
Betlar66-71
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.768
Indeksga qo‘shilgan2026-10-13

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.768 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

university autonomy, institutional management, strategic management, academic autonomy, organizational autonomy, management efficiency, университетская автономия, институциональное управление, стратегическое управление, академическая автономия, организационная автономия, эффективность управления. UNIVERSITY AUTONOMY AND STRATEGIC MANAGEMENT IN HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS: MECHANISMS OF THE IMPACT OF INSTITUTIONAL AUTONOMY ON MANAGEMENT EFFICIENCY

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAABDUGANIYEVA, SEVARA (2026). OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA UNIVERSITET AVTONOMIYASI VA STRATEGIK BOSHQARUV: INSTITUTSIONAL AVTONOMIYANING BOSHQARUV SAMARADORLIGIGA TA’SIR MEXANIZMLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 66-71. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.768
GOST (OAK)ABDUGANIYEVA, SEVARA OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA UNIVERSITET AVTONOMIYASI VA STRATEGIK BOSHQARUV: INSTITUTSIONAL AVTONOMIYANING BOSHQARUV SAMARADORLIGIGA TA’SIR MEXANIZMLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 66-71. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.768.
MLAABDUGANIYEVA, SEVARA. “OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA UNIVERSITET AVTONOMIYASI VA STRATEGIK BOSHQARUV: INSTITUTSIONAL AVTONOMIYANING BOSHQARUV SAMARADORLIGIGA TA’SIR MEXANIZMLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 66-71, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.768
ChicagoABDUGANIYEVA, SEVARA. “OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA UNIVERSITET AVTONOMIYASI VA STRATEGIK BOSHQARUV: INSTITUTSIONAL AVTONOMIYANING BOSHQARUV SAMARADORLIGIGA TA’SIR MEXANIZMLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 66-71 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.768
HarvardABDUGANIYEVA, SEVARA (2026) ‘OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA UNIVERSITET AVTONOMIYASI VA STRATEGIK BOSHQARUV: INSTITUTSIONAL AVTONOMIYANING BOSHQARUV SAMARADORLIGIGA TA’SIR MEXANIZMLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 66-71. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.768
BibTeX
@article{abduganiyevasevara2026,
  title = {OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA UNIVERSITET AVTONOMIYASI VA STRATEGIK BOSHQARUV: INSTITUTSIONAL AVTONOMIYANING BOSHQARUV SAMARADORLIGIGA TA’SIR MEXANIZMLARI},
  author = {ABDUGANIYEVA, SEVARA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {66-71},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.768},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.768}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari