Direktorlarning metakognitiv kompetensiyasini rivojlantirishning konseptual yondashuvlari

JOVMIRZAEVA, NARGIZA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy taʼlim tizimida maktabgacha taʼlim tashkiloti (MTT) direktorining kasbiy mahorati nafaqat pedagogik bilim va maʼmuriy tajribani, balki oʻz fikrlash jarayonini mustaqil boshqarish - yaʼni metakognitiv - qobiliyatni ham oʻz ichiga oladi. Bugungi kunda taʼlim tashkiloti sifati, avvalo, uning rahbarining strategik tafakkur darajasiga, oʻz qarorlarini tanqidiy tahlil qilishga va yangi sharoitga tez moslasha bilishiga bogʻliqligi ilmiy tadqiqotlar orqali isbotlanmoqda [1]. (Flavell, 1979; Schön, 1983; Barber & Mourshed, 2007; Hattie, 2009). Zamonaviy jamiyat va innovatsiyalar ilmiy nazariy jurnali 2026-yil, 9-Son, 1-Qism. ISSN 3060-544X Metakognitiv kompetensiya tushunchasi dastlab kognitiv psixologiya sohasida paydo boʻlgan boʻlsa-da, bugun u pedagogik menejment, liderlik va kasbiy rivojlanish nazariyalarida markaziy kategoriyalardan biriga aylandi. Jahon taʼlim tizimlarida MTT rahbarlarining refleksiv- analitik qobiliyatini maqsadli rivojlantirish borasida katta tajriba toʻplangan - ayniqsa Janubiy Koreya, Yaponiya, Finlyandiya, Germaniya, AQSH va Singapurda bu yoʻnalish davlat siyosatining ajralmas qismiga aylangan. Oʻzbekistonda MTT soni va qamrov koʻrsatkichlarining jadal oʻsishi rahbar kadrlarga boʻlgan talabni keskin oshirdi. Biroq tayinlangan direktorlarning koʻpchiligi amaliy pedagogik tajribaga ega boʻlgani holda, oʻz boshqaruv faoliyatini refleksiv tahlil qilish va strategik mulohaza yuritish koʻnikmalarini alohida rivojlantirmagan. Mazkur holat tadqiqot mavzusining dolzarbligini belgilaydi. Maqolaning maqsadi - MTT direktorlarining metakognitiv kompetensiyasini rivojlantirishning xorijiy tajribasi va konseptual yondashuvlarini tizimli tahlil qilish hamda milliy amaliyotga tatbiq etishning …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarJOVMIRZAEVA, NARGIZA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-04
Son9
Betlar71-76
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.625
Indeksga qo‘shilgan2026-10-07

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.625 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

metacognition, metacognitive competence, preschool director, reflective thinking, managerial competence, international experience, professional development, метакогниция, метакогнитивная компетентность, директор ДОО, рефлексивное мышление, управленческая компетентность, зарубежный опыт, профессиональное развитие

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAJOVMIRZAEVA, NARGIZA (2026). DIREKTORLARNING METAKOGNITIV KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING KONSEPTUAL YONDASHUVLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 71-76. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.625
GOST (OAK)JOVMIRZAEVA, NARGIZA DIREKTORLARNING METAKOGNITIV KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING KONSEPTUAL YONDASHUVLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 71-76. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.625.
MLAJOVMIRZAEVA, NARGIZA. “DIREKTORLARNING METAKOGNITIV KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING KONSEPTUAL YONDASHUVLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 71-76, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.625
ChicagoJOVMIRZAEVA, NARGIZA. “DIREKTORLARNING METAKOGNITIV KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING KONSEPTUAL YONDASHUVLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 71-76 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.625
HarvardJOVMIRZAEVA, NARGIZA (2026) ‘DIREKTORLARNING METAKOGNITIV KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING KONSEPTUAL YONDASHUVLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 71-76. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.625
BibTeX
@article{jovmirzaevanargiza2026,
  title = {DIREKTORLARNING METAKOGNITIV KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING KONSEPTUAL YONDASHUVLARI},
  author = {JOVMIRZAEVA, NARGIZA},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {71-76},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.625},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.625}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari