Ingliz tili idiomalarini o’qitishda kontekstual mashqlar tizimini takomillashtirish

ZULFIQOROVA, AZIZAXON

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Globallashuv sharoitida chet tillarini o’qitishning bosh maqsadi ta’lim oluvchilarda kommunikativ kompetensiyani shakllantirishdan iborat. D. Haymz tomonidan fanga kiritilgan “kommunikativ kompetensiya” tushunchasi til bilishning faqat grammatik to’g’rilik bilan cheklanmasligini, balki nutqiy vaziyatga mos, ijtimoiy-madaniy jihatdan maqbul muloqot qilish qobiliyatini ham qamrab olishini ko’rsatdi [1]. M. Kanale va M. Sveyn mazkur tushunchani grammatik, sotsiolingvistik, diskursiv va strategik komponentlarga ajratdilar [2]. Yevropa Kengashining “Tillarni egallashning umumyevropa kompetensiyalari” (CEFR) hujjatida idiomatik iboralarni tushunish va o’rinli qo’llash til egallashning yuqori darajalariga xos muhim ko’rsatkich sifatida e’tirof etilgan [3]. Idiomalar-ma’nosi tarkibidagi so’zlarning ma’nolari yig’indisidan kelib chiqmaydigan, semantik jihatdan yaxlit barqaror birikmalar bo’lib, ular xalqning tarixi, madaniyati va dunyoqarashini aks ettiradi. Masalan, the ball is in your court (“qaror endi sizga bog’liq”) idiomasi sport sohasidan kelib chiqqan bo’lsa-da, bugungi kunda ishbilarmonlik muloqotining faol birligiga aylangan. Ona tilida so’zlashuvchilar nutqida bunday birliklar shu qadar keng qo’llaniladiki, ularni bilmaslik og’zaki va yozma matnlarni to’liq tushunishga, tabiiy hamda ifodali nutq tuzishga jiddiy to’siq bo’ladi. Shu bois idiomatik kompetensiya kommunikativ kompetensiyaning ajralmas tarkibiy qismi sifatida qaralmoqda. Amaliyot shuni ko’rsatadiki, nolingvistik oliy ta’lim muassasalari talabalari idiomalarni o’zlashtirishda qator qiyinchiliklarga duch keladilar. Bunday qiyinchiliklarning asosiy sabablari sifatida idiomalarning so’zma-so’z tarjima qilinmasligi (masalan, cut corners iborasi «burchaklarni kesmoq” emas, “ishni sifatsiz, yo’l-yo’lakay bajarib, …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZULFIQOROVA, AZIZAXON
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-22
Son8
Betlar269-276
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.587
Indeksga qo‘shilgan2026-09-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.587 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

idiom, phraseological unit, semantic transparency, contextual teaching, Context-Based Learning, idiomatic competence, system of exercises, non-linguistic students, professional orientation, идиома, фразеологическая единица, семантическая прозрачность, контекстуальное обучение, Context-Based Learning, идиоматическая компетенция, система упражнений, студенты неязыковых вузов, профессиональная направленность

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAZULFIQOROVA, AZIZAXON (2026). INGLIZ TILI IDIOMALARINI O’QITISHDA KONTEKSTUAL MASHQLAR TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 269-276. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.587
GOST (OAK)ZULFIQOROVA, AZIZAXON INGLIZ TILI IDIOMALARINI O’QITISHDA KONTEKSTUAL MASHQLAR TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 269-276. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.587.
MLAZULFIQOROVA, AZIZAXON. “INGLIZ TILI IDIOMALARINI O’QITISHDA KONTEKSTUAL MASHQLAR TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 269-276, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.587
ChicagoZULFIQOROVA, AZIZAXON. “INGLIZ TILI IDIOMALARINI O’QITISHDA KONTEKSTUAL MASHQLAR TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 269-276 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.587
HarvardZULFIQOROVA, AZIZAXON (2026) ‘INGLIZ TILI IDIOMALARINI O’QITISHDA KONTEKSTUAL MASHQLAR TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 269-276. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.587
BibTeX
@article{zulfiqorovaazizaxon2026,
  title = {INGLIZ TILI IDIOMALARINI O’QITISHDA KONTEKSTUAL MASHQLAR TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH},
  author = {ZULFIQOROVA, AZIZAXON},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {269-276},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.587},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.587}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

ZULFIQOROVA, AZIZAXON — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari