Qo‘qon xonligi hukmdorlari ism va laqablarining leksik- semantik tahlili

Xalilova Nilufarxon Bahromovna

World of Philology · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada Qo‘qon xonligi davri antroponimiyasi lisoniy va tarixiy-etimologik jihatdan tadqiq etiladi. Xususan, Qo‘qon xonlari va xonzodalari nomlari tizimi, ularning ismlari, laqablari, unvon bilan shakllangan antroponimik birliklari hamda ota-ism modellari tahlil qilinadi. Antroponimlarning nominatsion- motivatsion asoslari, semantik qatlamlari, diniy, istak va tasviriy nomlash an’analari misollar orqali yoritiladi. Shuningdek, hukmdorlar nomlarida sulolaviy davomiylik, diniy e’tiqod, ijtimoiy maqom va unvon ifodasining aks etishi ko‘rsatib beriladi. Maqolada hukmdorlar ismlarining arabiy, forsiy va turkiy manbalarga mansubligi, diniy-islomiy qadriyatlar bilan bog‘liqligi, shuningdek, sulolaviy an’ana va siyosiy legitimatsiya vositasi sifatidagi funksiyasi yoritiladi. Jumladan, Shohruxbiy, Olimxon, Umarxon, Muhammad Alixon, Xudoyorxon kabi hukmdorlarning nomlari misolida “xon”, “bek”, “biy”, “amir”, “shoh”, “Muhammad”, “ali” kabi komponentlarning semantik yuklamasi ochib beriladi. Shuningdek, laqablarning siyosiy qudratni ifodalovchi (masalan, “Bahodir”, “G‘oziy”), diniy e’tiqod va tasavvufiy qarashlarni aks ettiruvchi, shaxsiy fazilat va xarakter belgilarini bildiruvchi semantik turlari tasniflanadi. Ism va laqablarning qo‘llanish doirasi, tarixiy manbalardagi variantlari, fonetik va morfologik o‘zgarishlari ham tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida Qo‘qon xonligi hukmdorlari onomastik tizimida diniy-islomiy leksika ustuvorligi, forsiy- adabiy ta’sirning sezilarli darajasi hamda turkiy siyosiy terminologiyaning faol qo‘llangani aniqlanadi. Maqola tarixiy onomastika, leksikologiya va semasiologiya yo‘nalishlarida olib boriladigan tadqiqotlar uchun nazariy hamda amaliy ahamiyat kasb etadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXalilova Nilufarxon Bahromovna
JurnalWorld of Philology
NashriyotЎзбекистон давлат санъат ва маданият институтининг Фарғона минтақавий филиали
Nashr sanasi2026-09-11
Jild5
Son4
Betlar453-465
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.70728/phil.v05.i04.080
Indeksga qo‘shilgan2026-09-13

DOI: 10.70728/phil.v05.i04.080 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Qo‘qon xonligi, antroponimiya, antroponim, tarixiy onomastika

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAXalilova Nilufarxon Bahromovna (2026). QO‘QON XONLIGI HUKMDORLARI ISM VA LAQABLARINING LEKSIK- SEMANTIK TAHLILI. World of Philology, 5(4), 453-465. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i04.080
GOST (OAK)Xalilova Nilufarxon Bahromovna QO‘QON XONLIGI HUKMDORLARI ISM VA LAQABLARINING LEKSIK- SEMANTIK TAHLILI // World of Philology. – 2026. – T. 5, № 4. – B. 453-465. – DOI: 10.70728/phil.v05.i04.080.
MLAXalilova Nilufarxon Bahromovna. “QO‘QON XONLIGI HUKMDORLARI ISM VA LAQABLARINING LEKSIK- SEMANTIK TAHLILI.” World of Philology, 5(4), 453-465, 2026. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i04.080
ChicagoXalilova Nilufarxon Bahromovna. “QO‘QON XONLIGI HUKMDORLARI ISM VA LAQABLARINING LEKSIK- SEMANTIK TAHLILI.” World of Philology, 5(4), 453-465 (2026). https://doi.org/10.70728/phil.v05.i04.080
HarvardXalilova Nilufarxon Bahromovna (2026) ‘QO‘QON XONLIGI HUKMDORLARI ISM VA LAQABLARINING LEKSIK- SEMANTIK TAHLILI’, World of Philology, 5(4), 453-465. https://doi.org/10.70728/phil.v05.i04.080
BibTeX
@article{xalilovanilufarxonbahromovna2026,
  title = {QO‘QON XONLIGI HUKMDORLARI ISM VA LAQABLARINING LEKSIK- SEMANTIK TAHLILI},
  author = {Xalilova Nilufarxon Bahromovna},
  journal = {World of Philology},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {4},
  pages = {453-465},
  doi = {10.70728/phil.v05.i04.080},
  url = {https://doi.org/10.70728/phil.v05.i04.080}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

World of Philology jurnalidan boshqa maqolalar

World of Philology — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Xalilova Nilufarxon Bahromovna — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari