Cinara pini (linnaeus, 1758) bilan chumolilar oʻrtasidagi trofobioz munosabat

Zokirova, Gulnora, Rahmatjonova, Mubina, Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada qarag‘ay shira Cinara pini (Linnaeus, 1758) (Hemiptera: Aphididae) bilan chumolilar (Hymenoptera: Formicidae) oʻrtasidagi trofobioz munosabati ilmiy adabiyot asosida tahlil qilingan. Munosabat toʻrt darajada — morfologik (qisqa kauda, trofobiotik organ, yupqa mum qoplami), fiziologik-biokimyoviy (melezitozaga boy moʻl asalshudring), xulq-atvor (asalshudringni taqdim etish hamda chumolining himoya va gigiyena xizmati) va ekologik (fakultativ–yuqori trofobioz, oʻrmon energiya oqimidagi rol) — koʻrib chiqilgan. C. pinining asosiy hamkorlari Formica (oʻrmon chumolilari) va Lasius avlodlari ekani aniqlangan munosabatning daraxt oʻsishi, qora qurum (sooty mold) rivoji va tabiiy kushandalarga taʼsiri yoritilgan. Munosabat bir tomonlama emas — u shira uchun fiziologik foyda ham keltiradi va sharoitga qarab oʻzgaradi. Markaziy Osiyo, xususan Fargʻona vodiysi qarag‘ayzorlarida bu aloqani bevosita dala kuzatuvi va asalshudring tahlili orqali oʻrganish istiqbolli yoʻnalish sifatida koʻrsatilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZokirova, Gulnora, Rahmatjonova, Mubina, Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-06-30
Jild7
Son3
Betlar109-113
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-09-18

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Cinara pini, trofobioz, mutualizm, chumolilar, asalshudring, melezitoza, Formica, qarag‘ay shira biti, Fargʻona vodiysi., Cinara pini, trophobiosis, mutualism, ants, honeydew, melezitose, Formica, Scots pine aphid, Fergana Valley.

Iqtibos keltirish

APAZokirova, Gulnora, Rahmatjonova, Mubina, & Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon (2026). CINARA PINI (LINNAEUS, 1758) BILAN CHUMOLILAR OʻRTASIDAGI TROFOBIOZ MUNOSABAT. FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 109-113. https://journal.fdu.uz/main/article/7034
GOST (OAK)Zokirova, Gulnora, Rahmatjonova, Mubina, Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon CINARA PINI (LINNAEUS, 1758) BILAN CHUMOLILAR OʻRTASIDAGI TROFOBIOZ MUNOSABAT // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 3. – B. 109-113.
MLAZokirova, Gulnora, Rahmatjonova, Mubina, and Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon. “CINARA PINI (LINNAEUS, 1758) BILAN CHUMOLILAR OʻRTASIDAGI TROFOBIOZ MUNOSABAT.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 109-113, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7034
ChicagoZokirova, Gulnora, Rahmatjonova, Mubina, and Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon. “CINARA PINI (LINNAEUS, 1758) BILAN CHUMOLILAR OʻRTASIDAGI TROFOBIOZ MUNOSABAT.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 109-113 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7034
HarvardZokirova, Gulnora, Rahmatjonova, Mubina, and Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon (2026) ‘CINARA PINI (LINNAEUS, 1758) BILAN CHUMOLILAR OʻRTASIDAGI TROFOBIOZ MUNOSABAT’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(3), 109-113. https://journal.fdu.uz/main/article/7034
BibTeX
@article{zokirovagulnora2026,
  title = {CINARA PINI (LINNAEUS, 1758) BILAN CHUMOLILAR OʻRTASIDAGI TROFOBIOZ MUNOSABAT},
  author = {Zokirova, Gulnora and Rahmatjonova, Mubina and Meliqoʻziyeva, Mahliyoxon},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {3},
  pages = {109-113},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7034}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Zokirova, Gulnora — boshqa maqolalari