Özet: Bu çalışma, küreselleşme sürecinde Türk dilli toplulukların bilimsel, ekonomik ve sosyo-politik entegrasyonlarını güçlendirmek amacıyla ihtiyaç duyulan “ortak iletişim dili” olgusunu kuramsal ve pratik boyutlarıyla incelemektedir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasını müteakip bağımsızlıklarını kazanan Türk cumhuriyetleri, uluslararası sistemde görünürlüklerini artırmak adına eğitim, bilim ve sanat gibi stratejik alanlarda dışa dönük politikalar geliştirmiştir. Bu süreç, devletler arası resmi ilişkilerin ötesinde, Türk toplulukları arasında kültürel etkileşim ve dilsel iş birliği imkânlarını da eş zamanlı olarak genişletmiştir. Tarihsel süreçte ortak dil kökenine sahip olan Türk halkları, 20. yüzyılın siyasi konjonktürü ve uzun süreli dış etkiler neticesinde lehçeler arası iletişimde birtakım yapısal zorluklarla karşılaşmıştır. Ancak 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren düzenlenen bilimsel kurultaylar ve sempozyumlar; ortak alfabe, ortak yazı dili ve terminoloji birliği meselelerini stratejik bir gündem maddesi hâline getirmiştir. Günümüzde kabul edilen ortak alfabe standardı üzerine inşa edilen akademik ve edebî neşriyat, dilsel standardizasyonun sağlanması ve topluluklar arası ortak bir zemin oluşması hususunda belirleyici bir rol oynamıştır. Modern dönemde Türkiye Türkçesi, Türk devletleri ve toplulukları arasında çok boyutlu bir köprü işlevi görerek kültürel, ekonomik ve eğitimsel iş birliklerinin koordinasyonunda merkezi bir enstrüman hâline gelmiştir. Sonuç olarak, ortak iletişim dili sorunlarının disiplinlerarası bir yaklaşımla araştırılması, Türk halkları arasındaki etkileşimin sürekliliği ve stratejik ortaklıkların geleceği açısından hayati bir öneme haizdir. Anahtar kelimeler: Türk dünyası, ortak dil, alfabe birliği, dil politikaları, kültürel entegrasyon.
| Mualliflar | Elchin İBRAHİMOV |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashriyot | Самарқанд давлат университети, https://turkologiya.samdu.uz |
| ISSN | 2992-9229, 3060-5318 |
| Nashr sanasi | 2025-12-27 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.18346006 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.5281/zenodo.18346006 · Maqolaning asl sahifasi
| APA | Elchin İBRAHİMOV (2025). TÜRK DÜNYASINDA ORTAK ALFABE VE İLETİŞİM DİLİ. Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.18346006 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Elchin İBRAHİMOV TÜRK DÜNYASINDA ORTAK ALFABE VE İLETİŞİM DİLİ // Туркологик тадқиқотлар. – 2025. – DOI: 10.5281/zenodo.18346006. |
| MLA | Elchin İBRAHİMOV. “TÜRK DÜNYASINDA ORTAK ALFABE VE İLETİŞİM DİLİ.” Туркологик тадқиқотлар, 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.18346006 |
| Chicago | Elchin İBRAHİMOV. “TÜRK DÜNYASINDA ORTAK ALFABE VE İLETİŞİM DİLİ.” Туркологик тадқиқотлар (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.18346006 |
| Harvard | Elchin İBRAHİMOV (2025) ‘TÜRK DÜNYASINDA ORTAK ALFABE VE İLETİŞİM DİLİ’, Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.18346006 |
| BibTeX | @article{elchinibrahimov2025,
title = {TÜRK DÜNYASINDA ORTAK ALFABE VE İLETİŞİM DİLİ},
author = {Elchin İBRAHİMOV},
journal = {Туркологик тадқиқотлар},
year = {2025},
doi = {10.5281/zenodo.18346006},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18346006}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Annotatsiya: Xalqimiz o‘xshatishlardan mahorat bilan foydalanadi va bu badiiy adabiyotda ham o‘z aksini topgan. Badiiy asarda o‘xshatishlar badiiy asar tilining tasviriyligi, obrazliligini kuchaytiruvchi, unga…
Özet: Özbek edebiyatının kurucusu Nevâî, Türk millî kimliğinin en güçlü taşıyıcılarından biri kabul edilmektedir. Çağatay Türkçesinin edebî dil olarak kurumsallaştığı bir dönemde yaşayan Nevâî, dönemin diline adını…
Аннотация: В данной статье рассматриваются основные способы передачи узбекских фразеологизмов при их переводе на русский язык. Фразеологические единицы выступают не просто как факультативное средство выразительности, а…
Özet: Her dil, onu teşkil eden halkın tarihi ve kültürel birikimiyle kopmaz bir bağ içerisindedir. Bu bağlamda diyalekt ve şiveler, edebî dile kıyasla arkaik unsurları ve kadim dönemlerin izlerini daha muhafazakâr bir…
Аннотация: В статье рассматривается пейзажная лирика в поэзии Абдуллы Арипова как важная художественно-философская составляющая современной узбекской литературы. Объектом исследования является поэтическое наследие…
Özet: Bu çalışma, dilin bir iletişim aracı olmanın ötesinde, bireysel kimlik inşası ve toplumsal varoluşun ontolojik temeli olduğu gerçeğinden hareketle, Türk dünyasında dil birliğinin tesis edilmesine yönelik stratejik…
Abstract: This article provides an extensive historical analysis of the development of Kungrad, the geostrategetic and cultural hub of the Southern Aral region between the 17th and 19th centuries. Situated in the…
Annotatsiya: Turkiston Rossiya tomonidan zabt etilgach, Turkistonning XIX asrning 2-yarmi – XX asr boshlaridagi hunarmandchilik va ustaxonalar holat haqida so‘z boradi. Turkiston Rossiya imperiyasi tomonidan bosib…
Annotatsiya: Ushbu maqolada turkiy tillarda uchraydigan etnografizmlarning shakllanishi, tarixiy rivoji, madaniy hamda lisoniy ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda etnografik birliklar xalqning turmush tarzi…
Özet: Bu çalışma, Batı Azerbaycan bölgesindeki Azerbaycan toponimlerinin fonetik özelliklerini incelemekte; Azerbaycan dilinin tarihsel gelişimini yansıtan paleodiyalektolojik ve neodiyalektolojik unsurların korunmasına…