Özet: Her dil, onu teşkil eden halkın tarihi ve kültürel birikimiyle kopmaz bir bağ içerisindedir. Bu bağlamda diyalekt ve şiveler, edebî dile kıyasla arkaik unsurları ve kadim dönemlerin izlerini daha muhafazakâr bir biçimde koruyan zengin hazinelerdir. Bu çalışma, Azerbaycan Türkçesinin Gebele şivelerindeki söz varlığını, özellikle terminolojik karakter taşıyan kelimeler ekseninde incelemektedir. Gebele şivelerinin leksik yapısı, bölgenin tarihî, etnografik ve sosyo-kültürel özelliklerini yansıtan özgün bir çeşitliliğe sahiptir. Makalede, edebî dilde unutulmuş veya anlam kaymasına uğramış ancak yerel ağızda canlılığını koruyan tarım, hayvancılık ve günlük yaşam terminolojisi tasnif edilerek analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, Azerbaycan dilinin tarihsel katmanlarını ve iç gelişim dinamiklerini anlamak açısından bilimsel bir değer taşımaktadır. Böylece, yerel ağızların unutulmaya yüz tutmuş bu zengin mirasının, yazı dilini besleyen temel bir damar olduğu bir kez daha gözler önüne serilmektedir. Anahtar kelimeler: Azerbaycan dili, Gebele şiveleri, Diyalektoloji, Terminoloji, Leksikoloji, Arkaik kelimeler.
| Mualliflar | Ayten HASANOVA |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2025-12-27 |
| Til | az |
| DOI | 10.5281/zenodo.18340003 |
DOI: 10.5281/zenodo.18340003 · Maqolaning asl sahifasi
Аннотация: Предложения, представляющие собой обращения к собеседнику и выражающие яркие эмоциональные состояния – такие как призыв, просьба, гнев или радость – называются вокативными. Эти конструкции служат не только…
Аннотация: Бул макалада кыргыз тилиндеги дыйканчылык өнөрү менен байланышкан метафоралык туюнтуулар жана табышмактар кеңири талдоого алынат. Дыйканчылык — кыргыз элинин байыркы маданиятынын жана жашоо-тиричилигинин…
Annotatsiya: Xalqimiz o‘xshatishlardan mahorat bilan foydalanadi va bu badiiy adabiyotda ham o‘z aksini topgan. Badiiy asarda o‘xshatishlar badiiy asar tilining tasviriyligi, obrazliligini kuchaytiruvchi, unga…
Аннотация: В данной статье рассматриваются основные способы передачи узбекских фразеологизмов при их переводе на русский язык. Фразеологические единицы выступают не просто как факультативное средство выразительности, а…
Özet: Özbek edebiyatının kurucusu Nevâî, Türk millî kimliğinin en güçlü taşıyıcılarından biri kabul edilmektedir. Çağatay Türkçesinin edebî dil olarak kurumsallaştığı bir dönemde yaşayan Nevâî, dönemin diline adını…
Özet: Özbek edebiyatının kurucusu Nevâî, Türk millî kimliğinin en güçlü taşıyıcılarından biri kabul edilmektedir. Çağatay Türkçesinin edebî dil olarak kurumsallaştığı bir dönemde yaşayan Nevâî, dönemin diline adını…
Аннотация: В статье рассматривается пейзажная лирика в поэзии Абдуллы Арипова как важная художественно-философская составляющая современной узбекской литературы. Объектом исследования является поэтическое наследие…
Аннотация: Данная статья представляет собой сравнительный анализ изображения гендерных ролей и ожиданий в поэзии двух выдающихся поэтесс – русской поэтессы А. Ахматовой и узбекской поэтессы Х. Худойбердиевой…
Аннотация: Ар бир улуттун маданиятын, тарыхын, аң-сезимин сактоо, биринчи кезекте турат, ошол себептен элдин руханий байлыгына жана социалдык абалына жараша болот. Улуттук идеология бул элдин тарыхы жана жашоо образы…
Annotatsiya: Xalqimiz o‘xshatishlardan mahorat bilan foydalanadi va bu badiiy adabiyotda ham o‘z aksini topgan. Badiiy asarda o‘xshatishlar badiiy asar tilining tasviriyligi, obrazliligini kuchaytiruvchi, unga…