Özet: Özbek edebiyatının kurucusu Nevâî, Türk millî kimliğinin en güçlü taşıyıcılarından biri kabul edilmektedir. Çağatay Türkçesinin edebî dil olarak kurumsallaştığı bir dönemde yaşayan Nevâî, dönemin diline adını vermekle kalmamış; eserleriyle kendisinden sonraki yüzyıllar boyunca pek çok şairi etkilemiş ve bu etkisi çok sayıda araştırmaya konu olmuştur. Sovyetler ve bağımsızlık dönemleri olmak üzere iki farklı dönemde onu konu alan iki roman yazılmıştır. Bunlardan ilki olan Aybek’in kaleme aldığı “Navoiy”, yazıldığı dönem sınırları içerisinde değerlendirildiğinde, Özbek Türklerinin millî kimliklerini korumalarına hizmet etmesi anlamında önemli bir romandır. Özellikle Sovyetlerin dağılmasının ardından Nevâî üzerine yapılan çalışmaların artması, Nevâîşinaslık biliminin ortaya çıkışı ve Nevâî’nin yaşadığı dönem çerçevesinde bilimsel yöntemlerle ele alınması, Nevâî hakkında yeni bilgilerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Sovyet döneminde kapsamlı biçimde incelenme olanağı bulamayan Nevâî’ye yönelik çalışmalar, Özbekistan’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından belirgin biçimde artmış; yeni verilerle zenginleşen bu araştırmalar, Nevâî’nin hayatının güncel bilgiler ışığında yeniden ve daha gerçekçi bir biçimde ele alınması gereğini ortaya koymuştur. Bu görevi üstlenen İsacan Sultan 2021 yılında “Ali Sher Navoiy” romanını yayımlamıştır. Biyografik tarzda kaleme alınan eser, Nevâî’nin eserleri çerçevesinde şekillendirilmekle birlikte Kuran ayetleri, hadisler, İslami kıssalar, dönemin önemli eser ve şahsiyetleri ve halk edebiyatı unsurlarıyla zenginleştirilmiştir. Çalışmada bu doğrultuda eserin şekillenmesine katkı sağlayan kaynakların ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmanın kapsamı, 2024 yılında Sema Eynel tarafından Türkiye Türkçesine aktarılan İsacan Sultan’ın “Ali Şir Nevâî” eseri ile sınırlıdır. Çalışmada eserin kaynakları doküman analizi tekniğiyle tespit edilmiş, elde edilen veriler metinlerarasılık yöntemleri çerçevesinde yorumlanmış ve çalışmanın kaynak metnini oluşturan “Ali Sher Navoiy” adlı eserinde İsacan Sultan’ın metinlerarasılığın alıntı, gizli alıntı, gönderme ve anışma yöntemlerinden yararlandığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Ali Şir Nevâî, İsacan Sultan, metinlerarasılık, alıntı, gönderme, anıştırma.
| Mualliflar | Sema Eynel |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashriyot | Самарқанд давлат университети, https://turkologiya.samdu.uz |
| ISSN | 2992-9229, 3060-5318 |
| Nashr sanasi | 2025-12-27 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.18340552 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.5281/zenodo.18340552 · Maqolaning asl sahifasi
| APA | Sema Eynel (2025). İSACAN SULTAN'IN "ALİ ŞİR NEVÂİ" ROMANININ KAYNAKLARI ÜZERİNE METİNLERARASI BİR İNCELEME. Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.18340552 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sema Eynel İSACAN SULTAN'IN "ALİ ŞİR NEVÂİ" ROMANININ KAYNAKLARI ÜZERİNE METİNLERARASI BİR İNCELEME // Туркологик тадқиқотлар. – 2025. – DOI: 10.5281/zenodo.18340552. |
| MLA | Sema Eynel. “İSACAN SULTAN'IN "ALİ ŞİR NEVÂİ" ROMANININ KAYNAKLARI ÜZERİNE METİNLERARASI BİR İNCELEME.” Туркологик тадқиқотлар, 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.18340552 |
| Chicago | Sema Eynel. “İSACAN SULTAN'IN "ALİ ŞİR NEVÂİ" ROMANININ KAYNAKLARI ÜZERİNE METİNLERARASI BİR İNCELEME.” Туркологик тадқиқотлар (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.18340552 |
| Harvard | Sema Eynel (2025) ‘İSACAN SULTAN'IN "ALİ ŞİR NEVÂİ" ROMANININ KAYNAKLARI ÜZERİNE METİNLERARASI BİR İNCELEME’, Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.18340552 |
| BibTeX | @article{semaeynel2025,
title = {İSACAN SULTAN'IN "ALİ ŞİR NEVÂİ" ROMANININ KAYNAKLARI ÜZERİNE METİNLERARASI BİR İNCELEME},
author = {Sema Eynel},
journal = {Туркологик тадқиқотлар},
year = {2025},
doi = {10.5281/zenodo.18340552},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18340552}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Аннотация: В статье в рамках когнитивно-лингвистического подхода рассматривается взаимосвязь узбекского языка и национального мышления как важнейших компонентов культурной идентичности народа. Исследование направлено на…
Аннотация: Данная статья представляет собой сравнительный анализ изображения гендерных ролей и ожиданий в поэзии двух выдающихся поэтесс – русской поэтессы А. Ахматовой и узбекской поэтессы Х. Худойбердиевой…
Аннотация: Предложения, представляющие собой обращения к собеседнику и выражающие яркие эмоциональные состояния – такие как призыв, просьба, гнев или радость – называются вокативными. Эти конструкции служат не только…
Аннотация: Ар бир улуттун маданиятын, тарыхын, аң-сезимин сактоо, биринчи кезекте турат, ошол себептен элдин руханий байлыгына жана социалдык абалына жараша болот. Улуттук идеология бул элдин тарыхы жана жашоо образы…
Annotatsiya: Xalqimiz o‘xshatishlardan mahorat bilan foydalanadi va bu badiiy adabiyotda ham o‘z aksini topgan. Badiiy asarda o‘xshatishlar badiiy asar tilining tasviriyligi, obrazliligini kuchaytiruvchi, unga…
Аннотация: В данной статье рассматриваются основные способы передачи узбекских фразеологизмов при их переводе на русский язык. Фразеологические единицы выступают не просто как факультативное средство выразительности, а…
Özet: Her dil, onu teşkil eden halkın tarihi ve kültürel birikimiyle kopmaz bir bağ içerisindedir. Bu bağlamda diyalekt ve şiveler, edebî dile kıyasla arkaik unsurları ve kadim dönemlerin izlerini daha muhafazakâr bir…
Аннотация: В статье рассматривается пейзажная лирика в поэзии Абдуллы Арипова как важная художественно-философская составляющая современной узбекской литературы. Объектом исследования является поэтическое наследие…
Özet: Bu çalışma, küreselleşme sürecinde Türk dilli toplulukların bilimsel, ekonomik ve sosyo-politik entegrasyonlarını güçlendirmek amacıyla ihtiyaç duyulan “ortak iletişim dili” olgusunu kuramsal ve pratik…
Özet: Bu çalışma, dilin bir iletişim aracı olmanın ötesinde, bireysel kimlik inşası ve toplumsal varoluşun ontolojik temeli olduğu gerçeğinden hareketle, Türk dünyasında dil birliğinin tesis edilmesine yönelik stratejik…