Saylov sikli bilan bog'liq bo'lgan an'anaviy poetik turkumlar

Barziyev Oybek

Туркологик тадқиқотлар · 2025-yil

Annotatsiya

Annotatsiya: maqolada milliy uyg‘onish davri Farg‘ona adabiy muhitining vakili Muhammadaminxo‘ja Muqimiy satirik asarlarida boshlab bergan saylov mavzusi bilan bog‘liq an’anaviy turkumlilik haqida gap boradi. Shoirning mazkur mavzu bilan bog‘liq an’anaviy obraz va detallar, so‘z qo‘llash mahorati uning zamondoshlari bo‘lgan Xojajon Xo‘ja Rojiy Marg‘iloniy, Nodim Namongoniy, mulla Yo‘ldosh og‘li Xilvatiylarning lirik meroslarida ham mantiqan davom etganligiga asosiy e’tibor qaratiladi. Milliy uyg‘onish davri Farg‘ona vodiysida o‘tkazilgan saylov siyosiy jarayoni va ularning salbiy oqibatlari mazkur shoirlar ijodida atroflicha yoritilib, ular an’anaviy mavzu sifatida sayqal topib borganligiga asosiy e’tibor qaratiladi. Ma’lumki, jamiyatda hukumat boshqaruvi uchun nomzodlarni saylash jiddiy va mas’uliyatli jarayonlardan sanaladi. XIX asrning oxiri – XX asr boshlarida Farg‘ona vodiysining turli hududlarida o‘tkazilgan saylovlar otryadining nomzodlari va saylovoldi tashviqotlar xalq manfaatiga xizmat qilmay muayyan shaxs manfaatiga yo‘naltirildi. Yuqorida nomlari sanab o‘tilgan vodiyning shoirlari ijodida o‘z davrida tobora urchib borayotgan salbiy illatlar yoritiladi. Shu bilan birga jamiyatdagi tabaqalanish, ya’ni boy va kambag‘allar o‘rtasidagi ijtimoiy va iqtisodiy nizolarning kelib chiqishi haqidagi umumlashma fikrlar bayoni maqola mazmunini yanada boyishiga xizmat qilgan. O‘z davrida jamiyatning qoloq qatlamlari sanalgan chorakor dehqonlar sinfining ruhan ezilganligi, ularning ayrimlarini saylash huquqidan ham mahrum qilinganligi haqidagi realistik voqealar tahlil doirasiga tortiladi. Bu kabiy ijtimoiy-siyosiy voqealar Farg‘ona vodiysining qator shoirlari ijodida o‘z mazmunini saqlagan holda ommalashib borganligi va ular an’anaviy mavzularga aylanib qolganligi xususida muayyan xulosalarga kelinadi. Kalit soʻzlar: turkum (sikl), saylov sikli, Turkistonning ijtimoiy-siyosiy hayoti, Oltiariqdagi saylov jarayoni, pulsirot tushunchasi, majoziy obrazlar, “g‘aflat uyqusi”, “G‘alati” radifli muxammas, rishva (pora).

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBarziyev Oybek
JurnalТуркологик тадқиқотлар
NashriyotСамарқанд давлат университети, https://turkologiya.samdu.uz
ISSN2992-9229, 3060-5318
Nashr sanasi2025-12-27
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.5281/zenodo.18327581
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.5281/zenodo.18327581 · Maqolaning asl sahifasi

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APABarziyev Oybek (2025). SAYLOV SIKLI BILAN BOG'LIQ BO'LGAN AN'ANAVIY POETIK TURKUMLAR. Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.18327581
GOST (OAK)Barziyev Oybek SAYLOV SIKLI BILAN BOG'LIQ BO'LGAN AN'ANAVIY POETIK TURKUMLAR // Туркологик тадқиқотлар. – 2025. – DOI: 10.5281/zenodo.18327581.
MLABarziyev Oybek. “SAYLOV SIKLI BILAN BOG'LIQ BO'LGAN AN'ANAVIY POETIK TURKUMLAR.” Туркологик тадқиқотлар, 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.18327581
ChicagoBarziyev Oybek. “SAYLOV SIKLI BILAN BOG'LIQ BO'LGAN AN'ANAVIY POETIK TURKUMLAR.” Туркологик тадқиқотлар (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.18327581
HarvardBarziyev Oybek (2025) ‘SAYLOV SIKLI BILAN BOG'LIQ BO'LGAN AN'ANAVIY POETIK TURKUMLAR’, Туркологик тадқиқотлар. https://doi.org/10.5281/zenodo.18327581
BibTeX
@article{barziyevoybek2025,
  title = {SAYLOV SIKLI BILAN BOG'LIQ BO'LGAN AN'ANAVIY POETIK TURKUMLAR},
  author = {Barziyev Oybek},
  journal = {Туркологик тадқиқотлар},
  year = {2025},
  doi = {10.5281/zenodo.18327581},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18327581}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Туркологик тадқиқотлар jurnalidan boshqa maqolalar

Туркологик тадқиқотлар — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Barziyev Oybek — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari