Mazkur maqolada qadimgi yozma yodgorliklar lеksik qatlamida aks еtgan bir nеchta so‘zlarning hozirgi o‘zbеk adabiy tilida qo‘llanilishi, fonеtik va sеmantik jihatdan aks еtishi tahlilga tortiladi. Yodnomadagi ayrim konstruksiyalarning ekspressivlik ifodalashi shundan dalolat beradiki, ulardagi ritmik guruhlanish saj, grammatik shakllar takroridan tashqari leksik takror orqali ham amalga oshadi va natijada ritmik-sintaktik parallelizmni keltirib chiqaradi. Yodnomadagi ma’lum gap bo‘laklarining bir tizim doirasida aynan takrorlanib kelishi yoki variantlashgan shaklda uchrashi ham qadimgi turkiy xalqlarning badiiy tafakkur imkoniyatlari doirasida bo‘lib, yodnomaning kompozitsiyasi va uslubiga aloqador hodisadir. Bitiktoshdagi parallelizmning har bir ritmik bo‘lagi bir tipda shakllangan va keng tavsiflash xarakteriga ega. Parallelizmning hosil bo‘lishidagi qonuniyat yana shundan iboratki, unda xalq eposlari uchun xarakterli bo‘lgan vositalar qo‘llanilishi tufayli uning ritmikasida she’rga xos bo‘lgan ritmik elementlarni kuzatish mumkin. Tahlilga tortilgan so‘zlarning grammatik, lеksik, fonеtik jihatdan o‘хshashligi va o‘ziga хos jihatlari tadqiq qilinadi. Tahlil davomida O‘zbеk tilining еtimologik lug‘ati, qadimgi turkiy lug‘at va o‘zbеk tilining izohli lug‘atlaridan foydalanilgan.
| Mualliflar | Muqaddas Ruslanovna Muqaddas Ruslanovna |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2025-03-25 |
| Jild | 1 |
| Son | 1 |
| Betlar | 72-80 |
| Til | tr |
| DOI | 10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3351 |
DOI: 10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3351 · Maqolaning asl sahifasi
Maqolada o‘zbek xalqining nonga bo‘lgan chuqur hurmati va uning madaniy-tarixiy ahamiyati yoritilgan. Non xalq og‘zaki ijodi, udum va an’analarda muqaddas timsol sifatida tasvirlangan. Turli hududlarda non turlari va…
Ushbu maqolada toponimiya, toponimlar, Samarqand, Registon, Afrosiyob nomlarining kelib chiqish tarixi, xususan, atalishi sabablari haqida ilmiy manbalarga tayanilgan holda atroflicha fikr yuritilgan. Samarqand…
Maqola O‘zbekistonda arxeologiya ilmining shakllanishi, bu yo‘lda faoliyat olib borgan olimlar haqidagi ma’lumotlar bilan boshlangan. O‘zbek arxeologlarining ustozi Yahyo G‘ulomov faoliyatiga e’tibor qaratilgan. Chunki…
Bugungi kun tilshunosligida tilni madaniyatga bog‘lab o‘rganish, tahlil qilish dolzarb masalaga aylandi. Xususan, onomastikaning asosiy ko‘lamini tashkil etuvchi antroponimlar ham bevosita xalqning milliy madaniyati…
Ushbu maqolada antroponimlarning grammatik xususiyatlari atroflicha tahlil qilinadi. Har bir xalqning ismlari uning milliy madaniyati va an’analariga bog‘liq bo‘lishi bilan birga, muayyan tilning grammatik…
Bu çalışma, özellikle uluslararası ilişkiler ve kültürel farkındalık bağlamında 2024 yılının küresel ölçekte Özbekistan açısından pek çok yönüyle kayıt altına alınması, tahlil edilmesi gerektiği düşüncesiyle kaleme…
Bu çalışma, özellikle uluslararası ilişkiler ve kültürel farkındalık bağlamında 2024 yılının küresel ölçekte Özbekistan açısından pek çok yönüyle kayıt altına alınması, tahlil edilmesi gerektiği düşüncesiyle kaleme…
Ushbu maqola ko‘k turk yozuvida bitilgan manbalardan biri sifatida turkiy xalqlar va ularning tili tarixida muhim o‘rin tutgan Kul tigin bitigtoshidagi ayrim leksemalarning o‘zbek tili shevalariga munosabatiga…
Tilshunoslikda eskirgan leksemalar, yangi leksemalar va zamonaviy leksemalar mavjud. Jumladan, o‘zbek tili leksikasini tarixiylik nuqtayi nazardan uchta asosiy qatlamga bo‘lib o‘rganish mumkin: 1) zamonaviy leksika; 2)…
Rossiya imperiyasi Turkiston o‘lkasini bosib olgandan so‘ng, mustamlaka tibbiyotini joriy etishda ijtimoiy muammolar vujudga keldi. Tadqiqotda turkistonliklarning tibbiy xizmatdan foydalanishiga to‘sqinlik qilgan asosiy…