Ushbu maqola ko‘k turk yozuvida bitilgan manbalardan biri sifatida turkiy xalqlar va ularning tili tarixida muhim o‘rin tutgan Kul tigin bitigtoshidagi ayrim leksemalarning o‘zbek tili shevalariga munosabatiga bag‘ishlanadi. Kul tigin bitigida ifodalangan istilohlar doirasida kechgan fonetik, leksik o‘zgarishlar o‘zbek tili shevalarida qo‘lllangan leksemalar bilan qiyosiy tahlillar yordamida yoritilgan. Shuningdek, maqolada tadqiqot obyekti qilib olingan so‘zlar To‘nyuquq, Turfon matnlari, eski turkiy til (“Qutadg‘u bilig”, “Devonu lug‘otit-turk”, “Tafsir”, “Qisasi Rabg‘uziy”), eski o‘zbek adabiy tili manbalari (Alisher Navoiy asarlari, “Shajarayi turk”)da aks etgan leksik birliklar bilan taqqoslab o‘rganilgan. Natijada o‘rtada qariyb o‘n uch asrga yaqin muddat bo‘lishiga qaramay qiyosiy tahlilga tortilgan so‘zlarning talay qismi bugun o‘zbek adabiy tilida qo‘llanishda bo‘lmasa-da, o‘g‘uz, qipchoq, qarluq shevalarimizda ishlatilib kelinayotgani ma’lum bo‘ldi.
| Mualliflar | Baxtiyor ABDUSHUKUROV |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashriyot | Самарқанд давлат университети, https://turkologiya.samdu.uz |
| ISSN | 2992-9229, 3060-5318 |
| Nashr sanasi | 2025-03-25 |
| Jild | 1 |
| Son | 1 |
| Betlar | 59-65 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350 · Maqolaning asl sahifasi
| APA | Baxtiyor ABDUSHUKUROV (2025). KUL TIGIN BITIGTOSHI VA O‘ZBEK TILI SHEVALARI. Туркологик тадқиқотлар, 1(1), 59-65. https://doi.org/10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Baxtiyor ABDUSHUKUROV KUL TIGIN BITIGTOSHI VA O‘ZBEK TILI SHEVALARI // Туркологик тадқиқотлар. – 2025. – T. 1, № 1. – B. 59-65. – DOI: 10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350. |
| MLA | Baxtiyor ABDUSHUKUROV. “KUL TIGIN BITIGTOSHI VA O‘ZBEK TILI SHEVALARI.” Туркологик тадқиқотлар, 1(1), 59-65, 2025. https://doi.org/10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350 |
| Chicago | Baxtiyor ABDUSHUKUROV. “KUL TIGIN BITIGTOSHI VA O‘ZBEK TILI SHEVALARI.” Туркологик тадқиқотлар, 1(1), 59-65 (2025). https://doi.org/10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350 |
| Harvard | Baxtiyor ABDUSHUKUROV (2025) ‘KUL TIGIN BITIGTOSHI VA O‘ZBEK TILI SHEVALARI’, Туркологик тадқиқотлар, 1(1), 59-65. https://doi.org/10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350 |
| BibTeX | @article{baxtiyorabdushukurov2025,
title = {KUL TIGIN BITIGTOSHI VA O‘ZBEK TILI SHEVALARI},
author = {Baxtiyor ABDUSHUKUROV},
journal = {Туркологик тадқиқотлар},
year = {2025},
volume = {1},
number = {1},
pages = {59-65},
doi = {10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350},
url = {https://doi.org/10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3350}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada qadimgi yozma yodgorliklar lеksik qatlamida aks еtgan bir nеchta so‘zlarning hozirgi o‘zbеk adabiy tilida qo‘llanilishi, fonеtik va sеmantik jihatdan aks еtishi tahlilga tortiladi. Yodnomadagi ayrim…
Maqolada o‘zbek xalqining nonga bo‘lgan chuqur hurmati va uning madaniy-tarixiy ahamiyati yoritilgan. Non xalq og‘zaki ijodi, udum va an’analarda muqaddas timsol sifatida tasvirlangan. Turli hududlarda non turlari va…
Maqola O‘zbekistonda arxeologiya ilmining shakllanishi, bu yo‘lda faoliyat olib borgan olimlar haqidagi ma’lumotlar bilan boshlangan. O‘zbek arxeologlarining ustozi Yahyo G‘ulomov faoliyatiga e’tibor qaratilgan. Chunki…
Ushbu maqolada antroponimlarning grammatik xususiyatlari atroflicha tahlil qilinadi. Har bir xalqning ismlari uning milliy madaniyati va an’analariga bog‘liq bo‘lishi bilan birga, muayyan tilning grammatik…
Bu çalışma, özellikle uluslararası ilişkiler ve kültürel farkındalık bağlamında 2024 yılının küresel ölçekte Özbekistan açısından pek çok yönüyle kayıt altına alınması, tahlil edilmesi gerektiği düşüncesiyle kaleme…
Tilshunoslikda eskirgan leksemalar, yangi leksemalar va zamonaviy leksemalar mavjud. Jumladan, o‘zbek tili leksikasini tarixiylik nuqtayi nazardan uchta asosiy qatlamga bo‘lib o‘rganish mumkin: 1) zamonaviy leksika; 2)…
Rossiya imperiyasi Turkiston o‘lkasini bosib olgandan so‘ng, mustamlaka tibbiyotini joriy etishda ijtimoiy muammolar vujudga keldi. Tadqiqotda turkistonliklarning tibbiy xizmatdan foydalanishiga to‘sqinlik qilgan asosiy…
Ushbu maqolada o‘zbek she’riyatida ayollar ijodida iltijo konseptining aks etishi tahlil etiladi. Zulfiyaxonim Isroilova, Saida Zunnunova, Halima Xudoyberdiyeva, Zebo Mirzo va Halima Ahmedovalar ijodida iltijo…
Özet: Dil, en geniş tanımıyla, insan iletişimini mümkün kılan çok katmanlı bir göstergeler sistemidir. Bu sistem, yalnızca fonetik ve sözcük dağarcığından ibaret olmayıp; jestler, mimikler, el, kol, yüz ve beden…
Annotatsiya: Ushbu maqolada turk olimi Rizo Nurning adabiyotshunoslik faoliyatiga doir qarashlari, jumladan turkiy adabiyot nazariyasi, chig‘atoy adabiyoti vakillari ijodi haqidagi fikrlari qalamga olinadi. Unda asosan…
Туркологик тадқиқотлар — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
This article deals with the durmon tribe and its origin, habitats, lifestyles, customs, ethnography, its role in socio-political, economic and cultural spheres based on the materials of ancient historical sources and…
This article is about the people of tribes, clans, nations used in the work of the great thinker Alisher Navoi. Including the names of people, it is also believed that ethnonyms are formed by the demands of the history…
Mazkur maqola XI — XIV asrlarda Movarounnahr, Dashti Qipchoq va Misr mamlakatlarida yaratilgan yozma yodgorliklarda qo‘llanilgan zoonimlarni tadqiq etishga bag‘ishlangan. Maqolani yozish jarayonida quyidagi manbalardan…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…