Ushbu maqolada toponimiya, toponimlar, Samarqand, Registon, Afrosiyob nomlarining kelib chiqish tarixi, xususan, atalishi sabablari haqida ilmiy manbalarga tayanilgan holda atroflicha fikr yuritilgan. Samarqand, Registon, Afrosiyob toponimlarining ma’nosi va qanday vujudga kelgani xorijiy va o‘zbekistonlik tadqiqotchilarning fikrlariga asoslanib adabiyotlar asosida izohlangan. Ko‘p izlanishlarning davom etayotganligi shahrimizga bo‘lgan e’tiborning naqadar kuchli ekanligidan dalolat berishi, bu joy hech bir tadqiqotchining e’tibor markazidan chetda qolmaganligi qayd etilgan. Samarqand doimo diqqat markazida bo‘lib kelganligi va shu yerda yashovchi aholi bu yerda istiqomat qilganlaridan faxrlanganliklari aytilgan. Ba’zi joy nomlarining ma’nolari haqida manbalarda har xillik kuzatilishi haqida ham to‘xtalgan. Samarqand juda qadimiy tarixga ega bo‘lib, u toponimlarga boyligi, ayniqsa, mana shu hududning Samarqand, Ishtixon, Kattaqo‘rg‘on, Bulung‘ur, Narpay, Paxtachi, Toyloq, Urgut tumanlarida juda katta tarixga ega joy nomlari ko‘pligi haqida ham fikr yuritilgan. Samarqanddagi Registon ansambli yirik arxitektura inshooti sifatida butun dunyoda mashhurligi, Registon sahro, cho‘l, biyobon, qumloq joy ma’nolarini anglatishi va Qarshi atrofida ham shu nom bilan ataladigan maydon borligi, Afrosiyob nomi XVII asrdan boshlab yozma manbalarda uchray boshlashi, bunga qadar bu joy “Hisori Ko‘hna”, “Qal’ai ko‘hna” nomlari bilan tilga olinganligi haqidagi ma’lumotlar ham keltirilgan. Ushbu maqoladan Samarqand, Registon, Afrosiyob nomlarining kelib chiqish sabablariga qiziquvchi barcha kitobxonlar o‘zlarini o‘ylantirgan savollarga javob topishlari mumkin.
| Mualliflar | Samarqand davlat chet tillar instituti tayanch doktoranti (Samarqand, O‘zbekiston), NORPO‘LOTOVA Nilufar |
|---|---|
| Jurnal | Туркологик тадқиқотлар |
| Nashr sanasi | 2025-03-25 |
| Jild | 1 |
| Son | 1 |
| Betlar | 168-175 |
| Til | uz |
| DOI | 10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3358 |
DOI: 10.59251/3060-5318.2025.v1.138.1.3358 · Maqolaning asl sahifasi
Mazkur maqolada qadimgi yozma yodgorliklar lеksik qatlamida aks еtgan bir nеchta so‘zlarning hozirgi o‘zbеk adabiy tilida qo‘llanilishi, fonеtik va sеmantik jihatdan aks еtishi tahlilga tortiladi. Yodnomadagi ayrim…
Bugungi kun tilshunosligida tilni madaniyatga bog‘lab o‘rganish, tahlil qilish dolzarb masalaga aylandi. Xususan, onomastikaning asosiy ko‘lamini tashkil etuvchi antroponimlar ham bevosita xalqning milliy madaniyati…
Maqolada o‘zbek xalqining nonga bo‘lgan chuqur hurmati va uning madaniy-tarixiy ahamiyati yoritilgan. Non xalq og‘zaki ijodi, udum va an’analarda muqaddas timsol sifatida tasvirlangan. Turli hududlarda non turlari va…
Bu çalışma, özellikle uluslararası ilişkiler ve kültürel farkındalık bağlamında 2024 yılının küresel ölçekte Özbekistan açısından pek çok yönüyle kayıt altına alınması, tahlil edilmesi gerektiği düşüncesiyle kaleme…
Maqola O‘zbekistonda arxeologiya ilmining shakllanishi, bu yo‘lda faoliyat olib borgan olimlar haqidagi ma’lumotlar bilan boshlangan. O‘zbek arxeologlarining ustozi Yahyo G‘ulomov faoliyatiga e’tibor qaratilgan. Chunki…
Ushbu maqolada antroponimlarning grammatik xususiyatlari atroflicha tahlil qilinadi. Har bir xalqning ismlari uning milliy madaniyati va an’analariga bog‘liq bo‘lishi bilan birga, muayyan tilning grammatik…
Bu çalışma, özellikle uluslararası ilişkiler ve kültürel farkındalık bağlamında 2024 yılının küresel ölçekte Özbekistan açısından pek çok yönüyle kayıt altına alınması, tahlil edilmesi gerektiği düşüncesiyle kaleme…
Ushbu maqola ko‘k turk yozuvida bitilgan manbalardan biri sifatida turkiy xalqlar va ularning tili tarixida muhim o‘rin tutgan Kul tigin bitigtoshidagi ayrim leksemalarning o‘zbek tili shevalariga munosabatiga…
Tilshunoslikda eskirgan leksemalar, yangi leksemalar va zamonaviy leksemalar mavjud. Jumladan, o‘zbek tili leksikasini tarixiylik nuqtayi nazardan uchta asosiy qatlamga bo‘lib o‘rganish mumkin: 1) zamonaviy leksika; 2)…
Rossiya imperiyasi Turkiston o‘lkasini bosib olgandan so‘ng, mustamlaka tibbiyotini joriy etishda ijtimoiy muammolar vujudga keldi. Tadqiqotda turkistonliklarning tibbiy xizmatdan foydalanishiga to‘sqinlik qilgan asosiy…