Arterial gipertenziya, gipertoniya kasalligi, gipertoniya holati, gipertonik krizis va ular bilan bog‘liq gipertonik kontinium kabilar sog‘liqni saqlash tizimini muhim tibbiy-ijtimoiy va iqtisodiy muammolaridan biri bo‘lib, “…dunyo bo‘ylab aholining barcha guruhlari ushbu pandemiya bilan xastalanmoqda…” . Gipertenziya oldi holati/arterial gipertoniya va yurak-qon tomir tizimining remodellanishi orasida bevosita yoki bilvosita (ularning xatar omillari orqali) o‘zaro bog‘liqlik klinik va eksperimental tadqiqotlarda isbotlangan. O‘zbekistonda aholiga sifatli kardiologik tibbiy xizmat ko‘rsatish tubdan yaxshilandi, yurak-qon tomir kasalliklarni va chunonchi, gipertenziya oldi holatini samarali davolashning zamonaviy usullari tatbiq etilmoqda. Ammo sog‘liqni saqlashda amalga oshirilgan aniq chora-tadbirlarga qaramasdan bugungi kunda profilaktik kardiologiya/gipertenziologiya sohasida o‘z yechimini hududlar qo‘lamida kutayotgan dolzarb va muammoli masalalar bor. Xalqaro miqyosda arterial gipertoniyaning kelib chiqishi va epidemiolgiyasini, mintaqaviy shakllanishini turli aholi guruhlarida chuqurroq tadqiqotlarda o‘rganish, shuningdek uning rivojlanish mexanizmida xatar omillarining tutgan o‘rnini aniqlashga/ajratishga qaratilgan maqsadli ilmiy ishlar izchil ravishda amalga oshirilmoqda. Bunday tadqiqotlar, avvalo, gipertenziv holatlarda kasallikning kelib chiqish omillarni keng tahlil qilish, uning erta bosqichida aniqlanishida ko‘plab xatar omillarini preventiv-tashxisiy ahamiyatini isbotlab berish yoki umumiy va hududiy xatar omillar va gipertenziv holatlarning epidemiologik ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni baholash kabi muhim tibbiy profilaktik va farmakoterapevtik yo‘nalishlarni qamrab oladi. Shu bilan birga, umumiy epidemiologik qonuniyatlar va xatar omillari asosida yangi mintaqaviy ahamiyatli va samarali preventiv tashxis usullarini joriy etish, gipertenziv holatlarni erta aniqlash va uning davolash/nazorat qilishda individual (hududiy) yondashuvlarni o‘zgartirib rivojlantirish borasidagi izlanishlar muhim ahamiyat kasb etadi.
| Mualliflar | Dilmurod Qalandarov, Ne’matjon Mamasaliyev, N. R. Aripova, Burhonjon Usmonov |
|---|---|
| Jurnal | Ўзбекистон метрологияси |
| Nashriyot | Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги |
| ISSN | 2181-3663 |
| Nashr sanasi | 2026-01-20 |
| Jild | 5 |
| Son | 1 |
| Betlar | 304-312 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Texnika |
| DOI | 10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | Dilmurod Qalandarov, Ne’matjon Mamasaliyev, N. R. Aripova, & Burhonjon Usmonov (2026). Gipertenonik krizisning 45-59, 60-74 va 75-89 yoshli aholi orasida tarqalish chastotasi va uning 1989-2020-illardagi dinamikasi. Ўзбекистон метрологияси, 5(1), 304-312. https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Dilmurod Qalandarov va b. Gipertenonik krizisning 45-59, 60-74 va 75-89 yoshli aholi orasida tarqalish chastotasi va uning 1989-2020-illardagi dinamikasi // Ўзбекистон метрологияси. – 2026. – T. 5, № 1. – B. 304-312. – DOI: 10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312. |
| MLA | Dilmurod Qalandarov, Ne’matjon Mamasaliyev, N. R. Aripova, and Burhonjon Usmonov. “Gipertenonik krizisning 45-59, 60-74 va 75-89 yoshli aholi orasida tarqalish chastotasi va uning 1989-2020-illardagi dinamikasi.” Ўзбекистон метрологияси, 5(1), 304-312, 2026. https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312 |
| Chicago | Dilmurod Qalandarov, Ne’matjon Mamasaliyev, N. R. Aripova, and Burhonjon Usmonov. “Gipertenonik krizisning 45-59, 60-74 va 75-89 yoshli aholi orasida tarqalish chastotasi va uning 1989-2020-illardagi dinamikasi.” Ўзбекистон метрологияси, 5(1), 304-312 (2026). https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312 |
| Harvard | Dilmurod Qalandarov, Ne’matjon Mamasaliyev, N. R. Aripova, and Burhonjon Usmonov (2026) ‘Gipertenonik krizisning 45-59, 60-74 va 75-89 yoshli aholi orasida tarqalish chastotasi va uning 1989-2020-illardagi dinamikasi’, Ўзбекистон метрологияси, 5(1), 304-312. https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312 |
| BibTeX | @article{dilmurodqalandarov2026,
title = {Gipertenonik krizisning 45-59, 60-74 va 75-89 yoshli aholi orasida tarqalish chastotasi va uning 1989-2020-illardagi dinamikasi},
author = {Dilmurod Qalandarov and Ne’matjon Mamasaliyev and N. R. Aripova and Burhonjon Usmonov},
journal = {Ўзбекистон метрологияси},
year = {2026},
volume = {5},
number = {1},
pages = {304-312},
doi = {10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312},
url = {https://doi.org/10.47689/2181-3663-vol5-iss1-pp304-312}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Мақолада Хива туманида ичимлик суви таъминотининг ҳозирги ҳолати таҳлил қилиниб, ичимлик суви сифати, ишончлилиги ва аҳолининг ундан фойдаланиш имкониятларига таъсир кўрсатувчи асосий муаммолар аниқланган. Тадқиқот…
Резюме: В исследование включили 86 больных (49 мужчин, 37 женщин) с ХБП I-IIIА стадии в возрасте от 19 до 55 лет. Все пациенты, в зависимости от исходных значений концентрации АДМА в сыворотке крови были подразделены на…
Ushbu maqolada o‘tkir leykozlarda zamonaviy davolash protokollari, xususan o‘tkir limfoblast leykozi (ALL) va “O‘tkir miyeloblast leykozi(AML)”ni davolashdagi hozirgi yondashuvlar tahlil qilinadi. Maqolada ALL va AML…
Mazkur tadqiqot reanimatsiya bo‘limiga yotqizilgan bolalarning yosh tarkibi, asosiy tashxislari hamda ushbu holatlarning ularning onalarida yuzaga keladigan psixoemotsional stress darajasiga ta’sirini o‘rganishga…
It was found that body composition parameters play a significant role in the development of carbohydrate metabolism alterations in pregnancies following in vitro fertilization. It was established that…
В статье представлены анамнестические данные о соматическом состоянии здоровья матерей и отягощённом акушерском анамнезе 146 часто болеющих детей (ЧБД) и 50 эпизодически болеющих детей (ЭБД). Установлено, что анемия у…
В статье рассматриваются изменения реологических свойств крови при ишемии почек с акцентом на скорость сдвига и динамическую вязкость. Показано, что снижение почечного кровотока при ишемии приводит к уменьшению скорости…
Erta yoshdagi bolalarda yurak yetishmovchiligi pediatriya va bolalar kardiologiyasining dolzarb muammolaridan biri hisoblanadi. Ushbu holat ko‘pincha tug‘ma yurak nuqsonlari, miokardning yallig‘lanish kasalliklari…
Background: Environmental factors in industrial areas may impact significantly children's physical development. Head measurements serve as important indicators of cranial growth and neurological development in…
Ushbu tezisda o‘tkir leykozlarning zamonaviy tasnifi va patogeneziga doir asosiy ilmiy yondashuvlar yoritiladi. O‘tkir limfoblast (OLL) va o‘tkir mieloblast (OML) leykozlarning tasnifi immunofenotip, sitogenetik va…
Ўзбекистон метрологияси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
In this article, the relationship between lipid metabolism disorders and blood clotting in different types of hyperlipoproteinemia was studied using clinical and genological and twin research methods. It turned out that…
This article highlights the ways of organizing the prevention of arterial hypertension in primary health care. At the same time, the main method of studying the population is screening survey, which, firstly, allows us…
The article examines population characteristics of blood pressure among adolescents and young adults, using pupils and students from Andijan State Medical Institute as an example. The research aims to identify factors…
Туғиш ёшидаги аёлларнинг ҳар учинчиси темир танқислиги камқонлиги билан азоб чекишади ва бундай “салбий ўсиш” гестация муддатига боғлиқ холда, айниқса II ва III триместрларда кескинлашиб боради. Темир танқислиги…
The study thoroughly analyzed the morbidity and its causes among preschool-aged children. Investigating morbidity based on case consultations for children under 7 in the cities and villages of the Andijan region…
Improving medical and social assistance for children necessitates studying and analyzing morbidity in various age groups to enhance the effectiveness of preventive work, as well as developing measures aimed at…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
This article analyzes the scientific, pedagogical, and methodological foundations for the effective integration of national upbringing factors with modern global competencies in the context of continuous education…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
Maqolada paxta xomashyosini yirik iflosliklardan tozalash jarayonida arrali baraban va kolosnikli panjara o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirni takomillashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Mavjud tozalagichlarda qo‘llaniladigan…
Maqolada paxta xomashyosini yirik va mayda iflosliklardan tozalash samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy tadqiqotlar tizimlashtirilib, konstruktiv va texnologik omillarning o‘zaro ta’siri qiyosiy tahlil qilindi…