Makon va zamon tushunchalarining Navoiy va shekspir asarlaridagi badiiy inʼikosi

Musajan Sabirovich Tadjibayev, Adiba Dovudovna Madiyeva

Komparativistika · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqola oʻzbek mumtoz adabiyotining buyuk vakili Alisher Navoiy va ingliz adabiyotining dahosi Uilyam Shekspir ijodida makon va zamon tushunchalarining badiiy-estetik talqinini tahlil qilishga bagʻishlangan.Tadqiqotda makon va zamon kategoriyalarining falsafiy mohiyati, ularning badiiy tafakkurdagi oʻrni hamda adabiy matnda vaqt va joyni ifodalovchi lingvopoetik vositalar izchil oʻrganilgan.Maqolada zamonning ontologik va estetik qirralarinireal (taqvimiy) vaqt va badiiy (adabiy) vaqt shakllarini farqlab, Navoiy va Shekspir asarlarida vaqt va makonning badiiy talqini orqali inson taqdiri, ruhiy kechinma, jamiyat va tabiat oʻrtasidagi uygʻunlikni yoritilgan.Navoiyda vaqt tushunchasi "umr", "taqdir", "davr" kabi tushunchalar bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, u inson umrining oʻtkinchiligi, maʼnaviy kamolot va ilohiy iroda bilan aloqada tasvirlanadi.Shekspirda esa vaqt faol dramatik unsurga aylanadiu harakat, oʻzgarish va insoniy fojeaning bosh omiliga aylangan.Maqolada zamonning til va madaniyatdagi ifodasi turli darajalardaleksik, grammatik, frazeologik va deyktik vositalar orqali tahlil qilinadi.Ingliz tilida zamon kategoriyasining 12-16 shaklli tizimi hamda ularning oʻzbek tiliga tarjimadagi semantik mosliklari, tarjimada vaqtning semantik noaniqligi muammosi ham yoritilgan.Tadqiqot natijalari badiiy asar tahlilida zamon va makon birliklarini faqat adabiy kategoriya emas, balki madaniy-falsafiy paradigma sifatida oʻrganish zarurligini koʻrsatadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMusajan Sabirovich Tadjibayev, Adiba Dovudovna Madiyeva
JurnalKomparativistika
NashriyotЎзбекистон давлат жаҳон тиллари университети
ISSN3060-4559
Nashr sanasi2025-11-26
Jild2
Son8
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.64964/comp.2025.0162
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.64964/comp.2025.0162 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAMusajan Sabirovich Tadjibayev, & Adiba Dovudovna Madiyeva (2025). MAKON VA ZAMON TUSHUNCHALARINING NAVOIY VA SHEKSPIR ASARLARIDAGI BADIIY INʼIKOSI. Komparativistika, 2(8). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0162
GOST (OAK)Musajan Sabirovich Tadjibayev, Adiba Dovudovna Madiyeva MAKON VA ZAMON TUSHUNCHALARINING NAVOIY VA SHEKSPIR ASARLARIDAGI BADIIY INʼIKOSI // Komparativistika. – 2025. – T. 2, № 8. – DOI: 10.64964/comp.2025.0162.
MLAMusajan Sabirovich Tadjibayev, and Adiba Dovudovna Madiyeva. “MAKON VA ZAMON TUSHUNCHALARINING NAVOIY VA SHEKSPIR ASARLARIDAGI BADIIY INʼIKOSI.” Komparativistika, 2(8), 2025. https://doi.org/10.64964/comp.2025.0162
ChicagoMusajan Sabirovich Tadjibayev, and Adiba Dovudovna Madiyeva. “MAKON VA ZAMON TUSHUNCHALARINING NAVOIY VA SHEKSPIR ASARLARIDAGI BADIIY INʼIKOSI.” Komparativistika, 2(8) (2025). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0162
HarvardMusajan Sabirovich Tadjibayev, and Adiba Dovudovna Madiyeva (2025) ‘MAKON VA ZAMON TUSHUNCHALARINING NAVOIY VA SHEKSPIR ASARLARIDAGI BADIIY INʼIKOSI’, Komparativistika, 2(8). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0162
BibTeX
@article{musajansabirovichtadjibayev2025,
  title = {MAKON VA ZAMON TUSHUNCHALARINING NAVOIY VA SHEKSPIR ASARLARIDAGI BADIIY INʼIKOSI},
  author = {Musajan Sabirovich Tadjibayev and Adiba Dovudovna Madiyeva},
  journal = {Komparativistika},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {8},
  doi = {10.64964/comp.2025.0162},
  url = {https://doi.org/10.64964/comp.2025.0162}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Komparativistika jurnalidan boshqa maqolalar

Komparativistika — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Musajan Sabirovich Tadjibayev — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari