KALIT SOʻZLARUshbu maqolada "milliy-madaniy konsepsiya" tushunchasi til, tafakkur va madaniyatning integrativ mahsuli sifatida talqin qilinib, uning lingvomadaniy, semantik va semiotik yondashuvlar doirasidagi nazariy asoslari tizimli yoritiladi.Tadqiqotning maqsadi milliy ong, tarixiy tajriba va qadriyatlar tizimining til vositasida konseptual modellashtirilish mexanizmlarini ochish hamda milliy-madaniy konsepsiyaning yadro-periferiya tuzilishini aniqlashdan iborat.. Maqolada muammo milliy-madaniy konseptlarning koʻp qatlamli tabiatini faqat formal-semantik moslik bilan izohlashning yetarli emasligi, ayniqsa tarjimada ekvivalentlik va adekvatlikni taʼminlashda konseptual hamda aksiologik komponentlar yoʻqolishi xavfi mavjudligi sifatida qoʻyiladi.Metodologik asos sifatida integrativ yondashuv tanlanib, konseptni denotativ yadro va periferik qatlamlarga ajratish, lingvomadaniy tahlilning uch bosqichi hamda semantik differensiallashtirish qoʻllanadi.Muhokama qismida milliymadaniy konsepsiyaning til tizimining turli sathlarida namoyon boʻlishi koʻrsatilib, "dasturxon", "mehmon", "or-nomus" kabi birliklar misolida denotativ maʼno bilan aksiologik-ramziy qatlamning farqi asoslanadi.Natijada milliy-madaniy konseptlarni tahlil qilish va tarjima qilishda konseptual yadro va periferiyani ajratish, baholovchi komponentni pragmatik ekvivalentlik orqali tiklash, izohli tarjima, kompensatsiya va pragmatik moslashtirish strategiyalarini qoʻllash zarurligi xulosalanadi.
| Mualliflar | Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev |
|---|---|
| Jurnal | Komparativistika |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети |
| ISSN | 3060-4559 |
| Nashr sanasi | 2026-04-30 |
| Jild | 3 |
| Son | 10 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.64964/comp.2026.0230 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.64964/comp.2026.0230 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev (2026). MILLIY-MADANIY KONSEPSIYA TUSHUNCHASI: LINGVOMADANIY, SEMANTIK VA SEMIOTIK YONDASHUVLAR. Komparativistika, 3(10). https://doi.org/10.64964/comp.2026.0230 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev MILLIY-MADANIY KONSEPSIYA TUSHUNCHASI: LINGVOMADANIY, SEMANTIK VA SEMIOTIK YONDASHUVLAR // Komparativistika. – 2026. – T. 3, № 10. – DOI: 10.64964/comp.2026.0230. |
| MLA | Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev. “MILLIY-MADANIY KONSEPSIYA TUSHUNCHASI: LINGVOMADANIY, SEMANTIK VA SEMIOTIK YONDASHUVLAR.” Komparativistika, 3(10), 2026. https://doi.org/10.64964/comp.2026.0230 |
| Chicago | Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev. “MILLIY-MADANIY KONSEPSIYA TUSHUNCHASI: LINGVOMADANIY, SEMANTIK VA SEMIOTIK YONDASHUVLAR.” Komparativistika, 3(10) (2026). https://doi.org/10.64964/comp.2026.0230 |
| Harvard | Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev (2026) ‘MILLIY-MADANIY KONSEPSIYA TUSHUNCHASI: LINGVOMADANIY, SEMANTIK VA SEMIOTIK YONDASHUVLAR’, Komparativistika, 3(10). https://doi.org/10.64964/comp.2026.0230 |
| BibTeX | @article{baxtiyormirzamaxmudovichxolmirzayev2026,
title = {MILLIY-MADANIY KONSEPSIYA TUSHUNCHASI: LINGVOMADANIY, SEMANTIK VA SEMIOTIK YONDASHUVLAR},
author = {Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev},
journal = {Komparativistika},
year = {2026},
volume = {3},
number = {10},
doi = {10.64964/comp.2026.0230},
url = {https://doi.org/10.64964/comp.2026.0230}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada zamonaviy innovatsion taʼlim muhitida boʻlajak ingliz tili oʻqituvchilarining leksik koʻnikmalarini shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik-psixologik imkoniyatlari atroflicha tahlil qilingan.Til…
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВАMaqola jahon adabiyotshunosligida ruhiyat muammosini tadqiq etish, qahramon his-tuyg'ularining butun murakkabligi, ziddiyati, ko'zga ko'rinmas, sirli jihatlarini badiiy talqin etish kabi dolzarb…
This article explores the translation of surprise markers in the English subtitles of the Harry Potter series into Uzbek.The study investigates if these emotional indicators preserve their original intensity and…
Maqolada Enn Enraytning "What Are You Like?", "The Gathering", "Making Babies" hamda "The Green Road" asarlarida ifodalangan homiladorlik, onalik, keksalik muammolari, ona va qiz o'rtasidagi munosabat, holatlari…
Ushbu maqolada ingliz va oʻzbek tillarida futbol terminlarining leksik-semantik xususiyatlari qiyosiy aspektda tahlil qilinadi.Tadqiqotning asosiy maqsadi futbol diskursida qoʻllanadigan terminlarni semantik mazmuni…
Maqolada ingliz tilidagi qisqartmalarining etnomadaniy jihatdan a) milliy siyosiy model, b) diniy va axloqiy qadriyatlar, d) milliy qadriyatlar va turmush tarzi, e) professional identitet va ijtimoiy maqomni aks…
Ushbu maqolada zamonaviy tilshunoslikda noverbal vositalarning kommunikativ-semiotik tabiati tahlil qilinadi.Noverbal birliklarning muloqot jarayonidagi axborot uzatish, emotsional holatlarni ifodalash hamda…
ANNOTATSIYAKALIT SOʻZLAR Mazkur maqolada mumtoz matn tarjimashunoslikning o'ziga xos obyekti ekanligi xususida ba'zi qaydlar haqida fikr-mulohaza bildiriladi.Mumtoz matnlar tarjimasida qardosh o'zbek-turkman…
Ushbu maqolada oʻzbek adabiyoti vakillaridan biri Nazar Eshonqul hamda argentinalik yozuvchi Xorxe Luis Borxes ijodida detal obrazlar orqali ramziylikning badiiy-estetik ifodasi tahlilga tortiladi.Tadqiqotning asosiy…
This article investigates the linguistic and translation-related aspects of rendering English forensic and legal terminology into Uzbek.The main aim of the study is to conduct a comparative analysis of English and Uzbek…
Komparativistika — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…