KALIT SOʻZLARUshbu maqolada "milliy-madaniy konsepsiya" tushunchasi til, tafakkur va madaniyatning integrativ mahsuli sifatida talqin qilinib, uning lingvomadaniy, semantik va semiotik yondashuvlar doirasidagi nazariy asoslari tizimli yoritiladi.Tadqiqotning maqsadi milliy ong, tarixiy tajriba va qadriyatlar tizimining til vositasida konseptual modellashtirilish mexanizmlarini ochish hamda milliy-madaniy konsepsiyaning yadro-periferiya tuzilishini aniqlashdan iborat.. Maqolada muammo milliy-madaniy konseptlarning koʻp qatlamli tabiatini faqat formal-semantik moslik bilan izohlashning yetarli emasligi, ayniqsa tarjimada ekvivalentlik va adekvatlikni taʼminlashda konseptual hamda aksiologik komponentlar yoʻqolishi xavfi mavjudligi sifatida qoʻyiladi.Metodologik asos sifatida integrativ yondashuv tanlanib, konseptni denotativ yadro va periferik qatlamlarga ajratish, lingvomadaniy tahlilning uch bosqichi hamda semantik differensiallashtirish qoʻllanadi.Muhokama qismida milliymadaniy konsepsiyaning til tizimining turli sathlarida namoyon boʻlishi koʻrsatilib, "dasturxon", "mehmon", "or-nomus" kabi birliklar misolida denotativ maʼno bilan aksiologik-ramziy qatlamning farqi asoslanadi.Natijada milliy-madaniy konseptlarni tahlil qilish va tarjima qilishda konseptual yadro va periferiyani ajratish, baholovchi komponentni pragmatik ekvivalentlik orqali tiklash, izohli tarjima, kompensatsiya va pragmatik moslashtirish strategiyalarini qoʻllash zarurligi xulosalanadi.
| Mualliflar | Baxtiyor Mirzamaxmudovich Xolmirzayev |
|---|---|
| Jurnal | Komparativistika |
| Nashr sanasi | 2026-04-30 |
| Jild | 3 |
| Son | 10 |
| DOI | 10.64964/comp.2026.0230 |
DOI: 10.64964/comp.2026.0230 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
Ushbu maqolada ingliz va oʻzbek tillarida futbol terminlarining leksik-semantik xususiyatlari qiyosiy aspektda tahlil qilinadi.Tadqiqotning asosiy maqsadi futbol diskursida qoʻllanadigan terminlarni semantik mazmuni…
Maqolada ingliz tilidagi qisqartmalarining etnomadaniy jihatdan a) milliy siyosiy model, b) diniy va axloqiy qadriyatlar, d) milliy qadriyatlar va turmush tarzi, e) professional identitet va ijtimoiy maqomni aks…
Ushbu maqolada zamonaviy tilshunoslikda noverbal vositalarning kommunikativ-semiotik tabiati tahlil qilinadi.Noverbal birliklarning muloqot jarayonidagi axborot uzatish, emotsional holatlarni ifodalash hamda…
Maqolada Enn Enraytning "What Are You Like?", "The Gathering", "Making Babies" hamda "The Green Road" asarlarida ifodalangan homiladorlik, onalik, keksalik muammolari, ona va qiz o'rtasidagi munosabat, holatlari…
ANNOTATSIYAKALIT SOʻZLAR Mazkur maqolada mumtoz matn tarjimashunoslikning o'ziga xos obyekti ekanligi xususida ba'zi qaydlar haqida fikr-mulohaza bildiriladi.Mumtoz matnlar tarjimasida qardosh o'zbek-turkman…
This article explores the translation of surprise markers in the English subtitles of the Harry Potter series into Uzbek.The study investigates if these emotional indicators preserve their original intensity and…
Ushbu maqolada oʻzbek adabiyoti vakillaridan biri Nazar Eshonqul hamda argentinalik yozuvchi Xorxe Luis Borxes ijodida detal obrazlar orqali ramziylikning badiiy-estetik ifodasi tahlilga tortiladi.Tadqiqotning asosiy…
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВАMaqola jahon adabiyotshunosligida ruhiyat muammosini tadqiq etish, qahramon his-tuyg'ularining butun murakkabligi, ziddiyati, ko'zga ko'rinmas, sirli jihatlarini badiiy talqin etish kabi dolzarb…
This article investigates the linguistic and translation-related aspects of rendering English forensic and legal terminology into Uzbek.The main aim of the study is to conduct a comparative analysis of English and Uzbek…
Ushbu maqolada zamonaviy innovatsion taʼlim muhitida boʻlajak ingliz tili oʻqituvchilarining leksik koʻnikmalarini shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik-psixologik imkoniyatlari atroflicha tahlil qilingan.Til…