Ushbu maqolada fors va oʻzbek tillarida hisob soʻzlarning lingvomadaniy tabiati qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilinadi.Tadqiqotning asosiy maqsadi -hisob soʻzlarni nafaqat grammatik birlik sifatida, balki millat tafakkuri, qadriyatlari va turmush tarzini ifodalovchi lingvomadaniy fenomen sifatida ilmiy jihatdan oʻrganishdir.Maqolada qiyosiy-tarixiy, lingvomadaniy, semantik-struktur va tarjima metodlari uygʻun qoʻllanilib, fors va oʻzbek tillarida sanash tizimlarining shakl, mazmun hamda madaniy konnotatsiyalari tahlil etilgan.Tadqiqot natijalariga koʻra, ikki tilda odamlarni sanash uchun nafar/kas, hayvonlarni sanash uchun bosh/sar, predmetlarni sanash uchun dona/tā kabi birliklar umumiylikni tashkil etadi.Shu bilan birga, oʻzbek tilida xalqona birliklardan -chimdim, hovuch, qultum faol ishlatilsa, fors tilida koʻproq standart birliklarkilū, litr, metr ustunlik qiladi.Bu farqlar ikki xalqning ijtimoiy-maishiy hayoti va madaniyatida aks etuvchi tafakkur xususiyatlarini namoyon etadi.Muallif shuningdek, badiiy matnlarda hisob soʻzlarning estetik vazifasini ochib beradi.Alisher Navoiy, Hofiz va Saʼdiy kabi adiblarning asarlarida "bir tomchi yosh", "yek dast gol", "do qatra āb" kabi ifodalar xalqning hayotiy tajribasi, estetik didi va milliy poetik tafakkurining tildagi ifodasini koʻrsatadi.Shundan kelib chiqib, maqolada hisob soʻzlar milliy oʻzlik va madaniy identifikatsiyaning lingvistik belgisi sifatida talqin qilinadi.Tadqiqotning ilmiy yangiligi shundaki, unda fors va oʻzbek tillaridagi numerativlar ilk bor lingvomadaniy, semantik va badiiy-estetik jihatdan kompleks tarzda tahlil etilgan.Natijada, hisob soʻzlar grammatik kategoriya boʻlish bilan birga, xalq tafakkuri, qadriyati va hayot manzarasini ifodalovchi madaniy kod sifatida baholanishi ilmiy asoslab berilgan.
| Mualliflar | Vazira Salohitdin qizi Xamidova |
|---|---|
| Jurnal | Komparativistika |
| Nashr sanasi | 2025-11-26 |
| Jild | 2 |
| Son | 8 |
| DOI | 10.64964/comp.2025.0156 |
DOI: 10.64964/comp.2025.0156 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
Mazkur maqolada qoʻshma soʻzlarning tavsifi va mohiyati lingvistik jihatdan batafsil oʻrganiladi.Til taraqqiyoti jarayonida soʻz yasalishning oʻrni alohida ahamiyatga ega boʻlib, qoʻshma soʻzlar tilning lugʻaviy…
Ushbu maqola zamonaviy tarjimashunoslikda eng muhim nazariy yo'nalishlardan biriekvivalentlik tamoyilining konseptual asoslarini har tomonlama tahlil etishga bag'ishlangan.Tadqiqotning maqsadi tarjimada ekvivalentlikni…
Maqolada professional yoʻnaltirilgan taʼlim texnologiyalarini loyihalashning nazariy va metodologik asoslari, ularning amaliy joriy etish bosqichlari hamda zamonaviy taʼlim tizimidagi oʻrni atroflicha ilmiy tahlil…
ANNOTATSIYA KALIT SO'ZLARAdabiyotshunoslikda makon tushunchasi turlicha talqin etilgan.Badiiy asarda makonni ifodalovchi leksik vositalar alohida ahamiyatga ega.Romanlarda makon va zamon voqealar va obrazlar…
ANNOTATSIYA KALIT SO'ZLARUshbu maqolada Alp Jamolning ijodiy faoliyati va dramaturgiya janriga qoʻshgan hissasi chuqur tahlil qilinadi.Uning hayot yoʻli, asarlarining badiiy xususiyatlari, milliy adabiyotga taʼsiri va…
The article explores the fundamental issue of literary translation and its impact on reconstructing the national identity of a literary work.Challenges arise when trying to translate the cultural nuances of the time…
Mazkur maqolada rus sharqshunosligida oʻzbek mumtoz adabiyoti, xususan, boburshunoslik yoʻnalishida olib borilgan, ammo hozirga qadar ilmiy jamoatchilik eʼtiboridan chetda qolgan arxiv materiallari tahlil…
KALIT SO'ZLAR Ushbu maqola Margaret Etvudning "Adams Trilogiyasi"da tasvirlangan distopik jamiyatdagi diniy, siyosiy hamda ekologik holatlar tadqiqiga bag'ishlanadi.Trilogiyaning birinchi hamda ikkinchi romanlari bir…
Maqolada nemis va oʻzbek harbiy prozasida badiiy psixologizmning oʻrni masalasi Erix Mariya Remark va Oʻtkir Hoshimov romanlari misolida tadqiq etilgan.Tahlil obyekti sifatida "Uch ogʻayni" va "Tushda kechgan umrlar"…
The article explores the importance of the secondary world in Ursula K. Le Guinʼs Earthsea series, which evolved significantly over the more than thirty years she spent developing it.In her effort to introduce a new…