Hisob soʻzlarning qiyosiy tahlili: fors va oʻzbek tillarida lingvomadaniy oʻziga xoslik

Vazira Salohitdin qizi Xamidova

Komparativistika · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada fors va oʻzbek tillarida hisob soʻzlarning lingvomadaniy tabiati qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilinadi.Tadqiqotning asosiy maqsadi -hisob soʻzlarni nafaqat grammatik birlik sifatida, balki millat tafakkuri, qadriyatlari va turmush tarzini ifodalovchi lingvomadaniy fenomen sifatida ilmiy jihatdan oʻrganishdir.Maqolada qiyosiy-tarixiy, lingvomadaniy, semantik-struktur va tarjima metodlari uygʻun qoʻllanilib, fors va oʻzbek tillarida sanash tizimlarining shakl, mazmun hamda madaniy konnotatsiyalari tahlil etilgan.Tadqiqot natijalariga koʻra, ikki tilda odamlarni sanash uchun nafar/kas, hayvonlarni sanash uchun bosh/sar, predmetlarni sanash uchun dona/tā kabi birliklar umumiylikni tashkil etadi.Shu bilan birga, oʻzbek tilida xalqona birliklardan -chimdim, hovuch, qultum faol ishlatilsa, fors tilida koʻproq standart birliklarkilū, litr, metr ustunlik qiladi.Bu farqlar ikki xalqning ijtimoiy-maishiy hayoti va madaniyatida aks etuvchi tafakkur xususiyatlarini namoyon etadi.Muallif shuningdek, badiiy matnlarda hisob soʻzlarning estetik vazifasini ochib beradi.Alisher Navoiy, Hofiz va Saʼdiy kabi adiblarning asarlarida "bir tomchi yosh", "yek dast gol", "do qatra āb" kabi ifodalar xalqning hayotiy tajribasi, estetik didi va milliy poetik tafakkurining tildagi ifodasini koʻrsatadi.Shundan kelib chiqib, maqolada hisob soʻzlar milliy oʻzlik va madaniy identifikatsiyaning lingvistik belgisi sifatida talqin qilinadi.Tadqiqotning ilmiy yangiligi shundaki, unda fors va oʻzbek tillaridagi numerativlar ilk bor lingvomadaniy, semantik va badiiy-estetik jihatdan kompleks tarzda tahlil etilgan.Natijada, hisob soʻzlar grammatik kategoriya boʻlish bilan birga, xalq tafakkuri, qadriyati va hayot manzarasini ifodalovchi madaniy kod sifatida baholanishi ilmiy asoslab berilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarVazira Salohitdin qizi Xamidova
JurnalKomparativistika
NashriyotЎзбекистон давлат жаҳон тиллари университети
ISSN3060-4559
Nashr sanasi2025-11-26
Jild2
Son8
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.64964/comp.2025.0156
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.64964/comp.2025.0156 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAVazira Salohitdin qizi Xamidova (2025). HISOB SOʻZLARNING QIYOSIY TAHLILI: FORS VA OʻZBEK TILLARIDA LINGVOMADANIY OʻZIGA XOSLIK. Komparativistika, 2(8). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0156
GOST (OAK)Vazira Salohitdin qizi Xamidova HISOB SOʻZLARNING QIYOSIY TAHLILI: FORS VA OʻZBEK TILLARIDA LINGVOMADANIY OʻZIGA XOSLIK // Komparativistika. – 2025. – T. 2, № 8. – DOI: 10.64964/comp.2025.0156.
MLAVazira Salohitdin qizi Xamidova. “HISOB SOʻZLARNING QIYOSIY TAHLILI: FORS VA OʻZBEK TILLARIDA LINGVOMADANIY OʻZIGA XOSLIK.” Komparativistika, 2(8), 2025. https://doi.org/10.64964/comp.2025.0156
ChicagoVazira Salohitdin qizi Xamidova. “HISOB SOʻZLARNING QIYOSIY TAHLILI: FORS VA OʻZBEK TILLARIDA LINGVOMADANIY OʻZIGA XOSLIK.” Komparativistika, 2(8) (2025). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0156
HarvardVazira Salohitdin qizi Xamidova (2025) ‘HISOB SOʻZLARNING QIYOSIY TAHLILI: FORS VA OʻZBEK TILLARIDA LINGVOMADANIY OʻZIGA XOSLIK’, Komparativistika, 2(8). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0156
BibTeX
@article{vazirasalohitdinqizixamidova2025,
  title = {HISOB SOʻZLARNING QIYOSIY TAHLILI: FORS VA OʻZBEK TILLARIDA LINGVOMADANIY OʻZIGA XOSLIK},
  author = {Vazira Salohitdin qizi Xamidova},
  journal = {Komparativistika},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {8},
  doi = {10.64964/comp.2025.0156},
  url = {https://doi.org/10.64964/comp.2025.0156}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Komparativistika jurnalidan boshqa maqolalar

Komparativistika — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari