Ushbu maqola zamonaviy tarjimashunoslikda eng muhim nazariy yo'nalishlardan biriekvivalentlik tamoyilining konseptual asoslarini har tomonlama tahlil etishga bag'ishlangan.Tadqiqotning maqsadi tarjimada ekvivalentlikni ta'minlashga doir mavjud nazariy yondashuvlarni qiyosiy o'rganish, ularning lingvistik, pragmatik va madaniy asoslarini aniqlash hamda tarjima jarayonida to'liq ekvivalentlikka erishish muammolarini ilmiy nuqtai nazardan yoritishdan iborat.Tadqiqot metodologiyasi qiyosiy-tipologik, lingvistik, semiotik, pragmatik va funksional tahlil usullariga tayanadi.Maqolada ekvivalentlik tamoyili tarjimon kompetensiyasining asosiy tarkibiy qismi sifatida baholanadi.Tarjima jarayonida ekvivalentlik dinamik hodisa sifatida talqin qilinib, u tarjimonning madaniy bilim darajasi, stilistik sezgirligi va kontekstni to'g'ri talqin qila olish qobiliyatiga bog'liqligi ta'kidlanadi.Tadqiqot xulosalariga ko'ra, tarjimada ekvivalentlik statik muvofiqlik emas, balki madaniy, semantik va kommunikativ uyg'unlikka yo'naltirilgan dinamik jarayondir.Ekvivalentlikka erishish tarjimonning til sezgirligi, madaniy kompetensiyasi va ijodiy tafakkurini uyg'un qo'llash orqali amalga oshadi.Shuningdek, ekvivalentlik konsepsiyasi tarjima sifatini belgilovchi mezon sifatida, madaniyatlararo muloqotni kuchaytiruvchi, semantik aniqlik va funksional moslikni ta'minlovchi asosiy ilmiy-nazariy tamoyil sifatida talqin qilinadi.Tadqiqot natijalari ekvivalentlik nazariyasini zamonaviy tarjimashunoslikda konseptual jihatdan yangilash, tarjimon tayyorlash jarayonida lingvistik va madaniy kompetensiyalarni uyg'un rivojlantirish zarurligini ilmiy asosda ko'rsatib beradi.
| Mualliflar | Iroda Atxamovna Fatxutdinova |
|---|---|
| Jurnal | Komparativistika |
| Nashriyot | Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети |
| ISSN | 3060-4559 |
| Nashr sanasi | 2025-11-28 |
| Jild | 2 |
| Son | 8 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.64964/comp.2025.0173 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.64964/comp.2025.0173 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | Iroda Atxamovna Fatxutdinova (2025). TARJIMADA EKVIVALENTLIK YONDASHUVLARINING KONSEPTUAL TAHLILI. Komparativistika, 2(8). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0173 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Iroda Atxamovna Fatxutdinova TARJIMADA EKVIVALENTLIK YONDASHUVLARINING KONSEPTUAL TAHLILI // Komparativistika. – 2025. – T. 2, № 8. – DOI: 10.64964/comp.2025.0173. |
| MLA | Iroda Atxamovna Fatxutdinova. “TARJIMADA EKVIVALENTLIK YONDASHUVLARINING KONSEPTUAL TAHLILI.” Komparativistika, 2(8), 2025. https://doi.org/10.64964/comp.2025.0173 |
| Chicago | Iroda Atxamovna Fatxutdinova. “TARJIMADA EKVIVALENTLIK YONDASHUVLARINING KONSEPTUAL TAHLILI.” Komparativistika, 2(8) (2025). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0173 |
| Harvard | Iroda Atxamovna Fatxutdinova (2025) ‘TARJIMADA EKVIVALENTLIK YONDASHUVLARINING KONSEPTUAL TAHLILI’, Komparativistika, 2(8). https://doi.org/10.64964/comp.2025.0173 |
| BibTeX | @article{irodaatxamovnafatxutdinova2025,
title = {TARJIMADA EKVIVALENTLIK YONDASHUVLARINING KONSEPTUAL TAHLILI},
author = {Iroda Atxamovna Fatxutdinova},
journal = {Komparativistika},
year = {2025},
volume = {2},
number = {8},
doi = {10.64964/comp.2025.0173},
url = {https://doi.org/10.64964/comp.2025.0173}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
The article explores the importance of the secondary world in Ursula K. Le Guinʼs Earthsea series, which evolved significantly over the more than thirty years she spent developing it.In her effort to introduce a new…
KALIT SO'ZLAR Ushbu maqola Margaret Etvudning "Adams Trilogiyasi"da tasvirlangan distopik jamiyatdagi diniy, siyosiy hamda ekologik holatlar tadqiqiga bag'ishlanadi.Trilogiyaning birinchi hamda ikkinchi romanlari bir…
The article explores the fundamental issue of literary translation and its impact on reconstructing the national identity of a literary work.Challenges arise when trying to translate the cultural nuances of the time…
ANNOTATSIYA KALIT SO'ZLARAdabiyotshunoslikda makon tushunchasi turlicha talqin etilgan.Badiiy asarda makonni ifodalovchi leksik vositalar alohida ahamiyatga ega.Romanlarda makon va zamon voqealar va obrazlar…
Ushbu maqolada fors va oʻzbek tillarida hisob soʻzlarning lingvomadaniy tabiati qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilinadi.Tadqiqotning asosiy maqsadi -hisob soʻzlarni nafaqat grammatik birlik sifatida, balki millat…
Mazkur maqolada qoʻshma soʻzlarning tavsifi va mohiyati lingvistik jihatdan batafsil oʻrganiladi.Til taraqqiyoti jarayonida soʻz yasalishning oʻrni alohida ahamiyatga ega boʻlib, qoʻshma soʻzlar tilning lugʻaviy…
Maqolada professional yoʻnaltirilgan taʼlim texnologiyalarini loyihalashning nazariy va metodologik asoslari, ularning amaliy joriy etish bosqichlari hamda zamonaviy taʼlim tizimidagi oʻrni atroflicha ilmiy tahlil…
ANNOTATSIYA KALIT SO'ZLARUshbu maqolada Alp Jamolning ijodiy faoliyati va dramaturgiya janriga qoʻshgan hissasi chuqur tahlil qilinadi.Uning hayot yoʻli, asarlarining badiiy xususiyatlari, milliy adabiyotga taʼsiri va…
Mazkur maqolada rus sharqshunosligida oʻzbek mumtoz adabiyoti, xususan, boburshunoslik yoʻnalishida olib borilgan, ammo hozirga qadar ilmiy jamoatchilik eʼtiboridan chetda qolgan arxiv materiallari tahlil…
Komparativistika — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…