Ushbu maqolada badiiy matnda aldangan kutilganlik hodisasining yuzaga kelish mexanizmlari, uning lingvopoetik xususiyatlari hamda o‘quvchi estetik qabuliga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda badiiy matnda muallif tomonidan yaratiladigan kutilma va uning buzilishi orqali yuzaga keladigan semantik hamda pragmatik effektlar yoritilgan. Shuningdek, aldangan kutilganlik hodisasining matn strukturasi, uslubiy vositalar va poetik aktualizatsiya bilan uzviy bog‘liqligi ilmiy misollar asosida asoslab berilgan. Natijada ushbu hodisaning badiiy ta’sirchanlikni kuchaytirish va o‘quvchi diqqatini boshqarishdagi o‘rni aniqlangan. Ushbu maqolada ko‘tarilgan muammo zamonaviy lingvopoetikaning dolzarb yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, badiiy matnning idrok etilish mexanizmlarini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi. “Aldangan kutilganlik” hodisasi nafaqat stilistik uslubiy vosita sifatida, balki matnning kognitiv va kommunikativ strukturasini belgilovchi muhim omil sifatida ham qaraladi. Tadqiqotda ushbu hodisaning yuzaga kelishida muallif tomonidan ongli ravishda yaratiladigan semantik yo‘naltirish, o‘quvchi ongida shakllanadigan ehtimollik modeli hamda uning buzilishi jarayonlari alohida tahlil etiladi. Shuningdek, maqolada badiiy matnning ko‘p qatlamli tabiati inobatga olinib, aldangan kutilganlikning mikro va makro darajadagi namoyon bo‘lish shakllari yoritiladi. Mikro darajada bu hodisa alohida leksik birliklar, metaforik birikmalar va sintaktik konstruktsiyalarda kuzatilsa, makro darajada syujet qurilishi, kompozitsion yechimlar va janr me’yorlarining buzilishi orqali amalga oshadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, aldangan kutilganlik badiiy matnda faqat estetik effekt yaratib qolmay, balki o‘quvchini faol interpretatsiya jarayoniga jalb etuvchi kognitiv mexanizm sifatida ham muhim rol o‘ynaydi. Bu esa matnni qabul qilish jarayonini dinamiklashtiradi, o‘quvchining fikrlash faolligini oshiradi hamda badiiy asarning semantik sig‘imini kengaytiradi. Bundan tashqari, ushbu hodisa zamonaviy adabiy jarayon, xususan postmodernistik matnlar uchun ham xos bo‘lib, unda an’anaviy kutuvlar tizimi ataylab buzilishi orqali ko‘p ma’nolilik va interpretativ ochiqlik ta’minlanadi. Shu jihatdan, “aldangan kutilganlik” hodisasi badiiy matnning nafaqat lingvistik, balki falsafiy-estetik tabiatini ham yoritishga imkon beradi.
| Mualliflar | Akbarova , Munira |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон университети хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-06-18 |
| Jild | 18 |
| Betlar | 17-19 |
| Til | Ingliz |
badiiy matn, aldangan kutilganlik, lingvopoetika, poetik aktualizatsiya, pragmatika, semantika, uslubiy vositalar, estetik ta’sir, matn strukturası, o‘quvchi qabul jarayoni.
Maqolada modal struktura tarkibida inson his-tuyg‘ularini ifodalovchi vositalarning lingvokulturologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Xususan, emotsionallik va baho kategoriyalariga mansub bo‘lgan xushomad va uyat…
Mazkur tadqiqotda altruistik kompetensiyani rivojlantirishda interfaol metodlardan foydalanish samaradorligi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqotning asosiy maqsadi interfaol metodlarning…
Статья посвящена изучению эффективности инновационных образовательных технологий (виртуальная реальность – VR, дополненная реальность – AR, адаптивные симуляционные платформы на базе искусственного интеллекта) в…
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning neyropsixologik faoliyati va rivojlanish xususiyatlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Eshitish analizatori faoliyatidagi…
Mazkur maqolada rus va ingliz antroponimiyasida gender xususiyatlarining lingvokulturologik ifodalanishi tahlil qilinadi. Shaxs nomlari xalqning tarixiy xotirasi, diniy qarashlari, ijtimoiy qadriyatlari, gender…
Mazkur maqolada talabalarning kommunikativ akademik ko‘nikmalarini rivojlantirish yo‘llari, nazariy-metodologik asoslari yoritilgan. Zamonaviy oliy ta’lim tizimida kommunikativ kompetensiya talabaning nafaqat akademik…
This article examines the linguistic and stylistic features of speech patterns in literary texts, focusing on their characteristics, emotional expression, and role in reader perception. Drawing on stylistics, discourse…
This article studies the pragmatic features of praise in English and Uzbek linguistic culture based on paremiological units. Proverbs are important linguistic units that reflect the cultural experience, moral views, and…
This article examines the theoretical foundations and effective methods of teaching reading to A1 level learners. Reading is considered one of the most important language skills because it contributes to vocabulary…
В статье исследуются способы репрезентации внутреннего мира личности в художественной литературе. Рассматриваются основные формы психологизма — внутренний монолог, поток сознания, символика — а также анализируется…