BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARDA DIAGNOSTIK-KORREKSION KOMPETENTLIKNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI VA STRUKTURAVIY-FUNKSIONAL MODELI

Akramjon Yuldashevich, Teshaboyev

Science time · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda diagnostik-korreksion kompetentlikni shakllantirishning pedagogik mexanizmlari va ularni yaxlit tizimda birlashtiruvchi strukturaviy-funksional model nazariy hamda empirik jihatdan asoslanadi. Zamonaviy oliy pedagogik ta'limda o‘qituvchining diagnostik-korreksion kompetentligi uning kasbiy mahoratining tarkibiy o‘zagi sifatida e'tirof etilmoqda, biroq ushbu kompetentlikni shakllantiruvchi pedagogik mexanizmlarning tizimli tuzilmasi va funksional aloqalari yetarlicha ochib berilmagan. Tadqiqotning asosiy ilmiy muammosi diagnostik-korreksion kompetentlikni shakllantirish jarayonining ichki mexanizmlarini aniqlash va ularni strukturaviy-funksional model doirasida asoslashdan iborat. Tadqiqotda nazariy metodlar (ilmiy adabiyotlar tahlili, strukturaviy-funksional tahlil, modellashtirish, tizimli yondashuv) va empirik metodlar (pedagogik kuzatish, anketa surovi, ekspert baholash, pedagogik eksperiment) birgalikda qo‘llanildi. Empirik tadqiqot ikki oliy ta'lim muassasasida (n=312; tajriba guruhi=156, nazorat guruhi=156) o‘tkazilib, olingan ma'lumotlar Styudent t-mezoni, Pirson xi-kvadrat mezoni va samaradorlik koeffitsientlari yordamida statistik qayta ishlandi. Tadqiqotning markaziy g‘oyasi diagnostik-korreksion kompetentlikni shakllantirishni motivatsion-rag‘batlantiruvchi, kognitiv-operatsional va refleksiv-korreksion mexanizmlarning o‘zaro funksional bog‘langan yagona tuzilmasi sifatida tashkil etishdan iborat. Eksperiment natijalari (T=8,12; χ²=61,24; η₁=1,09; η₂=1,10; p<0,05) hamda ekspert baholash ko‘rsatkichlari (4,7/5) ishlab chiqilgan strukturaviy-funksional modelning bo‘lajak o‘qituvchilarda diagnostik-korreksion kompetentlikni shakllantirishdagi yuqori samaradorligini statistik jihatdan tasdiqladi. Asoslangan model pedagogik mexanizmlarni izolyatsiyalangan elementlar sifatida emas, balki o‘zaro funksional bog‘langan dinamik tizim sifatida talqin etishi bilan an'anaviy yondashuvlardan farqlanadi. Tadqiqot natijalari oliy pedagogik ta'lim muassasalarida o‘quv jarayonini loyihalashda va metodik ta'minotni takomillashtirishda foydalanilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAkramjon Yuldashevich, Teshaboyev
JurnalScience time
Nashr sanasi2026-07-22
Jild4
Son7/2
Betlar52-57
TilIngliz
DOI10.66345/st.7005

Kalit so‘zlar

diagnostik-korreksion kompetentlik, pedagogik mexanizm, strukturaviy-funksional model, kasbiy tayyorgarlik, bo‘lajak o‘qituvchi, oliy pedagogik ta'lim, motivatsion mexanizm, refleksiya, pedagogik diagnostika, korreksiya.

Ilmiy soha

Science time jurnalidan boshqa maqolalar

Science time — barcha maqolalar