Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi hissiyot (emotsiya) leksik-semantik maydoni birliklarini parallel korpuslar asosida semantik ekvivalentlik nuqtai nazaridan tadqiq etish hamda ularni ko‘p qatlamli annotatsiya qilish modeli taklif etiladi. Hozirgi kunda tabiiy tilni qayta ishlash (Natural Language Processing – NLP), mashinali tarjima va sun’iy intellekt tizimlarining jadalrivojlanishi hissiyot ifodalovchi til birliklarini chuqur lingvistik tavsiflashni talab etmoqda. Ayniqsa, parallel korpuslarda hissiyot birliklarining nafaqat lug‘aviy, balki semantik, pragmatik va lingvomadaniy xususiyatlarini ham aks ettiruvchi annotatsiya tizimini yaratish dolzarb masalalardan biridir. Tadqiqotda qiyosiy-tipologik, korpus lingvistikasi, komponent tahlili hamda semantik tahlil metodlaridan foydalanildi. O‘zbek va ingliz tillaridagi hissiyot birliklarining tarjima ekvivalentlari qiyosiy tahlil qilinib, ularning semantik mosligi, emotsional valentligi, intensivligi va pragmatik vazifalari tavsiflandi. Shuningdek, parallel korpuslar uchun hissiyot birliklarini tavsiflovchi ko‘p qatlamli annotatsiya modeli ishlab chiqildi.
| Mualliflar | Nezire Enverevna, Abduramanova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-06-18 |
| Jild | 4 |
| Son | 6/1 |
| Betlar | 337-346 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.6836 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.6836 · Maqolaning asl sahifasi
hissiyot, emotsiya, leksik-semantik maydon, parallel korpus, semantik ekvivalentlik, annotatsiya, korpus lingvistikasi, pragmatika, mashinali tarjima, NLP
| APA | Nezire Enverevna, Abduramanova (2026). O‘ZBEK–INGLIZ PARALLEL KORPUSLARIDA HISSIYOT BIRLIKLARINING SEMANTIK EKVIVALENTLARINI KO‘P QATLAMLI ANNOTATSIYA QILISH MODELI. Science time, 4(6/1), 337-346. https://doi.org/10.66345/stj.6836 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Nezire Enverevna, Abduramanova O‘ZBEK–INGLIZ PARALLEL KORPUSLARIDA HISSIYOT BIRLIKLARINING SEMANTIK EKVIVALENTLARINI KO‘P QATLAMLI ANNOTATSIYA QILISH MODELI // Science time. – 2026. – T. 4, № 6/1. – B. 337-346. – DOI: 10.66345/stj.6836. |
| MLA | Nezire Enverevna, Abduramanova. “O‘ZBEK–INGLIZ PARALLEL KORPUSLARIDA HISSIYOT BIRLIKLARINING SEMANTIK EKVIVALENTLARINI KO‘P QATLAMLI ANNOTATSIYA QILISH MODELI.” Science time, 4(6/1), 337-346, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.6836 |
| Chicago | Nezire Enverevna, Abduramanova. “O‘ZBEK–INGLIZ PARALLEL KORPUSLARIDA HISSIYOT BIRLIKLARINING SEMANTIK EKVIVALENTLARINI KO‘P QATLAMLI ANNOTATSIYA QILISH MODELI.” Science time, 4(6/1), 337-346 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.6836 |
| Harvard | Nezire Enverevna, Abduramanova (2026) ‘O‘ZBEK–INGLIZ PARALLEL KORPUSLARIDA HISSIYOT BIRLIKLARINING SEMANTIK EKVIVALENTLARINI KO‘P QATLAMLI ANNOTATSIYA QILISH MODELI’, Science time, 4(6/1), 337-346. https://doi.org/10.66345/stj.6836 |
| BibTeX | @article{nezireenverevnaabduramanova2026,
title = {O‘ZBEK–INGLIZ PARALLEL KORPUSLARIDA HISSIYOT BIRLIKLARINING SEMANTIK EKVIVALENTLARINI KO‘P QATLAMLI ANNOTATSIYA QILISH MODELI},
author = {Nezire Enverevna, Abduramanova},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {6/1},
pages = {337-346},
doi = {10.66345/stj.6836},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.6836}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada vaqf mulklarining ta’lim va ilm-fan rivojidagi o‘rni tarixiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Vaqf instituti musulmon jamiyatlarida ilmiy markazlar, madrasalar, kutubxonalar va boshqa ma’rifiy…
This paper investigates the integration of generative artificial intelligence platforms, specifically ChatGPT, within the pedagogical architecture of Phenomenon-Based Learning (PhenoBL) in English as a Foreign Language…
Ushbu maqolada bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining leksik kompetensiyasini shakllantirishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Leksik kompetensiya tushunchasi, uning tarkibiy qismlari, pedagogik sharoitlari va…
The cognitive benefits of bilingualism and multilingualism are examined in this article, which emphasizes how using many languages improves a number of mental functions. According to research, multilingual people have…
Ushbu maqolada tilshunos olimlarning nazariy asoslari asosida ingliz va qoraqalpoq tillaridagi “nutq” konseptosferasining semantik tuzilishi tadqiq etilgan. Tadqiqot nutqqa oid leksik birliklarni ularning akustik…
Maqola ingliz va o‘zbek tillarida huquqiy terminlarning semantik ekvivalentligi masalasini o‘rganadi. Tadqiqotda turli huquq tizimlari, tarixiy rivojlanish va institutsional tafovutlar sababli to‘liq ekvivalentlik har…
This article explores the concept of the Virtual Linguistic Personality (VLP) and examines the socio-pragmatic features of gender-specific self-presentation in Uzbek digital communication. Based on a representative…
This article presents a contrastive cognitive-pragmatic study of somatic phraseological units (idioms containing body parts) that express the emotion of anger in English and Uzbek. Applyin the conceptual metaphor and…
This study provides a contrastive cognitive-semantic investigation of spatial metaphors in English and Uzbek, examining their linguistic realizations and cultural conceptualizations. Grounded in Conceptual Metaphor…
Mazkur maqolada tarixiy asrlarda uchraydigan etnik belgiga ega bo„lgan onomasti birliklar tahlilga tortilgan. Amir Temurning “Temur tuzuklari”, Zahiriddin Muhammad boburning “Boburnoma” kabi asrlarida uchraydigan…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…