NAZAR ESHONQUL NASRIDA QIYOFADOSH XARAKTERLAR TALQINI

Shirinova, Xursheda

Science time · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada Nazar Eshonqul nasrida qiyofadosh xarakterlar talqini masalasi o‘rganiladi. Tadqiqotning maqsadi yozuvchining turli asarlarida uchraydigan, tashqi qiyofasi, yoshi, jinsi va ijtimoiy mavqei jihatidan farqlansa-da, ichki ruhiy-axloqiy yadrosi, tarixiy jarohati, vijdoniy bezovtaligi va jamiyat bilan murosa qilolmaslik holati orqali bir-biriga yaqinlashadigan obrazlar tizimini aniqlashdan iborat. Tahlil materiali sifatida "Maymun yetaklagan odam", "Shamolni tutib bo‘lmaydi" hikoyalari va "Qora kitob" qissasi tanlandi. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy, germenevtik, psixologik, poetik va qiyosiy-tipologik metodlardan foydalanildi. Natijada Nazar Eshonqul nasrida qiyofadosh xarakterlar, avvalo, tarixiy bosimni ichki fojiaga aylantirib yashovchi, xotira va sukut bilan yashaydigan, o‘z vijdoni yoki jamiyat aybi bilan yuzlashishga majbur bo‘lgan qahramonlar sifatida namoyon bo‘lishi aniqlandi. Rassom chol, Bayna momo va "Qora kitob"dagi "men" tashqi jihatdan mutlaqo turlicha bo‘lsa-da, ularni birlashtiruvchi mushtarak belgilar mavjud: ichki qamalish, ma'naviy yolg‘izlik, ayb hissining turli ko‘rinishlari, ramz va detail orqali xarakter ochilishi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi shundaki, unda Nazar Eshonqul qahramonlari alohida poetik hodisa sifatida emas, balki qiyofadosh xarakterlar tizimi sifatida o‘zaro bog‘liq holda talqin qilinadi. Olingan xulosalar zamonaviy o‘zbek nasrida xarakter poetikasi, psixologizm va tarixiy xotira muammolarini o‘rganishda nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShirinova, Xursheda
JurnalScience time
Nashr sanasi2026-06-10
Jild4
Son6/2
Betlar164-171
TilIngliz
DOI10.66345/stj.6739

Kalit so‘zlar

Nazar Eshonqul, qiyofadosh xarakterlar, xarakter poetikasi, zamonaviy o‘zbek nasri, psixologizm, tarixiy xotira, ichki monolog, sukut, ramz, detal, yolg‘izlik, ma'naviy iztirob.

Ilmiy soha

Science time jurnalidan boshqa maqolalar

Science time — barcha maqolalar