Nazar eshonqul asarlarida davr ruhi va xarakter talqini

Shirinova, Xursheda Sharifovna

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada Nazar Eshonqulning «Maymun yetaklagan odam», «Shamolni tutib boʻlmaydi» hikoyalari hamda «Qora kitob» qissasida davr ruhi va xarakter talqini masalasi tadqiq qilinadi. Tadqiqotning maqsadi adib poetikasida tarixiy-ijtimoiy muhitning qahramon ruhiyati, axloqiy tanlovi va badiiy xarakterga aylanish mexanizmlarini aniqlashdan iborat. Ishning obyekti sifatida mazkur uch asar, predmeti sifatida esa ularda davr ruhining badiiy ifodasi va xarakter yaratish tamoyillari olindi. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy, hermenevtik, psixologik, struktural-semantik hamda qiyosiy-tipologik metodlardan foydalanildi. Tahlillar shuni koʻrsatdiki, Nazar Eshonqul davr ruhini voqealar ketma-ketligi orqali emas, balki ramz, detal, rang, sukut, xotira, ichki monolog va xaroba makon singari poetik unsurlar vositasida ochadi. «Maymun yetaklagan odam»da mafkuraviy ishonchning yemirilishi, «Shamolni tutib boʻlmaydi»da kollektiv qoʻrquv va tarixiy aybning xotiraga aylanishi, «Qora kitob»da esa oʻzini taftish qilayotgan ongning isyonkor holati xarakter markaziga chiqadi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi shundaki, unda Eshonqul nasrida davr ruhi uch yoʻnalishda - mafkuraviy tanazzul, tarixiy xotira va ichki isyon birligida tahlil qilindi. Olingan natijalar zamonaviy oʻzbek nasrida psixologizm, ramziylik va xarakter poetikasini oʻrganishda nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShirinova, Xursheda Sharifovna
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-05
Jild8
Son04
Betlar1438-1448
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.70728/b.series.v08.i04.205
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.205 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Nazar Eshonqul, davr ruhi, xarakter talqini, zamonaviy oʻzbek nasri, psixologizm, ramz, tarixiy xotira, ichki isyon, badiiy detal, poetika.

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAShirinova, Xursheda Sharifovna (2026). NAZAR ESHONQUL ASARLARIDA DAVR RUHI VA XARAKTER TALQINI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1438-1448. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.205
GOST (OAK)Shirinova, Xursheda Sharifovna NAZAR ESHONQUL ASARLARIDA DAVR RUHI VA XARAKTER TALQINI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 04. – B. 1438-1448. – DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.205.
MLAShirinova, Xursheda Sharifovna. “NAZAR ESHONQUL ASARLARIDA DAVR RUHI VA XARAKTER TALQINI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1438-1448, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.205
ChicagoShirinova, Xursheda Sharifovna. “NAZAR ESHONQUL ASARLARIDA DAVR RUHI VA XARAKTER TALQINI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1438-1448 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.205
HarvardShirinova, Xursheda Sharifovna (2026) ‘NAZAR ESHONQUL ASARLARIDA DAVR RUHI VA XARAKTER TALQINI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 1438-1448. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.205
BibTeX
@article{shirinovaxurshedasharifovna2026,
  title = {NAZAR ESHONQUL ASARLARIDA DAVR RUHI VA XARAKTER TALQINI},
  author = {Shirinova, Xursheda Sharifovna},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {04},
  pages = {1438-1448},
  doi = {10.70728/b.series.v08.i04.205},
  url = {https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.205}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari