Ushbu ilmiy maqolada agglyutinativ qurilishga ega bo‘lgan koreys va o‘zbek tillaridagi transpozitsiya hodisasi qiyosiy-tipologik jihatdan atroflicha tahlil qilinadi. Transpozitsiya til tizimining dinamikligini ta’minlovchi va lisoniy tejamkorlik tamoyiliga xizmat qiluvchi asosiy mexanizmlardan biri sifatida qaraladi. Tadqiqot jarayonida so‘z turkumlarining o‘zaro ko‘chishi, ularning funksional-semantik o‘zgarishlari hamda sintaktik valentligining kengayishi morfologik va sintaktik sathlarda yoritilgan. Maqolada substantivatsiya, adyektivatsiya va adverbiatsiya kabi transpozitsiya turlari har ikki til materialida qiyoslanib, ularning o‘ziga xos determinantlari aniqlangan. Xususan, koreys tilidagi sifat-fe’llarning atributiv transpozitsiyasi va o‘zbek tilidagi konversiya hodisalari o‘rtasidagi farqli jihatlar lisoniy dalillar bilan isbotlangan. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek tilida kontekstual-funksional transpozitsiya ustuvor bo‘lsa, koreys tilida bu jarayon qat’iy affiksatsiya tizimiga tayanadi. Maqola natijalari qiyosiy tilshunoslik, tarjima nazariyasi hamda koreys va o‘zbek tillari grammatikasini o‘qitish metodikasi uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Nazarova, Shaxlo Baxtiyorovna |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-05 |
| Jild | 8 |
| Son | 04 |
| Betlar | 1449-1455 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.v08.i04.206 |
DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.206 · Maqolaning asl sahifasi
transpozitsiya, agglyutinatsiya, substantivatsiya, adyektivatsiya, morfologik derivatsiya, funksional-semantik ko‘chish.
Ushbu maqolada o‘zbek bolalar folklori namunalarida epitet (sifatlash) hodisasining qo‘llanilishi, uning badiiy-estetik xususiyatlari va yosh avlod tarbiyasidagi o‘rni tahlil qilinadi. Turli janrlardagi matnlar misolida…
Ushbu maqolada Nazar Eshonqulning «Maymun yetaklagan odam», «Shamolni tutib boʻlmaydi» hikoyalari hamda «Qora kitob» qissasida davr ruhi va xarakter talqini masalasi tadqiq qilinadi. Tadqiqotning maqsadi adib…
Mazkur maqolada Yevropa Renessans davrida shakllangan gumanistik tafakkurning til va diskurs bilan o‘zaro aloqasi filologik nuqtai nazardan kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqot markazida fransuz mutafakkiri Mishel…
This study investigates the nominative functions of anthroponyms — personal names — as deployed in canonical and contemporary literary texts from three typologically distinct linguistic traditions: English, Uzbek, and…
В статье рассматриваются синтаксико-стилистические особенности диалогических реплик в комических текстах французского и узбекского языков в сравнительно-прагматическом аспекте. Основное внимание уделяется роли диалога в…
Mazkur maqolada Alisher Navoiy asarlari lug‘atlarida qayd etilgan arab tiliga xos izofa birikmalarining struktur va semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Arab tilidagi iḍofa modeli otlarning o‘zaro grammatik…
Ushbu maqolada nemis tilidagi frazeologik birliklarning o‘zbek tiliga tarjima jarayoni, madaniy-pragmatik xususiyatlari va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda frazeologizmlarning lingvistik, stilistik va…
The article is devoted to the analysis of the choral arrangement of "Sokiynomai savti kalon" by N. S. Sharafieva. The features of the intonational and modal organization of the work, based on the maqam tradition (maqam…
Ushbu maqolada kognitiv tilshunoslik sohasida faol qo‘llanuvchi kategoriyalash jarayoni, uning kelib chiqish tarixi, jahonda va yurtimizda bu bo‘yicha qilingan ishlar hamda kategoriyalash bosqichlari, tizimlari va…
Mazkur maqolada badiiy asar kompozitsiyasining mohiyati, uning struktura va mazmun bilan uzviy bog‘liqligi tahlil qilinadi. Kompozitsiya badiiy asarning g‘oyaviy maqsadini amalga oshirishda muhim vosita sifatida…