Mazkur maqolada L.Z. Budagovning «Сравнительный словарь турецкотатарских наречий» hamda G. Clausonning «An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish» lug‘atlarida umumturkiy leksikaning tavsiflanish tamoyillari qiyosiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda har ikki lug‘atning yaratilish maqsadi, ilmiy konsepsiyasi, umumturkiy leksikani tanlash mezonlari, bosh so‘zlarni shakllantirish prinsiplari, lug‘at maqolalarining tuzilishi hamda etimologik tavsiflash usullari o‘rganildi. Qiyosiy-tarixiy, leksikografik va tavsifiy metodlar asosida Budagov va Clauson tomonidan qo‘llangan leksikografik yondashuvlarning o‘xshash va farqli jihatlari aniqlandi. Tadqiqot natijalari Budagov lug‘ati qiyosiy-dialektologik leksikografiya, Clauson lug‘ati esa tarixiyetimologik leksikografiya modelini ifodalashini ko‘rsatdi. Shuningdek, umumturkiy leksikani o‘rganishda ushbu ikki lug‘atning o‘zaro komplementar xarakterga egaligi hamda turkiy tillarning tarixiy taraqqiyoti, proto-turk leksik fondi va semantik evolyutsiyasini tadqiq etishda muhim ilmiy ahamiyat kasb etishi asoslandi. Tadqiqot natijalari turkiy tarixiy leksikografiya, etimologiya va tarixiy leksikologiya sohalaridagi keyingi izlanishlar uchun nazariy-metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Mahliyoxon Shavkatjon qizi, Tuxtasinova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-06-06 |
| Jild | 4 |
| Son | 6/1 |
| Betlar | 165-177 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.6697 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.6697 · Maqolaning asl sahifasi
umumturkiy leksika, tarixiy leksikografiya, L.Z. Budagov, G. Clauson, qiyosiy leksikografiya, etimologik lug‘at, proto-turk, tarixiy leksikologiya, chig‘atoy tili, turkiy tillar.
| APA | Mahliyoxon Shavkatjon qizi, Tuxtasinova (2026). L.Z. BUDAGOV VA G. CLAUSON LUG‘ATLARINING LEKSIKOGRAFIK KONSEPSIYASI HAMDA UMUMTURKIY LEKSIKANI TAVSIFLASH TAMOYILLARI. Science time, 4(6/1), 165-177. https://doi.org/10.66345/stj.6697 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Mahliyoxon Shavkatjon qizi, Tuxtasinova L.Z. BUDAGOV VA G. CLAUSON LUG‘ATLARINING LEKSIKOGRAFIK KONSEPSIYASI HAMDA UMUMTURKIY LEKSIKANI TAVSIFLASH TAMOYILLARI // Science time. – 2026. – T. 4, № 6/1. – B. 165-177. – DOI: 10.66345/stj.6697. |
| MLA | Mahliyoxon Shavkatjon qizi, Tuxtasinova. “L.Z. BUDAGOV VA G. CLAUSON LUG‘ATLARINING LEKSIKOGRAFIK KONSEPSIYASI HAMDA UMUMTURKIY LEKSIKANI TAVSIFLASH TAMOYILLARI.” Science time, 4(6/1), 165-177, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.6697 |
| Chicago | Mahliyoxon Shavkatjon qizi, Tuxtasinova. “L.Z. BUDAGOV VA G. CLAUSON LUG‘ATLARINING LEKSIKOGRAFIK KONSEPSIYASI HAMDA UMUMTURKIY LEKSIKANI TAVSIFLASH TAMOYILLARI.” Science time, 4(6/1), 165-177 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.6697 |
| Harvard | Mahliyoxon Shavkatjon qizi, Tuxtasinova (2026) ‘L.Z. BUDAGOV VA G. CLAUSON LUG‘ATLARINING LEKSIKOGRAFIK KONSEPSIYASI HAMDA UMUMTURKIY LEKSIKANI TAVSIFLASH TAMOYILLARI’, Science time, 4(6/1), 165-177. https://doi.org/10.66345/stj.6697 |
| BibTeX | @article{mahliyoxonshavkatjonqizituxtasinova2026,
title = {L.Z. BUDAGOV VA G. CLAUSON LUG‘ATLARINING LEKSIKOGRAFIK KONSEPSIYASI HAMDA UMUMTURKIY LEKSIKANI TAVSIFLASH TAMOYILLARI},
author = {Mahliyoxon Shavkatjon qizi, Tuxtasinova},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {6/1},
pages = {165-177},
doi = {10.66345/stj.6697},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.6697}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada Zahiriddin Muhammad Boburning “Boburnoma” asarida hukmdorlik va ijodkorlik fazilatlarini o„zida mujassam etgan tarixiy shaxslar faoliyati tahlil qilinadi. Asarda Haydar Mirzo, Ahmad Hojibek, Sulton…
Maqolada Mutribiy Samarqandiyning “Tazkirat ush-shuaro” asarining tarixiyadabiy qimmati va XVII asr Movarounnahr adabiy muhitini o„rganishdagi birlamchi manbalik xususiyatlari tahlil qilingan. Manbada ilk bor tilga…
Исследование рассматривает развитие когнитивной стилистики как направления, объединяющего лингвистические, психологические и литературоведческие подходы для анализа взаимодействия языка, мышления и сознания в…
This article investigates the cognitive mechanisms underlying the representation of the Uzbek national character image in literary translation. Drawing on comparative translation analysis, conceptual metaphor theory…
Ushbu maqolada Qo‘chqor Norqobil ijodida urush mavzusining badiiy va psixologik talqini tahlil qilinadi. Tadqiqotda urushning inson ruhiyatiga ta’siri, shaxsiy va ijtimoiy konflikt sifatidagi ko‘rinishlari hamda…
Mazkur maqolada televizion media sarlavhalarda diskursning semantik kategoriyalari kommunikativ, pragmatik va kognitiv nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda diskursning ijtimoiy amaliyot sifatidagi mohiyati, media…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek marketing matnlarida gender mazmunini ifodalovchi til birliklarining pragmatik-semantik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda reklama va marketing kommunikatsiyasida…
This article investigates the poetic interpretation of the «Motherland» concept in the qasida «O‘zbegim» by Uzbek poet Erkin Vohidov and the poem «England, My England» by English poet William Ernest Henley through a…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi obrazli ifodalarning lingvopoetik tabiati hamda milliy-madaniy xususiyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqotda metafora, metonimiya, sinekdoxa, epitet, jonlantirish va o‘xshatish…
The rapid growth of modern technologies has significantly changed the way how linguistic research is carried out and language resource is collected across the world. In Uzbekistan, technological advancement has played…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…