This article investigates the cognitive mechanisms underlying the representation of the Uzbek national character image in literary translation. Drawing on comparative translation analysis, conceptual metaphor theory, and cognitive linguistics, the study examines how language units functioning as markers of national identity are transferred across English–Uzbek and Russian–Uzbek translationpairs. The research demonstrates that national character representation is not merely a lexical–semantic challenge but a deeply cognitive process in which translators negotiate between source conceptual frameworks and target cultural schemata. Findings reveal that successful representation of the Uzbek national character in translation depends on the translator's linguistic identity, socio-cultural competence, and ability to deploy cognitive equivalence at both denotative and connotative levels. The article contributes to cognitive translation studies and offers implications for translator education in multilingual Central Asian contexts.
| Mualliflar | Nigina Alisher qizi, Temirova |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-06-06 |
| Jild | 4 |
| Son | 6/1 |
| Betlar | 154-159 |
| Til | Ingliz |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.6695 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.6695 · Maqolaning asl sahifasi
cognitive translation studies, Uzbek national character, conceptual equivalence, literary translation, linguistic identity, cultural schemas, cross-cultural semantics.
| APA | Nigina Alisher qizi, Temirova (2026). COGNITIVE MECHANISMS OF UZBEK NATIONAL CHARACTER REPRESENTATION IN LITERARY TRANSLATION: A CONCEPTUAL ANALYSIS. Science time, 4(6/1), 154-159. https://doi.org/10.66345/stj.6695 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Nigina Alisher qizi, Temirova COGNITIVE MECHANISMS OF UZBEK NATIONAL CHARACTER REPRESENTATION IN LITERARY TRANSLATION: A CONCEPTUAL ANALYSIS // Science time. – 2026. – T. 4, № 6/1. – P. 154-159. – DOI: 10.66345/stj.6695. |
| MLA | Nigina Alisher qizi, Temirova. “COGNITIVE MECHANISMS OF UZBEK NATIONAL CHARACTER REPRESENTATION IN LITERARY TRANSLATION: A CONCEPTUAL ANALYSIS.” Science time, 4(6/1), 154-159, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.6695 |
| Chicago | Nigina Alisher qizi, Temirova. “COGNITIVE MECHANISMS OF UZBEK NATIONAL CHARACTER REPRESENTATION IN LITERARY TRANSLATION: A CONCEPTUAL ANALYSIS.” Science time, 4(6/1), 154-159 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.6695 |
| Harvard | Nigina Alisher qizi, Temirova (2026) ‘COGNITIVE MECHANISMS OF UZBEK NATIONAL CHARACTER REPRESENTATION IN LITERARY TRANSLATION: A CONCEPTUAL ANALYSIS’, Science time, 4(6/1), 154-159. https://doi.org/10.66345/stj.6695 |
| BibTeX | @article{niginaalisherqizitemirova2026,
title = {COGNITIVE MECHANISMS OF UZBEK NATIONAL CHARACTER REPRESENTATION IN LITERARY TRANSLATION: A CONCEPTUAL ANALYSIS},
author = {Nigina Alisher qizi, Temirova},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {6/1},
pages = {154-159},
doi = {10.66345/stj.6695},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.6695}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
В статье рассматривается феномен психологизма в русской литературе, прослеживается эволюция художественных средств изображения внутреннего мира персонажа от классической прозы Ф. М. Достоевского до современных…
Mazkur maqolada zamonaviy distopiya romanlarida bolalar obrazining badiiykonseptual modeli tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi XXI asr distopik adabiyotida bolalar obrazining funksional, semantik va aksiologik…
Mazkur maqolada Zahiriddin Muhammad Boburning “Boburnoma” asarida hukmdorlik va ijodkorlik fazilatlarini o„zida mujassam etgan tarixiy shaxslar faoliyati tahlil qilinadi. Asarda Haydar Mirzo, Ahmad Hojibek, Sulton…
Maqolada Mutribiy Samarqandiyning “Tazkirat ush-shuaro” asarining tarixiyadabiy qimmati va XVII asr Movarounnahr adabiy muhitini o„rganishdagi birlamchi manbalik xususiyatlari tahlil qilingan. Manbada ilk bor tilga…
Исследование рассматривает развитие когнитивной стилистики как направления, объединяющего лингвистические, психологические и литературоведческие подходы для анализа взаимодействия языка, мышления и сознания в…
Ushbu maqolada Qo‘chqor Norqobil ijodida urush mavzusining badiiy va psixologik talqini tahlil qilinadi. Tadqiqotda urushning inson ruhiyatiga ta’siri, shaxsiy va ijtimoiy konflikt sifatidagi ko‘rinishlari hamda…
Mazkur maqolada L.Z. Budagovning «Сравнительный словарь турецкотатарских наречий» hamda G. Clausonning «An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish» lug‘atlarida umumturkiy leksikaning tavsiflanish…
Mazkur maqolada televizion media sarlavhalarda diskursning semantik kategoriyalari kommunikativ, pragmatik va kognitiv nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda diskursning ijtimoiy amaliyot sifatidagi mohiyati, media…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek marketing matnlarida gender mazmunini ifodalovchi til birliklarining pragmatik-semantik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda reklama va marketing kommunikatsiyasida…
This article investigates the poetic interpretation of the «Motherland» concept in the qasida «O‘zbegim» by Uzbek poet Erkin Vohidov and the poem «England, My England» by English poet William Ernest Henley through a…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…