COVID-19 da buyraklar shikastlanishi patogenetik mexanizmlari

Nazirjonov O.X., Abdurahimov A.X.

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии · 2026-yil

Annotatsiya

Tadqiqotchilarning aksariyati OʻBSH etiologiyasi va patogenezidan qat’iy nazar, buyrak to‘qimasi shikastlanishining shakllanishida umumiy asosiy bo‘gʻinlar mavjudligini ta’kidlaydilar. Hozirgi vaqtda yalligʻlanish jarayonining rivojlanishi yetakchi hisoblanadi. Zararlovchi omil (ishemiya, nefrotoksik agentlar va boshqalar) endoteliositlar va tubulyar epiteliy hujayralari tomonidan yalligʻlanish mediatorlari (sitokinlar va xemokinlar) ishlab chiqilishini chaqiradi. Leykositlar, shu jumladan neytrofillar jarayonning dastlabki bosqichlarida shikastlanish o‘chogʻiga o‘tib, sitokinlar ajratib chiqaradi va buyrak to‘qimasining zararlanishini kuchaytiradi. Kanalchalar epiteliysi hujayralari sitoskeleti strukturasi buziladi, bu hujayralar ko‘chib tushib, keyinchalik nekrozga yoki apoptozga uchraydi. Kanalchalarning hujayralar, oqsil va hujayra silindrlari bilan tiqilib qolishi, shuningdek kapillyarlarning vazokonstriksiyasi koptokchalar filtratsiyasi tezligi (KFT) pasayishiga sabab bo‘ladi deb taxmin qilinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNazirjonov O.X., Abdurahimov A.X.
JurnalВестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии
NashriyotАссоциация Пульмонологов Центральной Азии
ISSN2181-4988
Nashr sanasi2026-01-03
Jild15
Son10
Betlar7-13
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

COVID-19, buyrak shikastlanishi, patogenez, yallig‘lanish, sitokinlar, endoteliy disfunksiyasi, nefrotoksiklik, ishemiya, apoptoz, nekroz, tubulyar epiteliy, kapillyar vazokonstriksiya, koptokchalar filtratsiyasi tezligi (KFT), immun yondashuv, sitokin bo‘roni.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APANazirjonov O.X., & Abdurahimov A.X. (2026). COVID-19 DA BUYRAKLAR SHIKASTLANISHI PATOGENETIK MEXANIZMLARI. Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 15(10), 7-13. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/3255
GOST (OAK)Nazirjonov O.X., Abdurahimov A.X. COVID-19 DA BUYRAKLAR SHIKASTLANISHI PATOGENETIK MEXANIZMLARI // Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии. – 2026. – T. 15, № 10. – B. 7-13.
MLANazirjonov O.X., and Abdurahimov A.X. “COVID-19 DA BUYRAKLAR SHIKASTLANISHI PATOGENETIK MEXANIZMLARI.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 15(10), 7-13, 2026. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/3255
ChicagoNazirjonov O.X., and Abdurahimov A.X. “COVID-19 DA BUYRAKLAR SHIKASTLANISHI PATOGENETIK MEXANIZMLARI.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 15(10), 7-13 (2026). https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/3255
HarvardNazirjonov O.X., and Abdurahimov A.X (2026) ‘COVID-19 DA BUYRAKLAR SHIKASTLANISHI PATOGENETIK MEXANIZMLARI’, Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 15(10), 7-13. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/3255
BibTeX
@article{nazirjonovox2026,
  title = {COVID-19 DA BUYRAKLAR SHIKASTLANISHI PATOGENETIK MEXANIZMLARI},
  author = {Nazirjonov O.X. and Abdurahimov A.X.},
  journal = {Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии},
  year = {2026},
  volume = {15},
  number = {10},
  pages = {7-13},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/3255}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии jurnalidan boshqa maqolalar

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Nazirjonov O.X. — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari