Maqolada ratsional hayot tarzi tushunchasi texnologik yangilanishlar, ijtimoiy dinamikalar va axborot oqimlarisharoitida xulq-atvoriy, kognitiv va axloqiy naqshlarning yaxlit tizimi sifatida talqin qilinadi. Konsepsiyaning uch o‘lchovi- kognitiv, amaliy va axloqiy ratsionallik - izchil yoritilib, Sokrat-Aristotel an’anasidan Kant va zamonaviy paradigmalargachabo‘lgan falsafiy poydevor bilan bog‘lanadi. Psixologiyada o‘zini boshqarish, metakognitsiya va odat shakllanishi;sotsiologiyada ijtimoiy kapital, me’yorlar va ratsionalizatsiya; sog‘liq ilmlarida ovqatlanish, jismoniy faollik va profilaktika;pedagogikada kompetensiyaga asoslangan ta’lim va umrbod o‘qish markaziy omil sifatida ko‘rsatiladi. SMARTmaqsadlar, “signal-odat-mukofot” modeli, monitoring, “nudging”, raqamli gigiyena va ekologik barqarorlik kabi amaliymexanizmlar orqali ratsional odatlarni shakllantirish strategiyalari taklif etiladi. Kognitiv tarafkashliklar, axborot ortiqligiva ijtimoiy tengsizliklarkabi to‘siqlar tizimli ta’limiy va siyosiy choralar bilan yengib o‘tilishi zarurligi asoslanadi. Tadqiqotnatijasida ratsional hayot tarzi shaxsiy (kognitiv, xulqiy, emotsional, axloqiy) va ijtimoiy-ekologik tarkibiy qismlarning integratsiyasisifatida konseptuallashtiriladi
| Mualliflar | Bekmuradov , Zarif |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashriyot | Тошкент давлат педагогика университети |
| ISSN | 3060-4613, 3060-4613 |
| Nashr sanasi | 2025-11-04 |
| Jild | 3 |
| Son | 11 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.5281/zenodo.18443922 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.5281/zenodo.18443922 · Maqolaning asl sahifasi
ratsionallik, ratsional hayot tarsi, kognitiv ratsionallik, amaliy ratsionallik, axloqiy ratsionallik, odat shakllanishi, metakognitsiya, emotsional intellekt, ijtimoiy capital, ratsionalizatsiya, SMART maqsadlar, “nudging”, raqamli gigiyena, profilaktik sog‘liq, barqaror (ekologik) yashash, umrbod o‘qish, ish-hayot muvozanati
| APA | Bekmuradov , Zarif (2025). Ratsional hayot tarzi: fanlararo nazariy asoslar, tamoyillar va amaliy strategiyalar. Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.18443922 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Bekmuradov , Zarif Ratsional hayot tarzi: fanlararo nazariy asoslar, tamoyillar va amaliy strategiyalar // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2025. – T. 3, № 11. – DOI: 10.5281/zenodo.18443922. |
| MLA | Bekmuradov , Zarif. “Ratsional hayot tarzi: fanlararo nazariy asoslar, tamoyillar va amaliy strategiyalar.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.18443922 |
| Chicago | Bekmuradov , Zarif. “Ratsional hayot tarzi: fanlararo nazariy asoslar, tamoyillar va amaliy strategiyalar.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.18443922 |
| Harvard | Bekmuradov , Zarif (2025) ‘Ratsional hayot tarzi: fanlararo nazariy asoslar, tamoyillar va amaliy strategiyalar’, Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.18443922 |
| BibTeX | @article{bekmuradovzarif2025,
title = {Ratsional hayot tarzi: fanlararo nazariy asoslar, tamoyillar va amaliy strategiyalar},
author = {Bekmuradov , Zarif},
journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
year = {2025},
volume = {3},
number = {11},
doi = {10.5281/zenodo.18443922},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18443922}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada sport tashkilotlarida murabbiylar va sportchilar bilan ishlash jarayonini zamonaviykadrlar boshqaruvi (HRM) yondashuvlari asosida tizimlashtirish, motivatsiya mexanizmlarini kuchaytirish va…
Ushbu maqolada ta’lim jarayonida aksiologik yondashuv asosida altruistik ko‘nikmalarni shakllantirishdaijtimoiy qadriyatlarning pedagogik ahamiyati ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqot shaxsning qadriyatlar tizimini…
Mazkur maqolada zamonaviy “avlodlar nazariyasi”ning nazariy-metodologik asoslari hamda uning jamiyatga,xususan, yoshlar masalasiga ta’siri tahlil qilinadi. Avlodlarni tasniflashga doir ilmiy yondashuvlar bir xil…
Maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida o‘yin texnologiyalari va interaktiv metodlarning bola shaxsini hartomonlama rivojlantirishdagi pedagogik ahamiyati ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil etilgan. O‘yin…
Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchi shaxsiga qo‘yilayotgan talablarning ortib borishi bo‘lajak pedagoglarnikasbiy faoliyatga puxta tayyorlash masalasini dolzarb muammo sifatida ilgari surmoqda. Ta’lim – shaxs…
Ushbu maqola auditoriyadan tashqari mashg‘ulotlar jarayonida talabalar huquqiy kompetentligini shakllantirishningpedagogik asoslarini tizimli va ilmiy nuqtai nazardan tahlil qiladi. Maqolada huquqiy kompetentlikning…
Ushbu maqolada sport muassasasida moliyaviy boshqaruv va resurslarni taqsimlash masalalari barqarorrivojlanish tamoyillari asosida yoritiladi. Tadqiqotda budjetni rejalashtirish, ijro va nazorat qilish, xarajatlarni…
Maqolada kichik maktab yoshi (taxminan 7-10 yosh)dagi bolalarda emotsional intellektni shakllantirishningpsixologik xususiyatlari yoritiladi. Unda yosh davriga xos emotsional rivojlanish imkoniyatlari, emotsiyalarni…
Tarixiy yondashuv ta’lim jarayonining muhim qismlaridan biri bo’lib, o‘quvchilarga nafaqat bilim, balki tarixiytafakkurni ham shakllantiradi. Ushbu yondashuv orqali ta’lim jarayonida tarixiy voqealar, qadimgi…
The development of speaking skills in students is a crucial aim of modern English language education. Asthe world becomes increasingly interconnected, the ability to communicate fluently and effectively in English is…
Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
Maqolada “ratsional turmush tarzi” tushunchasi fanlararo nuqtai nazardan tahlil qilinadi hamda uning sog‘liq,farovonlik va samaradorlikni oshirishga qaratilgan ongli, dalillarga tayangan qarorlar majmui ekanligi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…