Maqolada “ratsional turmush tarzi” tushunchasi fanlararo nuqtai nazardan tahlil qilinadi hamda uning sog‘liq,farovonlik va samaradorlikni oshirishga qaratilgan ongli, dalillarga tayangan qarorlar majmui ekanligi asoslanadi. Falsafiy(Aristotel, Kant; struktural va substansial ratsionallik), psixologik (rejalashtirilgan xulq-atvor nazariyasi - TPB, o‘zini belgilashnazariyasi - SDT, sog‘liq e’tiqod modeli - HBM, ijtimoiy kognitiv nazariya - SCT, transteoretik model - TTM; emotsionalintellekt, metakognitsiya), sotsiologik (ratsional tanlov, ratsionalizatsiya, ijtimoiy kapital) hamda sog‘liqni saqlash (neyroplastiklik,odatshunoslik) yondashuvlari o‘zaro qiyoslanadi. Odat shakllanishining vaqt jadvallari, “signal–odat–mukofot”halqasi, SMART maqsadlar, monitoring va “nudge” kabi amaliy vositalar orqali izchil xulqiy o‘zgarishlarni qo‘llab-quvvatlashyo‘llari ko‘rsatiladi. Shuningdek, raqamli muhitda axborot gigiyenasi, ekologik barqarorlik va ish–hayot muvozanatikabi zamonaviy omillar yoritiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ratsional turmush tarzi kognitiv, xulqiy, emotsional, axloqiy,ijtimoiy va ekologik tarkibiy qismlarning integratsiyasiga tayanadi hamda ta’lim, madaniyat va siyosiy institutlar ushbuintegratsiyani barqarorlashtirishda hal qiluvchi rol o‘ynashi ta’kidlanadi
| Mualliflar | Bekmuradov , Zarif |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashriyot | Тошкент давлат педагогика университети |
| ISSN | 3060-4613, 3060-4613 |
| Nashr sanasi | 2026-01-20 |
| Jild | 4 |
| Son | 1 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Psixologiya |
| DOI | 10.5281/zenodo.18433604 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.5281/zenodo.18433604 · Maqolaning asl sahifasi
ratsionallik, ratsional turmush tarzi, struktural ratsionallik, substansial ratsionallik, rejalashtirilgan xulq-atvor nazariyasi (TPB), o‘zini belgilash nazariyasi (SDT), sog‘liq e’tiqod modeli (HBM), ijtimoiy kognitiv nazariya (SCT), transteoretik model (TTM), emotsional intellekt, odat shakllanishi, neyroplastiklik, ratsionalizatsiya, ijtimoiy kapital, SMART maqsadlar, xulqiy “nudge”, axborot/raqamli gigiyena, barqaror (ekologik) yashash, ish–hayot muvozanati
| APA | Bekmuradov , Zarif (2026). Ratsional turmush tarzi: nazariy poydevor, psixologik mexanizmlar va amaliy strategiyalar. Мактабгача ва мактаб таълими, 4(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.18433604 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Bekmuradov , Zarif Ratsional turmush tarzi: nazariy poydevor, psixologik mexanizmlar va amaliy strategiyalar // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2026. – T. 4, № 1. – DOI: 10.5281/zenodo.18433604. |
| MLA | Bekmuradov , Zarif. “Ratsional turmush tarzi: nazariy poydevor, psixologik mexanizmlar va amaliy strategiyalar.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(1), 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.18433604 |
| Chicago | Bekmuradov , Zarif. “Ratsional turmush tarzi: nazariy poydevor, psixologik mexanizmlar va amaliy strategiyalar.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(1) (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.18433604 |
| Harvard | Bekmuradov , Zarif (2026) ‘Ratsional turmush tarzi: nazariy poydevor, psixologik mexanizmlar va amaliy strategiyalar’, Мактабгача ва мактаб таълими, 4(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.18433604 |
| BibTeX | @article{bekmuradovzarif2026,
title = {Ratsional turmush tarzi: nazariy poydevor, psixologik mexanizmlar va amaliy strategiyalar},
author = {Bekmuradov , Zarif},
journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
year = {2026},
volume = {4},
number = {1},
doi = {10.5281/zenodo.18433604},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18433604}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada talaba qizlarda ijtimoiy faollikni rivojlantirishning pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotdaijtimoiy faollik tushunchasining mazmuni, uning shaxs kamolotidagi o‘rni hamda ta’lim jarayonida…
Maqolada raqamli ta’lim muhitida o‘quvchilarning mustaqil ta’lim kompetensiyasini shakllantirishningnazariy asoslari yoritilgan. Mustaqil ta’lim kompetensiyasining mazmuni, tarkibiy tuzilmasi hamda uni…
This article analyzes the structure of the professional activity of a teacher providing economic educationin higher education institutions. It also explores the criteria that determine the content, structure, and…
В условиях формирования экономики знаний и усиления конкуренции в сфере высшего образованияпроблема конкурентоспособности университетов приобретает особую актуальность. Современные вузы функци-онируют в динамичной…
Mazkur maqolada oliy ta’lim tizimida talabalarning ilmiy-tadqiqot faoliyatini tashkil etishning guruhlar vadiskussiyaga asoslangan shakllari ilmiy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda kichik ilmiy izlanish…
Ushbu maqolada bugungi kun pedagogikasidagi muhim ijtimoiy islohotlar hamda boshlang‘ich sinf o‘qishsavodxonligi darslarini tashkil etishda ta’lim texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil…
Mazkur maqolada dialogik nutqda qo‘llaniladigan to‘liqsiz gaplarning funksional-sintaktik xususiyatlari inglizva o‘zbek tillari materiallari asosida qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida to‘liqsiz…
Ushbu maqolada maktabga tayyorlov guruhi yoshidagi bolalarda ekologik qadriyatlarni shakllantirish hamdaularni tevarak-atrofdagi tabiat bilan tanishtirishning pedagogik-psixologik asoslari chuqur tahlil qilingan…
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf darslarini samarali tashkil etishda pedagogik mahoratning ahamiyatiyoritilgan bo‘lib, unda interfaol usullar va ularning ta’lim jarayonidagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi
Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan masofaviy ta’lim sharoitida“Seven Skills” (XXI asr ko‘nikmalari)ni rivojlantirishning pedagogik va psixologik asoslari kompleks tahlil…
Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Maqolada ratsional hayot tarzi tushunchasi texnologik yangilanishlar, ijtimoiy dinamikalar va axborot oqimlarisharoitida xulq-atvoriy, kognitiv va axloqiy naqshlarning yaxlit tizimi sifatida talqin qilinadi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…